વિટામિન-Dનું નામ સાંભળતાં જ સૌથી પહેલાં હાડકાં અને કેલ્શિયમની યાદ આવે છે. પણ વિટામિન-Dની ભૂમિકા માત્ર હાડકાં પૂરતી મર્યાદિત નથી. તે શરીરના સ્નાયુઓ અને હૃદય સહિતના મહત્વના અંગોની કામગીરી યોગ્ય રીતે ચાલે તેમાં પણ મદદ કરે છે.
હવે તાજેતરના એક સંશોધનમાં સ્પષ્ટ થયું છે કે આ બંને કામગીરી માટે વિટામિન-Dના બે પ્રકારોમાંથી એક પ્રકાર વધુ અસરકારક છે. સામાન્ય રીતે સપ્લિમેન્ટ અને ફોર્ટીફાઈડ ખોરાકમાં વિટામિન D2 અને વિટામિન D3 એમ બે મુખ્ય પ્રકારો વપરાય છે.
હૈદરાબાદની ‘ICMR-નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ન્યુટ્રિશન (NIN)’ દ્વારા કરાયેલા આ સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે સ્નાયુઓ અને હૃદયની કામગીરી યોગ્ય રાખવા માટે વિટામિન D3, વિટામિન D2ની સરખામણીએ વધુ પ્રભાવશાળી છે.
સંશોધનની જરૂર કેમ પડી?
અત્યાર સુધી વૈજ્ઞાનિકો પાસે એ બાબતના મર્યાદિત પુરાવા હતા કે હાડકાં સિવાયના શરીરના અન્ય ભાગો પર વિટામિન-Dના આ બંને પ્રકારો એકસરખી અસર કરે છે કે નહીં. આ સવાલનો જવાબ મેળવવા માટે જ આ અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો.
પરીક્ષણ કેવી રીતે થયું?
બંને પ્રકારો વચ્ચેનો તફાવત સમજવા માટે સંશોધકોએ નર ઉંદરો પર પ્રયોગ કર્યો અને તેમને અલગ-અલગ આહાર આપ્યો. પરીક્ષણ દરમિયાન શરીરમાં વિટામિન-Dની ઊણપ દૂર કરવા અને તેનું યોગ્ય સ્તર જાળવવાના સંદર્ભમાં ઉંદરોના સ્નાયુઓ તથા હૃદય પર D2 અને D3ની અસરોની સરખામણી કરવામાં આવી.
આ સંશોધન ‘મોલેક્યુલર ન્યુટ્રિશન એન્ડ ફૂડ રિસર્ચ’ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયું છે. તેમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે સ્નાયુઓની તાકાત અને હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે વિટામિન D3 વધુ યોગ્ય વિકલ્પ છે.
નોંધ: આ સમાચાર સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. કોઈપણ સપ્લિમેન્ટ લેતાં પહેલાં અથવા વધુ માહિતી માટે તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.