શહેરોમાં ઓટો રિક્ષા એ સામાન્ય લોકો માટે પરિવહનનું મહત્ત્વનું સાધન છે. દરરોજ લાખો લોકો રિક્ષામાં મુસાફરી કરે છે, પણ ઘણાના મનમાં એક સવાલ થાય છે: રિક્ષાને ચારને બદલે ત્રણ પૈડાં જ કેમ હોય છે?
રિક્ષાની ડિઝાઇન શહેરોના સાંકડા અને ભીડવાળા રસ્તાઓને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી છે. ત્રણ પૈડાંવાળી રિક્ષા ઓછી જગ્યામાં પણ સરળતાથી આગળ વધી શકે છે. તેથી ડ્રાઇવર માટે નાની ગલીઓ કે ભીડવાળા વિસ્તારોમાં રિક્ષા ચલાવવી સરળ બને છે.
ચાર પૈડાંવાળા વાહનની સરખામણીમાં ત્રણ પૈડાંવાળું વાહન બનાવવા માટે ઓછી સામગ્રીની જરૂર પડે છે. આથી ઉત્પાદન ખર્ચ ઓછો થાય છે અને વાહનની કિંમત પણ પ્રમાણમાં ઓછી રહે છે. ટાયર, બ્રેક અને અન્ય ભાગોની જાળવણીનો ખર્ચ પણ ઓછો આવે છે.
રિક્ષાનું વજન ઓછું હોવાથી એન્જિન પર ઓછો ભાર પડે છે, જેનાથી ઇંધણનો વપરાશ ઘટે છે. રોજિંદા ધોરણે રિક્ષા ચલાવતા ડ્રાઇવરો માટે આ આર્થિક રીતે ફાયદાકારક છે.
રિક્ષાનું કદ નાનું હોવાથી ભીડભાડવાળા રસ્તાઓ પરથી પસાર થવું સરળ બને છે. ઓછી જગ્યામાંથી પણ રસ્તો કાઢી શકાય છે, તેથી શહેરી મુસાફરી માટે ઓટો રિક્ષા ખૂબ ઉપયોગી છે. સામાન્ય નાગરિકો માટે પણ રિક્ષા અન્ય વાહનોની સરખામણીએ પરવડે તેવો વિકલ્પ છે.
જોકે, ત્રણ પૈડાંવાળી રિક્ષાના અનેક ફાયદા હોવા છતાં ચાર પૈડાંવાળા વાહનની તુલનામાં તેની સ્થિરતા ઓછી હોય છે. ઝડપથી અચાનક વળાંક લેતી વખતે સંતુલન બગડવાનું જોખમ રહે છે. તેથી રિક્ષા સલામત ઝડપે અને સાવધાનીપૂર્વક ચલાવવી જરૂરી છે.
રિક્ષામાં સામાન્ય રીતે બે પૈડાં પાછળ અને એક આગળ હોય છે. આ ડિઝાઇન મુસાફરો અને સામાનનું વજન વહન કરવા માટે યોગ્ય છે, જ્યારે આગળનું પૈડું સ્ટિયરિંગમાં મદદ કરે છે.
રિક્ષાનું નાનું કદ અને ત્રણ પૈડાંની રચના તેને નાની જગ્યામાં પાર્ક કરવાનું સરળ બનાવે છે. શહેરોમાં જ્યાં પાર્કિંગની જગ્યા ઓછી હોય છે ત્યાં આ ડિઝાઇન વધુ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.