અમેરિકાની મતદાર યાદીમાંથી ભારતીય મૂળના લગભગ 2 લાખ મતદારોનાં નામ કાઢી નાખવામાં આવ્યાં છે. આ નામો 26 એવા રાજ્યોમાંથી કાઢવામાં આવ્યાં છે, જ્યાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની રિપબ્લિકન પાર્ટીની સરકાર છે. અમેરિકામાં 3 નવેમ્બરે મધ્યાવધિ (મિડટર્મ) ચૂંટણી યોજાવાની છે.
અમેરિકામાં ભારતીય મૂળના આશરે 21 લાખ મતદારો છે. 2024ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં આમાંથી લગભગ 65% લોકોએ ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના ઉમેદવાર કમલા હેરિસને મત આપ્યો હતો. એટલે કે ભારતીય મૂળના મતદારોનું વલણ સામાન્ય રીતે ટ્રમ્પની વિરુદ્ધ રહ્યું છે. આથી ટ્રમ્પની પાર્ટીને મધ્યાવધિ ચૂંટણીમાં હારનો ભય સતાવી રહ્યો હોવાનું મનાય છે.
મતદાર યાદીની તપાસ કેમ થઈ રહી છે?
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર મતદાર યાદીની તપાસ કરાવી રહ્યું છે, જેથી મતદાન માટે અયોગ્ય લોકોનાં નામ દૂર કરી શકાય. સરકારનું કહેવું છે કે તેનાથી ચૂંટણીમાં ગેરરીતિ અટકાવવામાં અને મતદાન પ્રક્રિયાને વધુ સુરક્ષિત બનાવવામાં મદદ મળશે.
આ જ હેતુથી ટ્રમ્પ ‘સેવ અમેરિકા એક્ટ’ને ટેકો આપી રહ્યા છે. ફેબ્રુઆરીમાં અમેરિકી સંસદના નીચલા ગૃહે આ બિલને મંજૂરી આપી હતી. આ કાયદા હેઠળ મતદાર તરીકે નોંધણી કરાવનારાઓએ અમેરિકી નાગરિકતા સાબિત કરવા માટે જન્મ પ્રમાણપત્ર કે પાસપોર્ટ જેવા દસ્તાવેજો આપવા પડશે. મતદાન વખતે ઓળખપત્ર દર્શાવવાના નિયમો પણ કડક બનાવાશે. આ નિયમો મતદાન કેન્દ્ર પર અને ટપાલ દ્વારા મતદાન—બંને પર લાગુ પડશે.
ટ્રમ્પ ચૂંટણીમાં મોટા પાયે ગેરરીતિ થયાના દાવા વારંવાર કરતા રહ્યા છે, પરંતુ આ દાવાઓના સમર્થનમાં કોઈ નક્કર પુરાવા મળ્યા નથી. બ્રેનન સેન્ટર ફોર જસ્ટિસના એક સંશોધનમાં પણ તપાસાયેલી ચૂંટણીઓમાં ગેરરીતિના કિસ્સા અત્યંત ઓછા જોવા મળ્યા હતા.
બીજી તરફ, બિલના વિરોધીઓનું કહેવું છે કે કડક દસ્તાવેજી નિયમોના કારણે એવા લાયક નાગરિકોને પણ મતદાન કરવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે, જેમની પાસે જન્મ પ્રમાણપત્ર કે પાસપોર્ટ નથી. ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના નેતાઓનો આરોપ છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર આ પગલાં દ્વારા મધ્યાવધિ ચૂંટણીઓને પ્રભાવિત કરવા માગે છે.
70% અમેરિકનો ટ્રમ્પના કામકાજથી નારાજ
ટ્રમ્પ વિરુદ્ધ તેમની પોતાની રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં પણ અસંતોષના સંકેતો દેખાવા લાગ્યા છે. ટ્રમ્પની લોકપ્રિયતા ઘટી રહી છે. પાર્ટીના નેતાઓને ડર છે કે મધ્યાવધિ ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પનો સાથ તેમને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
નવેમ્બરની ચૂંટણી પહેલાં ઘણા રિપબ્લિકન ઉમેદવારો ટ્રમ્પથી અંતર જાળવી રહ્યા છે. કેટલાકે પોતાની ચૂંટણીલક્ષી વેબસાઇટ પરથી ટ્રમ્પ અને તેમના ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ એજન્ડાનો ઉલ્લેખ હટાવી દીધો છે. કેટલાક નેતાઓ તેમની સાથે મંચ શેર કરવાનું પણ ટાળી રહ્યા છે.
AP-NORC સર્વે મુજબ, માત્ર 30% અમેરિકનો ટ્રમ્પના કામકાજથી ખુશ છે. અર્થવ્યવસ્થા અંગે તેમની મંજૂરી રેટિંગ 26% છે. મોંઘવારીનો સામનો કરવાની બાબતમાં આ રેટિંગ માત્ર 17% છે. 65%થી વધુ અમેરિકનો વધતી કિંમતો માટે ટ્રમ્પની નીતિઓને જવાબદાર માને છે.
મધ્યાવધિ ચૂંટણી શું છે?
મધ્યાવધિ ચૂંટણી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીની વચ્ચે યોજાય છે. તેમાં અમેરિકાના લોકો કોંગ્રેસના બંને ગૃહો—હાઉસ ઑફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ અને સેનેટ—માટે પ્રતિનિધિઓ પસંદ કરે છે.
આ ચૂંટણીઓથી નક્કી થાય છે કે આગામી બે વર્ષમાં અમેરિકન સંસદમાં કઈ પાર્ટીની તાકાત કેટલી રહેશે. સેનેટમાં 100 સભ્યો હોય છે. આ વખતે 35 બેઠકો પર ચૂંટણી યોજાવાની છે. તે જ સમયે, હાઉસ ઑફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સની 435 બેઠકો પર ચૂંટણી યોજાવાની છે. હાલમાં રિપબ્લિકન પાર્ટી પાસે સેનેટમાં 53 બેઠકો છે, જ્યારે હાઉસમાં 218 બેઠકો છે.
જો ટ્રમ્પની રિપબ્લિકન પાર્ટી આ ચૂંટણી હારી જાય છે, તો સંસદમાં ટ્રમ્પ માટે બિલ પસાર કરાવવું ખૂબ મુશ્કેલ બની જશે. તેઓ પોતાની ઇચ્છા મુજબ કોઈ બિલને સીધું કાયદામાં ફેરવી શકશે નહીં.