શિયાળાની ઋતુમાં ત્વચા અને વાળની સંભાળમાં ખાસ ધ્યાન રાખવું પડે છે. ઠંડીના કારણે ઘણા લોકો વાળ ધોવાનું ટાળે છે. એવી માન્યતા પ્રવર્તે છે કે વારંવાર વાળ ધોવાથી વાળ નબળા પડે છે અને ખરવા લાગે છે. પરંતુ આ હંમેશા સાચું નથી. શિયાળામાં ઠંડી હવા અને ઓછા ભેજને કારણે વાળ શુષ્ક બની શકે છે, તેથી વાળની સંભાળ માટે સંતુલિત અભિગમ જરૂરી છે.
શિયાળામાં અઠવાડિયામાં કેટલી વાર વાળ ધોવા જોઈએ તેનો કોઈ ચોક્કસ નિયમ નથી. તે તમારી માથાની ચામડી (સ્કાલ્પ)ની પ્રકૃતિ, વાળની રચના અને જરૂરિયાત પર આધાર રાખે છે. સામાન્ય રીતે, સામાન્ય સ્કાલ્પ ધરાવતા લોકોએ અઠવાડિયામાં 2 થી 3 વખત વાળ ધોવા જોઈએ. જો તમારી ચામડી તેલયુક્ત હોય અને વાળ ઝડપથી ચીકણા થઈ જતા હોય, તો વધુ વાર શેમ્પૂ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. જ્યારે શુષ્ક, વાંકડિયા કે બરછટ વાળવાળા લોકોએ અઠવાડિયામાં 1 વાર કે જરૂર મુજબ વાળ ધોવા જોઈએ.
શિયાળામાં પરસેવો ઓછો થતો હોવાથી લોકો માને છે કે વારંવાર વાળ ધોવાની જરૂર નથી. પરંતુ માથાની ચામડી કુદરતી રીતે તેલ (સીબુમ) ઉત્પન્ન કરે છે. ઉપરાંત, ધૂળ, ગંદકી અને હેર પ્રોડક્ટ્સના અવશેષો પણ સ્કાલ્પ પર જમા થાય છે. જો લાંબા સમય સુધી વાળ સાફ ન કરવામાં આવે, તો ચીકણાપણું, ખંજવાળ, ખોડો (ડેન્ડ્રફ) અને બળતરા થઈ શકે છે. તેથી ઠંડી છે એમ વિચારીને વાળ ધોવાનું બંધ ન કરવું જોઈએ.
વાળ ધોતી વખતે થોડી મહત્વની બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ. ઠંડીમાં ગરમ પાણીથી સ્નાન કરવું ગમે છે, પરંતુ અતિશય ગરમ પાણી સ્કાલ્પ અને વાળનો કુદરતી ભેજ છીનવી લે છે. તેથી વાળ ધોતી વખતે હંમેશા હૂંફાળા (નવશેકા) પાણીનો ઉપયોગ કરો. તમારા વાળની જરૂરિયાત મુજબ શેમ્પૂ પસંદ કરો. શુષ્ક વાળ માટે મોઇશ્ચરાઇઝિંગ શેમ્પૂ અને તેલયુક્ત વાળ માટે ક્લીન્ઝિંગ શેમ્પૂ સારો વિકલ્પ છે. શેમ્પૂને સીધા આખા વાળમાં લગાવવાને બદલે ફક્ત સ્કાલ્પ પર લગાવીને આંગળીઓના ટેરવે હળવા હાથે માલિશ કરો.
શેમ્પૂ કર્યા પછી વાળની લંબાઈ અને છેડા પર કન્ડિશનર લગાવવાનું ભૂલશો નહીં. આ વાળનો ભેજ જાળવી રાખવામાં, ગૂંચવણો ઉકેલવામાં અને વાળને તૂટતા અટકાવવામાં મદદ કરે છે. ભીના વાળ ખૂબ નાજુક હોય છે, તેથી તેને ટુવાલથી જોરજોરથી ઘસવાને બદલે હળવેકથી દબાવીને સૂકવો. જો તમે હેર ડ્રાયરનો ઉપયોગ કરતા હોવ, તો વાળના રક્ષણ માટે ડ્રાયરનું તાપમાન નીચું (કૂલ કે મીડિયમ સેટિંગ) રાખો.
શિયાળામાં વાળ ધોવાની આવર્તન તમારી માથાની ચામડી અને વાળના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે. સામાન્ય સ્કાલ્પવાળા લોકોએ અઠવાડિયામાં 2-3 વાર ધોવા જોઈએ, જ્યારે શુષ્ક કે વાંકડિયા વાળવાળા લોકો 1 વાર ધોઈ શકે છે. શિયાળામાં પરસેવો ઓછો થતો હોવા છતાં, માથાની ચામડી કુદરતી રીતે તેલ ઉત્પન્ન કરે છે અને ધૂળ તથા પ્રોડક્ટ્સના અવશેષો જમા થાય છે, જે ખંજવાળ કે ખોડાનું કારણ બની શકે છે. તેથી હૂંફાળા પાણીનો ઉપયોગ કરો, યોગ્ય શેમ્પૂ પસંદ કરો અને કન્ડિશનરનો ઉપયોગ કરો.