આપણે આપણા જીવનનો લગભગ ત્રીજો ભાગ ઊંઘમાં વિતાવીએ છીએ. એટલે ઊંઘવાની દિશા અને રીત શરીર તથા મન પર અસર કરે છે. વાસ્તુશાસ્ત્રમાં ઊંઘવાની દિશાને મહત્વનું સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.
વાસ્તુ મુજબ, માથું દક્ષિણ દિશામાં રાખીને ઊંઘવું સૌથી સારું ગણાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે દક્ષિણ તરફ માથું રાખવાથી શરીરને આરામ મળે છે, મન શાંત રહે છે અને ઊંઘ ઊંડી આવે છે.
જો દક્ષિણ દિશામાં શક્ય ન હોય, તો પૂર્વ દિશા બીજો સારો વિકલ્પ છે. પૂર્વ દિશા જ્ઞાન, એકાગ્રતા અને સકારાત્મકતાની દિશા મનાય છે. વિદ્યાર્થીઓ અને અભ્યાસ કરતા બાળકો માટે પૂર્વ તરફ માથું રાખવું ફાયદાકારક ગણાય છે.
વાસ્તુ માન્યતા અનુસાર, ઉત્તર દિશામાં માથું રાખીને ઊંઘવું જોઈએ નહીં. કહેવાય છે કે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રને કારણે ઉત્તર તરફ માથું રાખવાથી મગજ અને રક્ત પરિભ્રમણ પર નકારાત્મક અસર થાય છે, જેનાથી ઊંઘ બગડે છે અને સવારે માથું દુખે છે કે માનસિક તણાવ થાય છે.
વાસ્તુમાં એ પણ કહેવાય છે કે જે દિશામાં માથું રાખવું શુભ ગણાય, તે દિશામાં પગ રાખવા અશુભ ગણાય. એટલે પગ ઉત્તર કે પશ્ચિમ તરફ રહે તે રીતે પથારી ગોઠવવી જોઈએ. આનાથી શરીરમાં ઊર્જાનો પ્રવાહ યોગ્ય રહે છે.
પથારીનું હેડબોર્ડ મજબૂત દીવાલ સાથે જોડાયેલું હોવું જોઈએ. આનાથી ઊંઘમાં સુરક્ષાની લાગણી થાય છે અને મન સ્થિર રહે છે. માથું નીચું કે વગર સપોર્ટે રાખવાનું ટાળવું જોઈએ.
સાચી દિશામાં ઊંઘવાથી ફક્ત વાસ્તુ લાભ નથી મળતો, પણ સ્વાસ્થ્ય પર પણ સારી અસર પડે છે. યોગ્ય દિશામાં ઊંઘ લેવાથી હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય સારું રહે છે અને પાચનક્રિયા સુધરે છે, જેથી આખો દિવસ સ્ફૂર્તિ રહે છે.
આ નિયમો પરંપરાગત વાસ્તુ સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે. ઘરની રચના કે લેઆઉટ પ્રમાણે બેડરૂમની ગોઠવણમાં જરૂરી ફેરફાર કરી શકાય છે. જગ્યા ઓછી હોય તો દક્ષિણ કે પૂર્વમાંથી એક દિશા પસંદ કરવી સારી ગણાય છે.