અમેરિકાના હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદતા દેશો પર કાર્યવાહી કરવાના બિલને મંજૂરી આપી છે. આ બિલમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ભારત સહિતના દેશો પર 100% સુધીનો ટેરિફ લગાવવાનો અધિકાર મળશે. બિલને 'લિન્ડસે ઓ. ગ્રેહામ સેન્ક્શનિંગ રશિયા એન્ડ ઈરાન એક્ટ ઓફ 2026' નામ આપવામાં આવ્યું છે. હાઉસમાં બિલની તરફેણમાં 262 અને વિરોધમાં 159 મત પડ્યા હતા.
આ પહેલા અમેરિકી સેનેટે ઓગસ્ટમાં આ બિલને 86-11 મતથી પસાર કર્યું હતું. હવે બિલ વ્હાઇટ હાઉસ જશે, જ્યાં ટ્રમ્પની સહી થતાં તે કાયદો બની જશે. જોકે, ભારત પર હજુ સુધી 100% ટેરિફ લાગ્યો નથી, પરંતુ કાયદો બન્યા પછી ટ્રમ્પ પાસે આવો ટેરિફ લગાવવાનો કાનૂની અધિકાર હશે.
ભારત રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદે છે, તેથી તે આ બિલના દાયરામાં આવે છે. જો ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખે તો અમેરિકાના 100% ટેરિફની સીધી અસર ભારતના નિકાસ પર પડી શકે છે. આનાથી ભારતીય સામાન અમેરિકામાં બમણો મોંઘો થઈ જશે. અમેરિકન ખરીદદારો બાંગ્લાદેશ, વિયેતનામ, મેક્સિકો અને ચીન જેવા સસ્તા વિકલ્પો તરફ વળશે. પરિણામે ભારતના ટેક્સટાઇલ, જેમ્સ-જ્વેલરી, એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ, લેધર, દરિયાઈ ઉત્પાદનો અને કેમિકલ્સના ઓર્ડર ઘટી શકે છે.
બીજી સ્થિતિમાં, જો ભારત રશિયાને છોડીને અન્ય દેશો પાસેથી તેલ ખરીદે તો તે મોંઘું પડી શકે છે, જેનાથી ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધી શકે છે.
આ બિલમાં રશિયાના તેલ અને સંરક્ષણ સંબંધિત વ્યવસાયો પર કડક પ્રતિબંધો લગાવવાની જોગવાઈ છે. રશિયાના એવા ટેન્કરો પર પણ કાર્યવાહી થઈ શકે છે, જે હાલના પ્રતિબંધોથી બચીને અન્ય દેશો સુધી રશિયન તેલ પહોંચાડે છે. આ ટેન્કરોના નેટવર્કને રશિયાનું 'શેડો ફ્લીટ' કહેવામાં આવે છે.
અમેરિકાએ પહેલા પણ રશિયા પર આવા પ્રતિબંધો લગાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, પરંતુ ઈરાન યુદ્ધ દરમિયાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી તેલના પુરવઠા પર અસર પડી અને દુનિયામાં તેલની અછતનો ડર વધી ગયો. આ પછી અમેરિકી સરકારને રશિયાના તેલના વેચાણ પર લાગેલા કેટલાક પ્રતિબંધોમાં છૂટ આપવી પડી હતી.
બિલ કાયદો બન્યા પછી 1996નો 'ઈરાન પ્રતિબંધ કાયદો' પણ 2031 સુધી લંબાવાશે. આ કાયદો એવી બિન-અમેરિકી કંપનીઓ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે જે ઈરાન સાથે વેપાર કરે છે. આ કાયદો આ વર્ષે જ સમાપ્ત થવાનો હતો.
આ બિલથી અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિને એ અધિકાર પણ મળશે કે તેઓ અમેરિકામાં આવતા રશિયન સામાન પર 500% સુધી ટેરિફ લગાવી શકે. રાષ્ટ્રપતિનો આ અધિકાર 5 વર્ષ સુધી લાગુ રહેશે.
રશિયા પાસેથી કુદરતી ગેસ ખરીદનારા ચીન, ફ્રાન્સ, જાપાન, હંગેરી અને બેલ્જિયમને પણ તેના દાયરામાં રાખવામાં આવ્યા છે. જોકે, જે દેશો રશિયાની કુલ ગેસ નિકાસના 15% થી ઓછો આયાત કરે છે અને પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડવાની દિશામાં પગલાં લઈ રહ્યા છે, તેમને છૂટ મળી શકે છે. સેનેટમાં રજૂ કરાયેલા બિલ હેઠળ 15 યુરોપિયન દેશોને પ્રસ્તાવિત 100% ટેરિફમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે, કારણ કે તેઓ રશિયા પાસેથી 15% થી ઓછો કુદરતી ગેસ ખરીદે છે અને ધીમે ધીમે તેના પર પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડી રહ્યા છે.
ડેમોક્રેટ સેનેટર રિચાર્ડ બ્લુમેન્થલે કહ્યું કે આ બિલ યુરોપિયન સહયોગીઓ વિરુદ્ધ નથી. તેનો નિશાન ફક્ત તે દેશો છે, જેઓ હજુ પણ રશિયાના તેલના કારોબારને સૌથી વધુ આર્થિક સહારો આપી રહ્યા છે.
બિલમાં રશિયાના ઉર્જા ઉદ્યોગ, નાણાકીય સંસ્થાઓ, સંરક્ષણ ઔદ્યોગિક માળખા, વેપારીઓ અને રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સુધી પ્રતિબંધ લગાવવાનો પ્રસ્તાવ છે.