અમેરિકામાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવ્યા બાદ ત્યાં જ નોકરી કરવાનું સપનું જોતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકાના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS) દ્વારા ઓપ્શનલ પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ (OPT) પ્રોગ્રામમાં મોટા ફેરફારોની દરખાસ્ત રજૂ કરવામાં આવી છે. જોકે, આ દરખાસ્ત હજુ પ્રસ્તાવિત નિયમના તબક્કામાં છે અને તેને અંતિમ મંજૂરી મળી નથી.
પ્રસ્તાવિત નિયમ મુજબ, OPT પ્રોગ્રામ માટે $70,000 સુધીની ફી અને ત્યારબાદની દરેક વધારાની OPT અધિકૃતતા માટે $30,000ની ફી નક્કી કરવાની દરખાસ્ત છે. આમાં STEM-OPT એક્સટેન્શનનો પણ સમાવેશ થાય છે. જો આ દરખાસ્તને મંજૂરી મળશે, તો અમેરિકામાં અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ કામ કરવા ઇચ્છતા આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે OPT પ્રક્રિયા વધુ ખર્ચાળ બની શકે છે.
શું છે OPT પ્રોગ્રામ?
અમેરિકામાં F-1 સ્ટુડન્ટ વિઝા પર અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ માટે Optional Practical Training (OPT) એક મહત્વપૂર્ણ સુવિધા છે. આ પ્રોગ્રામ હેઠળ વિદ્યાર્થીઓ પોતાના અભ્યાસના ક્ષેત્ર સાથે સંબંધિત નોકરી કરીને વ્યવહારુ અનુભવ મેળવી શકે છે. સામાન્ય રીતે, પાત્ર વિદ્યાર્થીઓને 12 મહિના સુધી કામ કરવાની મંજૂરી મળી શકે છે. જ્યારે વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને ગણિત (STEM) ક્ષેત્રમાં ડિગ્રી મેળવનારા પાત્ર વિદ્યાર્થીઓને વધારાના 24 મહિનાના STEM-OPT એક્સટેન્શનનો લાભ મળી શકે છે.
અમેરિકી સરકાર કેમ કરી રહી છે ફેરફાર?
DHSના જણાવ્યા અનુસાર, OPT પ્રોગ્રામમાં છેતરપિંડી અને નિયમોના દુરુપયોગને રોકવા માટે આ દરખાસ્ત રજૂ કરવામાં આવી છે. વિભાગે નકલી વર્કસાઇટ્સ, પે-ટુ-સ્ટે જેવી યોજનાઓ અને વિદ્યાર્થીઓની રોજગાર અધિકૃતતાનો દુરુપયોગ થતો હોવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. સરકારનું માનવું છે કે નવી ફી અને વધારાની દેખરેખથી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ OPT માટે વિદ્યાર્થીઓની ભલામણ કરતી વખતે વધુ સાવચેતી રાખશે. તેનો હેતુ કાર્યક્રમની વિશ્વસનીયતા જાળવવાનો અને તેના દુરુપયોગને ઘટાડવાનો છે.
હાલ OPT મેળવવાની પ્રક્રિયા કેવી છે?
હાલની પ્રક્રિયા મુજબ, OPT માટે પાત્ર વિદ્યાર્થીએ સૌપ્રથમ પોતાની કોલેજ અથવા યુનિવર્સિટીના ડેઝિગ્નેટેડ સ્કૂલ ઓફિશિયલ (DSO) પાસેથી ભલામણ મેળવવી પડે છે. ત્યારબાદ વિદ્યાર્થીએ અમેરિકાની યુએસ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસિસ (USCIS) સમક્ષ રોજગાર અધિકૃતતા દસ્તાવેજ (EAD) માટે અરજી કરવાની હોય છે. જરૂરી મંજૂરી મળ્યા બાદ જ વિદ્યાર્થી નિયમો અનુસાર કામ શરૂ કરી શકે છે. વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ દરમિયાન અથવા અભ્યાસ પૂર્ણ થયા બાદ OPT માટે અરજી કરી શકે છે, પરંતુ તેના માટે અલગ-અલગ પાત્રતા અને સમયમર્યાદાના નિયમો લાગુ પડે છે.
નવી ફી કોણે ચૂકવવાની રહેશે?
આ પ્રસ્તાવ અંગે સૌથી મહત્વનો પ્રશ્ન એ છે કે ફી વિદ્યાર્થીઓએ ચૂકવવાની રહેશે કે તેમની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓએ. પ્રસ્તાવિત જોગવાઈ મુજબ, OPT માટે SEVIS સિસ્ટમમાં વિદ્યાર્થીની ભલામણ કરતી કોલેજ અથવા યુનિવર્સિટીએ નિર્ધારિત ફી ચૂકવવાની રહેશે. આ ચુકવણી OPT પ્રક્રિયાનો જરૂરી ભાગ બનશે. જો સંસ્થા જરૂરી ફી ચૂકવવામાં નિષ્ફળ જશે, તો વિદ્યાર્થીની રોજગાર અધિકૃતતાની પ્રક્રિયા પર અસર પડી શકે છે. આથી, પ્રસ્તાવિત નિયમ મુજબ ફી ચૂકવવાની સીધી જવાબદારી શૈક્ષણિક સંસ્થાની રહેશે, વિદ્યાર્થીની નહીં. જોકે, આર્થિક બોજને કારણે કેટલીક સંસ્થાઓ પોતાની નીતિઓમાં ફેરફાર કરે અથવા વિદ્યાર્થીઓને પરોક્ષ રીતે વધારાનો ખર્ચ સહન કરવો પડે કે નહીં, તે અંગે અત્યારે નિશ્ચિતપણે કહી શકાય નહીં.
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓએ શું ધ્યાન રાખવું?
અમેરિકામાં માસ્ટર્સ અથવા અન્ય ઉચ્ચ અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ નોકરી કરવાની યોજના ધરાવતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓએ આ પ્રસ્તાવ પર નજર રાખવી જરૂરી છે. ખાસ કરીને STEM ક્ષેત્રના વિદ્યાર્થીઓ માટે STEM-OPT એક્સટેન્શન રોજગાર અને વ્યવહારુ અનુભવ મેળવવાની મહત્વપૂર્ણ તક છે. જો પ્રસ્તાવિત નિયમ અમલમાં આવશે, તો યુનિવર્સિટીઓની OPT સંબંધિત નીતિઓમાં ફેરફાર થઈ શકે છે અને વિદ્યાર્થીઓએ તેની અસરને સમજવી પડશે.