ઘર બનાવતી વખતે રૂમ, રસોડું અને મુખ્ય દરવાજા જેવી બાબતો પર ધ્યાન આપવામાં આવે છે. એ જ રીતે સીડીના પગથિયાં કેટલા હોવા જોઈએ તે અંગે પણ વાસ્તુશાસ્ત્રમાં કેટલીક માન્યતાઓ પ્રચલિત છે. વાસ્તુ મુજબ પગથિયાંની સંખ્યા અને તેની રચના ઘરની દિશા તથા ઉપલબ્ધ જગ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને નક્કી કરવાની સલાહ અપાય છે.
વાસ્તુની માન્યતા પ્રમાણે પગથિયાંની સંખ્યા એવી હોવી જોઈએ કે તેને 3 વડે ભાગતાં શેષ 2 બાકી રહે. આ ગણતરી પ્રમાણે 5, 8, 11, 14, 17, 20, 23, 26 અને 29 જેવી સંખ્યાઓ અનુકૂળ ગણાય છે. ઉદાહરણ તરીકે 8ને 3 વડે ભાગતાં શેષ 2 રહે છે, તેથી 8 પગથિયાં વાસ્તુની માન્યતા પ્રમાણે શુભ ગણાય છે.
પગથિયાં ગણતી વખતે એક મહત્વની બાબત ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે. ફક્ત દેખાતાં પગથિયાં જ ગણવાનાં નથી, પણ એક પગથિયાથી બીજા પગથિયા વચ્ચેની ઊંચાઈ એટલે કે રાઇઝર પણ ગણતરીમાં લેવાય છે. ઉપરના માળની લેન્ડિંગ સુધી પહોંચતું રાઇઝર પણ આ ગણતરીમાં સામેલ થાય છે.
કેટલીક વાસ્તુ માન્યતાઓમાં 10 કે 20 જેવી સંખ્યાઓ અનુકૂળ ગણાતી નથી. તેની પાછળ શૂન્ય પર પૂરી થતી સંખ્યાને સ્થિરતા કે ઠેરાવ સાથે જોડતી માન્યતા છે. જોકે આ બાબતો વાસ્તુશાસ્ત્રની માન્યતાઓ પર આધારિત છે અને તેનો વૈજ્ઞાનિક આધાર હોવો જરૂરી નથી.
વાસ્તુ પ્રમાણે ફક્ત પગથિયાંની સંખ્યા જ મહત્વની નથી. પગથિયાં ઘરના કયા ભાગમાં બન્યાં છે, કઈ દિશામાં જાય છે અને ઉપર જઈને કઈ રીતે વળે છે તે બાબતોને પણ મહત્વ અપાય છે. સાથે પગથિયાંની ઊંચાઈ અને પહોળાઈ યોગ્ય હોવી પણ જરૂરી છે.
નવું ઘર બનાવતી વખતે ફક્ત 5, 8 કે 11 પગથિયાં જ રાખવા એવો આગ્રહ રાખવો યોગ્ય નથી. ઘરની કુલ ઊંચાઈ, ઉપલબ્ધ જગ્યા અને ડિઝાઇન પ્રમાણે પગથિયાંની સંખ્યા નક્કી કરવી જોઈએ. આ માટે ઇજનેર કે આર્કિટેક્ટ પાસેથી યોગ્ય માપણી અને ડિઝાઇન કરાવવી વધુ જરૂરી છે.
પગથિયાં બનાવતી વખતે સલામતીને સૌથી વધુ મહત્વ આપવું જોઈએ. પગથિયાંની ઊંચાઈ અને પહોળાઈ યોગ્ય હોવી જોઈએ, તેમજ મજબૂત રેલિંગની વ્યવસ્થા હોવી જરૂરી છે. ખાસ કરીને બાળકો અને વડીલો માટે પગથિયાં સરળ અને સુરક્ષિત રહે તેનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
આમ, વાસ્તુની માન્યતા પ્રમાણે 5, 8, 11, 14, 17 જેવી સંખ્યાનાં પગથિયાં અનુકૂળ ગણાય છે. પણ ઘર બનાવતી વખતે ફક્ત વાસ્તુના આધારે નિર્ણય ન લેતાં ઘરની રચના, જગ્યાની ઉપલબ્ધતા, વ્યવહારુ ડિઝાઇન અને સલામતીને પણ પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.
નોંધ: આ માહિતી જ્યોતિષીય ગણતરીઓ અને પ્રચલિત માન્યતાઓ પર આધારિત છે. તેનો વૈજ્ઞાનિક આધાર હોવો જરૂરી નથી. કોઈપણ નિર્ણય લેતાં પહેલાં સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવી.