વૈજયંતીમાલા બાલી ભારતીય સિનેમાની પ્રથમ મહિલા સુપરસ્ટાર, પ્રખ્યાત ભરતનાટ્યમ નૃત્યાંગના અને ભૂતપૂર્વ રાજકારણી છે. તેમણે ભરતનાટ્યમમાં નિપુણતા માટે વિશ્વભરમાં ઓળખ મેળવી છે અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા સહિત અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર પ્રદર્શન કર્યું છે.
તેમનો જન્મ ચેન્નાઈમાં તમિલ પરિવારમાં મંડ્યમ ધાટી રમન અને વસુંધરા દેવીને ત્યાં થયો હતો. તેમની માતૃભાષા તમિલ છે. તેમની માતા વસુંધરા દેવી 1940ના દાયકામાં તમિલ સિનેમાની અગ્રણી અભિનેત્રી હતી. તેમની ફિલ્મ 'મંગામા સભાથમ' પહેલી તમિલ ફિલ્મ હતી જે બોક્સ ઓફિસ પર હિટ થઈ હતી. વૈજયંતીમાલાનો ઉછેર તેમના દાદી યદુગિરી દેવી દ્વારા થયો હતો. તેમણે ચેન્નાઈની સેક્રેડ હાર્ટ હાયર સેકન્ડરી સ્કૂલ અને પ્રેઝન્ટેશન કોન્વેન્ટમાં અભ્યાસ કર્યો હતો.
નૃત્ય અને અભિનયની શરૂઆત: વૈજયંતીમાલાએ 13 વર્ષની ઉંમરે અરંગેત્રમ ગાયું હતું અને ત્યારબાદ સમગ્ર તમિલનાડુમાં પ્રદર્શન શરૂ કર્યું હતું. 7 વર્ષની ઉંમરે તેમને પોપ પાયસ XII માટે શાસ્ત્રીય ભારતીય નૃત્ય રજૂ કરવા માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે તેમની માતા 1940માં વેટિકન સિટીમાં પ્રેક્ષકોમાં હાજર હતી. તેમના મામા વાય. જી. પાર્થસારથી છે. 1938માં તેમના દાદા મંડ્યમ ધાતુ ગોપાલાચાર્યએ મૈસુરના નારાયણ શાસ્ત્રી રોડ પર એક નર્સિંગ હોમ શરૂ કર્યું હતું.
ફિલ્મી કારકિર્દી: વૈજયંતીમાલાએ 16 વર્ષની ઉંમરે તમિલ ફિલ્મ 'વાઝકાઈ' થી બાળ કલાકાર તરીકે કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. 'બહાર' થી બોલિવૂડમાં પ્રવેશ કર્યો. તેઓ 1950 અને 1960ના દાયકાની સૌથી વધુ કમાણી કરતી અભિનેત્રીઓમાંની એક હતા. 1954 થી 1967 સુધી તેઓ બોક્સ ઓફિસ ઇન્ડિયાની 'ટોચની અભિનેત્રીઓ' યાદીમાં દેખાયા હતા અને છ વર્ષ (1958-1959, 1961-1964) સુધી આ યાદીમાં ટોચ પર રહ્યા હતા. 2022માં તેમને આઉટલુક ઇન્ડિયાની '75 શ્રેષ્ઠ બોલિવૂડ અભિનેત્રીઓ' લિસ્ટમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું.
વિવાદો અને સંબંધો: વૈજયંતીમાલા ઘણા વિવાદોનો વિષય બન્યા હતા, ખાસ કરીને તેમના સહ-કલાકારો સાથેના ખોટા સંબંધોને કારણે. 1960ના દાયકાની શરૂઆતમાં, અભિનેતા રાજ કપૂરે 'સંગમ' ફિલ્મનું શૂટિંગ શરૂ કર્યું હતું જેમાં વૈજયંતીમાલા મુખ્ય ભૂમિકામાં હતા. જોકે, વૈજયંતીમાલાએ તેમની આત્મકથામાં ઉલ્લેખ કર્યો છે કે ઉત્તર ભારતના અખબારો દ્વારા તેમને રાજ કપૂર સાથે જોડવાનો એક પબ્લિસિટી સ્ટંટ હતો અને તે ક્યારેય તેમની સાથે કોઈ સંબંધમાં નહોતા.
લગ્ન અને પરિવાર: વૈજયંતીમાલાએ દિલ્હીના પંજાબી હિન્દુ આર્ય સમાજી ચમનલાલ બાલી સાથે લગ્ન કર્યા હતા. લગ્ન પછી, તેમણે અભિનય કારકિર્દી છોડી દીધી અને ચેન્નાઈના અન્ના સલાઈમાં રહેવા ગયા. જોકે, 1968 થી 1970ની વચ્ચે તેમણે લગ્ન પહેલાં સાઈન કરેલી ફિલ્મો, જેમ કે 'પ્યાર હી પ્યાર', 'પ્રિન્સ' અને 'ગંવાર' માટે શૂટિંગ કર્યું. તેમને એક પુત્ર, સુચિન્દ્ર બાલી છે. 2007માં, તેમણે જ્યોતિ સબરવાલ સાથે સહ-લેખિકા તરીકે 'બોન્ડિંગ' નામની પોતાની આત્મકથા પ્રકાશિત કરી હતી.
સન્માન: વૈજયંતીમાલાને ભારતીય સિનેમાની મહાન અભિનેત્રીઓમાં ગણવામાં આવે છે. 1968માં ભારત સરકાર દ્વારા તેમને પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા હતા અને બાદમાં 2024માં પદ્મ વિભૂષણથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.