કૂતરા-બિલાડી જેવાં પાળતુ પ્રાણીઓને ઘરે મૂકીને લાંબી મુસાફરી કરવી ઘણા લોકો માટે મુશ્કેલ બની જાય છે. ખાસ કરીને જ્યારે પરિવાર સાથે કેટલાક દિવસો માટે દૂર જવાનું હોય ત્યારે આ મુશ્કેલી વધુ વધી જાય છે. આવા મુસાફરોને ધ્યાનમાં રાખીને રેલવેએ વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેનમાં પાળતુ પ્રાણીઓને સાથે લઈ જવા માટે ખાસ બોક્સની સુવિધા આપી છે.
સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યો છે, જેમાં ટ્રેનની અંદર બનાવવામાં આવેલું આ ખાસ બોક્સ જોઈ શકાય છે. આ બોક્સ પાંજરા જેવું અલગ એનક્લોઝર છે, જેમાં દરવાજો બંધ કરવા માટે કુંડી લગાવવામાં આવી છે. તેમાં પાળતુ પ્રાણીઓના ખાવા-પીવા માટે અલગ-અલગ હોલ્ડર પણ આપવામાં આવ્યા છે. આ સુવિધા ખાસ કરીને રાતભરની લાંબી મુસાફરીને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી છે.
જોકે, રેલવેના સત્તાવાર દસ્તાવેજોમાં ખાસ કરીને ડોગ બોક્સનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેથી એવું માની લેવું યોગ્ય નથી કે આ સુવિધામાં બિલાડી અથવા અન્ય તમામ નાના પાળતુ પ્રાણીઓને પણ લઈ જવાની મંજૂરી છે. આ અંગે રેલવેની સ્પષ્ટતા જરૂરી છે.
હાલમાં ટ્રેનમાં કૂતરાને લઈ જવાના નિયમો શું છે? ભારતીય રેલવેમાં પાળતુ પ્રાણીઓ સાથે મુસાફરી કરવા માટે અગાઉથી નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. રેલવેના પેસેન્જર ઇન્ફોર્મેશન પોર્ટલ અનુસાર, મુસાફરો પોતાના કૂતરાને બ્રેક વાનમાં બનાવવામાં આવેલા ડોગ બોક્સ દ્વારા લઈ જઈ શકે છે. આ ઉપરાંત ફર્સ્ટ એસી અથવા ફર્સ્ટ ક્લાસમાં મુસાફરી કરતા મુસાફરો કેટલીક શરતોને આધીન પોતાના કૂતરાને કમ્પાર્ટમેન્ટમાં પણ સાથે રાખી શકે છે. જોકે, આ માટે અન્ય મુસાફરોની સંમતિ જરૂરી છે. બીજી તરફ, એસી ટુ ટિયર, એસી થ્રી ટિયર, એસી ચેર કાર, સ્લીપર ક્લાસ અને સેકન્ડ ક્લાસના મુસાફરોને સામાન્ય કોચમાં પાળતુ પ્રાણીઓ લઈ જવાની મંજૂરી નથી.
કૂતરાને સાથે લઈ જવાનો ચાર્જ કેટલો લાગશે? રેલવેના હાલના નિયમો અનુસાર, બ્રેક વાનના ડોગ બોક્સમાં કૂતરાને લઈ જવા માટે અંદાજિત 30 કિલો વજનના આધારે લગેજ ચાર્જ લેવામાં આવે છે. જ્યારે ફર્સ્ટ એસી અથવા ફર્સ્ટ ક્લાસના કમ્પાર્ટમેન્ટમાં કૂતરાને સાથે રાખવા માટે અંદાજિત 60 કિલો વજનના આધારે ચાર્જ લેવામાં આવે છે. કૂતરાના ખાવા-પીવાની વ્યવસ્થા તેના માલિકે જ કરવાની હોય છે. મુસાફરી દરમિયાન પાળતુ પ્રાણીની સંભાળ રાખવાની જવાબદારી પણ માલિકની જ રહે છે.
ડોગ બોક્સનું બુકિંગ કેવી રીતે કરાવી શકાય? આ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે મુસાફર પાસે કન્ફર્મ ટ્રેન ટિકિટ હોવી જરૂરી છે. આરએસી (RAC) અને વેઇટિંગ લિસ્ટની ટિકિટ પર ડોગ બોક્સનું બુકિંગ કરાવી શકાશે નહીં. એક PNR પર માત્ર એક જ પાળતુ પ્રાણીને લઈ જવાની મંજૂરી છે. મુસાફરોએ ટિકિટ બુક કરાવતા પહેલાં ડોગ બોક્સની ઉપલબ્ધતા તપાસવી જરૂરી છે, કારણ કે આ સુવિધા દરેક રૂટની ટ્રેનમાં ઉપલબ્ધ હોય તે જરૂરી નથી.
કયા દસ્તાવેજો જરૂરી રહેશે? ટ્રેનમાં કૂતરાને સાથે લઈ જવા માટે પાર્સલ ઓફિસમાં કેટલાક જરૂરી દસ્તાવેજો રજૂ કરવાના રહે છે. તેમાં મુખ્યત્વે નીચેના દસ્તાવેજોનો સમાવેશ થાય છે:
- પશુચિકિત્સક દ્વારા આપવામાં આવેલું ફિટનેસ સર્ટિફિકેટ, જે મુસાફરીના 24થી 48 કલાક પહેલાંનું હોવું જોઈએ.
- કૂતરાને આપવામાં આવેલી રસીની વિગતો અને રસીકરણનો રેકોર્ડ.
- ટ્રેનની ટિકિટ અને બુકિંગ સંબંધિત જરૂરી વિગતો.
મુસાફરી પહેલાં સંબંધિત રેલવે સ્ટેશનની પાર્સલ ઓફિસમાંથી બુકિંગની પ્રક્રિયા, લાગતો ચાર્જ અને જરૂરી દસ્તાવેજો અંગેની માહિતી મેળવી લેવી વધુ યોગ્ય રહેશે.
નોંધ: આ વીડિયો ઇન્સ્ટાગ્રામ પર @explorewithkailashi દ્વારા શેર કરવામાં આવ્યો છે. TV9 ગુજરાતી દ્વારા આ વીડિયોની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.