અમેરિકામાં 3 નવેમ્બરે યોજાનારી મિડટર્મ ચૂંટણી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની પાર્ટી માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. મોંઘવારી, ઈરાન સાથેનું યુદ્ધ અને ટ્રમ્પની ઘટતી લોકપ્રિયતા વચ્ચે રિપબ્લિકન પાર્ટી માટે કોંગ્રેસમાં પોતાનો બહુમત જાળવી રાખવો પડકારરૂપ બની ગયો છે. 10 મોટા જનમત સર્વેક્ષણોમાંથી માત્ર 1માં રિપબ્લિકન પાર્ટી આગળ છે.
મિડટર્મ ચૂંટણીમાં રાષ્ટ્રપતિની પસંદગી થતી નથી. તેમાં અમેરિકાની સંસદ એટલે કે કોંગ્રેસના બંને ગૃહ- હાઉસ ઑફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ અને સેનેટની બેઠકો માટે મતદાન થાય છે. હાલમાં બંને ગૃહોમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીનું નજીવું બહુમત છે. જો ડેમોક્રેટ્સ જરૂરી બેઠકો જીતી લે, તો તેઓ એક અથવા બંને ગૃહોમાં બહુમત મેળવી શકે છે. તેનાથી ટ્રમ્પ માટે પોતાનો એજન્ડા લાગુ કરવો મુશ્કેલ બની શકે છે.
1. ટ્રમ્પની લોકપ્રિયતામાં ઘટાડો, રેટિંગ 30% સુધી પહોંચ્યું
અમેરિકામાં ટ્રમ્પના કામકાજથી ખુશ લોકોની સંખ્યા ઘટી રહી છે. અલગ-અલગ સર્વેમાં માત્ર 30થી 36% લોકો જ તેમના કામથી ખુશ છે. NBC ન્યૂઝના સર્વેમાં 34% લોકોએ ટ્રમ્પના કામકાજને યોગ્ય ગણાવ્યું. વૉશિંગ્ટન પોસ્ટ-ABC ન્યૂઝના સર્વેમાં 33% અને ફૉક્સ ન્યૂઝના સર્વેમાં 36% લોકોએ તેમનું સમર્થન કર્યું. પ્યૂ રિસર્ચ સેન્ટરના સર્વેમાં ટ્રમ્પને સૌથી ઓછું એટલે કે 30% લોકોનું સમર્થન મળ્યું. આ આંકડો ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળ કરતાં પણ ઓછો છે. ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળમાં તેમનું અપ્રુવલ રેટિંગ સૌથી નીચું જાન્યુઆરી 2021માં સંસદમાં તોફાનીઓ ઘૂસી આવવાની ઘટના બાદ થઈ હતી. ત્યારે તેમનું રેટિંગ ઘટીને 34% થઈ ગયું હતું.
2. અમેરિકન જનતા મોંઘવારીથી પરેશાન
2024ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પે વચન આપ્યું હતું કે તેઓ મોંઘવારી ઘટાડશે અને લોકોનો ખર્ચ ઓછો કરશે. પરંતુ હવે વધતી કિંમતો તેમની પાર્ટી માટે મુશ્કેલી બની રહી છે. અમેરિકામાં ઈંડાં, દૂધ, બ્રેડ, માંસ અને શાકભાજી જેવી મૂળભૂત વસ્તુઓના ભાવ 20%થી 30% સુધી વધી ગયા છે. ઘરના ભાડાની સરેરાશ કિંમત 1.60 લાખ રૂપિયા થઈ ગઈ છે, જે અત્યાર સુધીનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. તેલ-ગેસના ભાવમાં લગભગ 20%નો વધારો થયો છે. જોકે લોકોના પગારમાં થોડી વૃદ્ધિ થઈ છે, પરંતુ મોંઘવારીને કારણે તેમને તેનો લાભ મળ્યો નથી. રોયટર્સ-ઇપ્સોસના સર્વેમાં 78% લોકોએ કહ્યું કે વસ્તુઓના ભાવ તેમની આવક કરતાં વધુ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. APના અહેવાલ મુજબ, 65% અમેરિકનો માને છે કે મોંઘવારી માટે ટ્રમ્પની નીતિઓ જવાબદાર છે. રાષ્ટ્રીય સર્વેક્ષણો અનુસાર લગભગ 37%થી વધુ અમેરિકનો મોંઘવારી અને વધતા ભાવોને દેશની સૌથી મોટી અને ગંભીર સમસ્યા માને છે. આવી સ્થિતિમાં મોંઘવારી ઘટાડવી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ માટે સૌથી મોટો પડકાર બની ગયો છે.
3. ઈરાન યુદ્ધથી મુશ્કેલી વધી, વિદેશ નીતિથી પણ લોકો નારાજ
ઈરાન સાથેનું યુદ્ધ ટ્રમ્પ માટે વધુ એક મુશ્કેલી બની ગયું છે. રોયટર્સના અહેવાલ મુજબ, યુદ્ધને કારણે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પર દબાણ વધ્યું છે. તેનાથી અમેરિકન લોકોનો રોજિંદો ખર્ચ વધી શકે છે. NBC ન્યૂઝના સર્વેમાં માત્ર 29% લોકોએ ઈરાન યુદ્ધને સંભાળવાની ટ્રમ્પની રીતને યોગ્ય ગણાવી. ત્યાં જ, ફોક્સ ન્યૂઝના સર્વેમાં 64% લોકોએ તેમની વિદેશ નીતિને ખોટી ગણાવી. જોકે, ટ્રમ્પની પોતાની પાર્ટી રિપબ્લિકનના સમર્થકોમાં તેમને હજુ પણ સમર્થન મળી રહ્યું છે. APના સર્વેમાં 69% રિપબ્લિકન મતદારોએ તેમની વિદેશ નીતિને યોગ્ય ગણાવી. ઈરાન યુદ્ધની ચૂંટણી પર કેટલી અસર પડશે, તે હજુ સ્પષ્ટ નથી. પરંતુ જો યુદ્ધને કારણે પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘું થાય અને લોકો ટ્રમ્પની નીતિઓથી નારાજ રહે, તો તેનો નુકસાન તેમની રિપબ્લિકન પાર્ટીને થઈ શકે છે.
4. પોતાની જ પાર્ટીના ઉમેદવારો ટ્રમ્પથી અંતર બનાવવા લાગ્યા
ટ્રમ્પની લોકપ્રિયતા ઘટી રહી હોવાની અસર તેમની પોતાની પાર્ટી પર પણ જોવા મળી રહી છે. ઑક્ટોબરમાં રોયટર્સના અહેવાલ મુજબ, હરીફાઈવાળી 62 બેઠકોમાંથી 41 બેઠકો પર રિપબ્લિકન ઉમેદવારો ટ્રમ્પની કેટલીક નીતિઓ સાથે અસંમતિ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે અથવા તેમનાથી અંતર જાળવી રહ્યા છે. આ ઉમેદવારો ટ્રમ્પની તમામ નીતિઓનો વિરોધ કરી રહ્યા નથી. તેઓ કેટલાક મુદ્દાઓ પર તેમનાથી અલગ મત રાખીને એવા લોકોનું સમર્થન મેળવવા માગે છે, જેઓ કોઈ પાર્ટીના પાક્કા સમર્થક નથી. આ ઉમેદવારો સામે મુશ્કેલી એ છે કે ટ્રમ્પની નજીક રહેવા પર તેમની ઘટતી લોકપ્રિયતાનો નુકસાન ઉઠાવવો પડી શકે છે. બીજી તરફ, તેમનાથી વધારે અંતર જાળવવા પર ટ્રમ્પના વફાદાર સમર્થકો નારાજ થઈ શકે છે.
સંસદમાં બહુમતી ગુમાવવાથી ટ્રમ્પને શું નુકસાન થશે
જો ડેમોક્રેટિક પાર્ટી કોંગ્રેસના એક અથવા બંને ગૃહોમાં બહુમતી હાંસલ કરી લે, તો ટ્રમ્પની નીતિઓને મંજૂરી મળવી મુશ્કેલ બનશે. કાયદા પસાર કરવા માટે સંસદના બંને ગૃહોની મંજૂરી જરૂરી હોય છે. ડેમોક્રેટ્સના નિયંત્રણમાં આવેલું ગૃહ ટ્રમ્પના એજન્ડાને અવરોધી શકે છે અને તેમની સામે તપાસ પણ શરૂ કરી શકે છે. આથી ટ્રમ્પ માટે આ ચૂંટણી અત્યંત મહત્વની બની છે.