અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ મંગળવારે જણાવ્યું કે પાકિસ્તાન પાસે પરમાણુ હથિયારો છે અને તેની ભૌગોલિક સ્થિતિ એવી છે કે અમેરિકા માટે તેની સાથે વાતચીત કરવી જરૂરી છે. નેટવર્ક18ને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં રુબિયોએ કહ્યું કે અમેરિકાએ એવા દેશો સાથે પણ રાજદ્વારી સંબંધો જાળવી રાખવા પડે છે જેમની સાથે તેના મતભેદો છે.
રુબિયોએ ભારતનું ઉદાહરણ આપતાં કહ્યું કે ભારત પણ ઈરાન સાથે સંબંધો ધરાવે છે અને ત્યાંના નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરે છે. તેમના મતે, વિદેશ નીતિમાં અલગ-અલગ દેશો સાથેના સંબંધોનું સંતુલન જાળવવું મુશ્કેલ છે, પરંતુ આવું કરવું જરૂરી છે.
અમેરિકા દુનિયામાં ક્યાંય પણ આતંકવાદને સમર્થન આપનારાઓ વિરુદ્ધ છે એમ જણાવતાં રુબિયોએ કહ્યું કે પાકિસ્તાન સાથે વાતચીત ચાલુ રહેવાથી અમેરિકાને એવી પ્રવૃત્તિઓને રોકવાનો પ્રયાસ કરવાની તક મળી શકે છે, જે ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે. તેમણે કહ્યું, “આ મુશ્કેલ નિર્ણયો છે, પરંતુ વિદેશ નીતિ હેઠળ અમારે આવું કરવું પડે છે. હું માનું છું કે આ સકારાત્મક પણ બની શકે છે. જો પાકિસ્તાન સાથે અમારા સંબંધો હોય અને અમે તેની સાથે વાત કરી શકીએ, તો તેનાથી ભારત જે પ્રવૃત્તિઓ અંગે ચિંતિત છે તેમને નિરુત્સાહિત કરવામાં અમને મદદ મળી શકે છે.”
ઈરાનના નેતૃત્વની ટીકા કરતાં રુબિયોએ કહ્યું કે ત્યાંની સરકાર સાથે કોઈ સમજૂતી પર પહોંચવું મુશ્કેલ છે. તેમણે કહ્યું, “દુર્ભાગ્યવશ, તેઓ સમાધાન કરવું જાણતા નથી. ત્યાં કટ્ટરપંથી શિયા ધર્મગુરુઓનું નિયંત્રણ છે. હું તમામ શિયા ધર્મગુરુઓની વાત કરતો નથી, પરંતુ તે કટ્ટરપંથી ધર્મગુરુઓની વાત કરું છું જેઓ ધાર્મિક વિચારધારાથી પ્રેરિત છે. આવા લોકો સાથે સમાધાન કરવું ખૂબ મુશ્કેલ છે.”
રુબિયોએ કહ્યું કે હોર્મુઝ મારફતે તેલ અને અન્ય ઊર્જા સંસાધનોનો પુરવઠો ચાલુ છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, આ માર્ગે જહાજોની અવરજવર અને તેલનો પુરવઠો સંઘર્ષ શરૂ થયો તે પહેલાંના સ્તરના 80થી 100% સુધી જળવાઈ રહ્યો છે. જોકે, ફેક્ટ ચેક મુજબ સ્ટ્રેટેજિક એનર્જી મેપ વેબસાઇટના આંકડા દર્શાવે છે કે 20 ઑક્ટોબરે હોર્મુઝમાંથી પસાર થતા તેલના ટેન્કરોની સંખ્યા સામાન્ય દિવસોની તુલનામાં આશરે 99% ઘટી ગઈ હતી. એટલે કે, જો યુદ્ધ પહેલાં એક દિવસમાં 100 ટેન્કરો પસાર થતા હતા, તો આ આંકડા મુજબ હવે માત્ર 1 ટેન્કર પસાર થઈ રહ્યું હતું.
રુબિયોએ ઈરાન પર આરોપ લગાવ્યો કે તે એવા વેપારી જહાજો પર હુમલા કરી રહ્યું છે જેમનો યુદ્ધ સાથે કોઈ સંબંધ નથી. તેમણે કહ્યું કે આ જહાજો પર સવાર ખલાસીઓના જીવ પણ જોખમમાં મુકાઈ રહ્યા છે. રુબિયોએ વિશ્વના દેશોને આવા હુમલાઓની નિંદા કરવાની અપીલ કરી. તેમણે ઈરાનના આ હુમલાઓની તુલના બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન જર્મનીની નાઝી સેનાની સબમરીનો સાથે કરી. રુબિયોના જણાવ્યા મુજબ, તે સમયગાળામાં પણ સબમરીનો દ્વારા વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવવામાં આવતા હતા. તેમણે કહ્યું કે દુનિયાએ આવા હુમલાઓ વિરુદ્ધ એક થવું જોઈએ.
રુબિયોએ કહ્યું કે અમેરિકા ઈરાનના ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાઓથી દરિયાઈ જહાજોનું રક્ષણ કરી રહ્યું છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, જહાજોને નિશાન બનાવવા માટે છોડવામાં આવતા મોટાભાગના ડ્રોન અને મિસાઇલોને રસ્તામાં જ નષ્ટ કરી દેવામાં આવે છે. જોકે, કેટલાક હુમલા જહાજો સુધી પહોંચી જાય છે અને નુકસાન પહોંચાડે છે. તેમણે ખાસ કરીને ભારતીય નાવિકોના મોતનો ઉલ્લેખ કર્યો. રુબિયોએ કહ્યું કે આ હુમલાઓમાં ઘણા ભારતીય નાવિકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. તેનું એક કારણ એ પણ છે કે દરિયાઈ વેપારમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય નાવિકો કામ કરે છે.
નોંધ: પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ દરમિયાન અત્યાર સુધી 11 ભારતીય નાવિકોના મોતના સમાચાર સામે આવ્યા છે, જ્યારે 2 ભારતીય નાવિકો લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે.
રુબિયોએ કહ્યું કે અમેરિકા ઈરાન પર આર્થિક દબાણ જાળવી રાખશે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ઈરાન પોતાના સંસાધનોનો ઉપયોગ સામાન્ય લોકોનું જીવન સુધારવાને બદલે આતંકવાદને સમર્થન આપવા અને મિસાઇલ-ડ્રોન બનાવવામાં કરે છે. રુબિયોએ આરોપ લગાવ્યો કે ઈરાનને મળતા પૈસા અને સંસાધનોનો ઉપયોગ દેશના વિકાસને બદલે આતંકવાદને સમર્થન આપવા અને વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવવા માટે થાય છે.