યુનાઇટેડ નેશન્સની 81મી મહાસભામાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સામે કડક ભાષા વાપરીને કહ્યું કે ઈરાન સાથે સમજૂતી કરવી કે તેને નરકમાં ધકેલી દેવો, એ બેમાંથી એક વિકલ્પ પસંદ કરવો પડશે. તેમણે ચેતવણી આપી કે ઈરાન ફરી ક્યારેય નુકસાન પહોંચાડવાની હિંમત ન કરે તે માટે કડક પગલાં લેવાશે.
આ નિવેદનોની સાથે જ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે એક ગુપ્ત બેઠક યોજાઈ હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા અનુસાર આ સીધી બેઠક નહોતી, પરંતુ મધ્યસ્થીઓ મારફતે વાતચીત થઈ હતી. ઈરાનના વિદેશમંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી અને અમેરિકાના વિશેષ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ વચ્ચે કતાર મારફતે શરતોની આપલે થઈ હોવાનું બીબીસીના અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
બંને દેશો વચ્ચે મુખ્ય મુદ્દો હોર્મુઝ જલડમરું બંધ થવાનો છે, જે છેલ્લા સાત મહિનાથી બંધ છે. આ માર્ગ દુનિયાના 20 ટકા ક્રૂડ ઓઈલ પરિવહન માટે મહત્વનો છે અને તેની સીધી અસર ભારત સહિત ઘણા દેશોના તેલ ભાવ અને અર્થવ્યવસ્થા પર પડે છે. ઈરાનની માંગ છે કે અમેરિકા હોર્મુઝ પરથી લશ્કરી નાકાબંધી હટાવે અને ફ્રીઝ કરેલા અબજો ડોલર પાછા આપે, તો હોર્મુઝ ખોલી દેવાશે. અમેરિકાની શરત છે કે ઈરાન પોતાના પરમાણુ કાર્યક્રમ કાયમ માટે બંધ કરે અને આતંકી સંગઠનોને સમર્થન આપવાનું બંધ કરે.
આ ગુપ્ત વાતચીતમાં ઈરાને પરમાણુ કાર્યક્રમને બાકાત રાખ્યો હોવાના પણ સમાચાર છે. જોકે, બંને પક્ષે એકબીજા પર વિશ્વાસનો અભાવ દર્શાવ્યો છે. ઈરાને સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે અમેરિકા પર તેમનો વિશ્વાસ શૂન્ય છે અને તેઓ દબાણમાં આવીને ઝૂકશે નહીં.
આ દરમિયાન યુએન મહાસભામાં યુએન સેક્રેટરી જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે વધતા જીઓપોલિટિકલ વિભાજન અને આંતરસંબંધો પર ભાર મૂક્યો, જ્યારે ટ્રમ્પે રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વ અને અમેરિકાની લશ્કરી શક્તિ પર ભાર મૂક્યો. ટ્રમ્પે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ, કતાર, કુવૈત, બહેરીન અને ઓમાનના નેતાઓ સાથે પણ મુલાકાત કરી હતી.
આ સ્થિતિ ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે હોર્મુઝ બંધ રહેવાથી તેલના ભાવ વધી શકે છે અને ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા પર અસર પડી શકે છે. ભારત સરકારે આ સ્થિતિ પર નજર રાખીને પોતાના નાગરિકોના હિતોનું રક્ષણ કરવાની જરૂર છે.