કમ્પ્યુટર કે લેપટોપ પર કામ કરતી વખતે શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે કીબોર્ડમાં સ્પેસબાર બીજી બધી કી કરતાં આટલો મોટો કેમ હોય છે? શું તે માત્ર ડિઝાઇનની વાત છે કે તેની પાછળ કોઈ ખાસ કારણ છે?
આજના કીબોર્ડની ડિઝાઇન એક દિવસમાં તૈયાર થઈ નથી. તેના પર જૂના ટાઇપરાઇટરની અસર સ્પષ્ટ દેખાય છે. જૂના ટાઇપરાઇટરમાં પણ બે શબ્દો વચ્ચે જગ્યા આપવા માટે મોટા કદની સ્પેસ મિકેનિઝમ વપરાતી. ટેકનોલોજી બદલાઈ, પણ ટાઇપરાઇટરની આ ડિઝાઇન આજે પણ કીબોર્ડમાં ચાલુ છે.
ટાઇપ કરતી વખતે લગભગ દરેક શબ્દ પછી સ્પેસ આપવો પડે છે. એટલે સ્પેસબારનો ઉપયોગ સૌથી વધુ થાય છે. વારંવાર વપરાતી કી હોવાથી તેને એવી રીતે મોટી બનાવવામાં આવી છે કે આંગળી સહેલાઈથી તેના સુધી પહોંચી જાય. આ ડિઝાઇન યુઝરની સુવિધા ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી છે.
ટાઇપ કરતી વખતે બંને હાથના અંગૂઠા કુદરતી રીતે સ્પેસબારની નજીક રહે છે. તેથી ડાબા કે જમણા હાથના અંગૂઠાથી ઝડપથી સ્પેસ આપી શકાય છે. આને કારણે ટાઇપિંગ દરમિયાન હાથની સ્થિતિ બદલવાની જરૂર પડતી નથી.
ટાઇપ કરતી વખતે આંગળીઓને તેમની મૂળ સ્થિતિથી વધારે દૂર લઈ જવાથી ટાઇપિંગની ઝડપ ઘટી શકે છે. મોટો સ્પેસબાર અંગૂઠાની થોડી હિલચાલથી જ સહેલાઈથી દબાવી શકાય છે, જેથી ટાઇપિંગની ઝડપ જળવાઈ રહે છે.
પ્રોફેશનલ ટાઇપિસ્ટ કે ઝડપથી ટાઇપ કરનારા લોકો ઘણીવાર કીબોર્ડને બદલે સ્ક્રીન તરફ જોઈને ટાઇપ કરે છે. સ્પેસબાર મોટો હોવાથી તેને જોયા વગર પણ સહેલાઈથી દબાવી શકાય છે. આ જ કારણસર કમ્પ્યુટરથી લઈને લેપટોપ સુધી સ્પેસબારની મોટી ડિઝાઇન જાળવી રાખવામાં આવી છે.
જો સ્પેસબાર નાનો હોત, તો ટાઇપિંગ દરમિયાન અંગૂઠાથી તેની બાજુની બીજી કી દબાઈ જવાની શક્યતા વધી જાત. મોટો સ્પેસબાર હોવાથી તેના કોઈપણ ભાગને દબાવવાથી સહેલાઈથી સ્પેસ આપી શકાય છે અને ટાઇપિંગની ભૂલો પણ ઘટે છે.
આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે કીબોર્ડનો સ્પેસબાર માત્ર દેખાવમાં મોટો નથી. તેની પાછળ યુઝરની સુવિધા, ઝડપી ટાઇપિંગ અને ભૂલો ઘટાડવા જેવા અનેક કારણો છે. જૂના ટાઇપરાઇટરથી લઈને આજના આધુનિક કીબોર્ડ સુધી, આ સરળ પણ ઉપયોગી ડિઝાઇન આજે પણ યથાવત છે.