અમેરિકામાં H-1B વીઝા પર કામ કરતા ભારતીય ટેક કર્મચારીઓ માટે એક ચિંતાનો વિષય સામે આવ્યો છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રએ વિદેશી કામદારો માટે અમલમાં રહેલો 60 દિવસનો ગ્રેસ પિરિયડ સમાપ્ત કરવાની તૈયારી કરી છે. આ અંગે યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટીએ ફેડરલ રજિસ્ટરમાં એક પ્રસ્તાવ પ્રકાશિત કર્યો છે.
હાલમાં અમલમાં રહેલો નિયમ 2017થી લાગુ છે. તે મુજબ વિદેશી કર્મચારીને નોકરી ગુમાવ્યા પછી 60 દિવસ સુધી અમેરિકામાં રહેવાની છૂટ મળે છે. આ સમયગાળામાં તે નવી નોકરી શોધી શકે, નવી કંપની પાસેથી વીઝા સ્પોન્સર કરાવી શકે અથવા દેશ છોડવાની તૈયારી કરી શકે. જો નવો પ્રસ્તાવ લાગુ થાય તો આ રાહત બંધ થઈ જશે. નોકરી ગુમાવનાર વિદેશી કર્મચારીને તરત જ અમેરિકા છોડવું પડી શકે છે. તેનાથી નવી નોકરી શોધવાનો સમય ઘણો ઓછો થઈ જશે.
આ પ્રસ્તાવની સૌથી વધુ અસર ભારતીય ટેક કર્મચારીઓ પર પડવાની ચિંતા છે. યુએસ ટેક ઉદ્યોગમાં H-1B વીઝાનું મહત્ત્વનું સ્થાન છે. ભારત અને ચીનમાંથી મોટી સંખ્યામાં કુશળ કર્મચારીઓ અમેરિકા જાય છે, જેમાં ભારતીયોની સંખ્યા નોંધપાત્ર છે. TCS, Infosys, HCLTech અને LTI Mindtree જેવી કંપનીઓ H-1B વીઝા સ્પોન્સર કરે છે. Deloitte, PwC અને Ernst & Young પણ મુખ્ય સ્પોન્સર્સમાં સામેલ છે.
જો નવો નિયમ લાગુ થાય તો નોકરી ગુમાવ્યા પછી ભારતીય કર્મચારીઓને ટૂંકા સમયમાં નવો સ્પોન્સર શોધવો પડશે, જે મુશ્કેલ બની શકે છે. કંપનીને જો કોઈ વિદેશી કર્મચારીને નોકરી પર રાખવો હોય તો તે I-129 પ્રક્રિયા હેઠળ જરૂરી અરજી કરી શકે છે. સરકારની દલીલ છે કે કંપનીઓએ અમેરિકન કર્મચારીઓને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ. અસરગ્રસ્ત હોદ્દા માટે સમકક્ષ લાયકાત ધરાવતા અમેરિકન કર્મચારીઓની નિમણૂક કરી શકાય.
આ દરખાસ્ત ફક્ત H-1B વીઝા પૂરતી મર્યાદિત નથી. તેમાં E-1, E-2, L-1 અને O-1 વીઝાનો પણ સમાવેશ થાય છે. TN વીઝા ધારકો પર પણ અસર થઈ શકે છે. સિંગાપોર અને ચિલીના H-1B1 વીઝા ધારકો તથા ઓસ્ટ્રેલિયાના E-3 વીઝા ધારકોને પણ આ નિયમ લાગુ પડી શકે છે.
નોંધનીય છે કે આ હાલમાં ફક્ત એક પ્રસ્તાવ છે. તેના પર બે મહિના સુધી જાહેર પ્રતિસાદ માંગવામાં આવશે. ત્યારબાદ વહીવટીતંત્ર અંતિમ નિર્ણય લેશે. ટ્રમ્પ જાન્યુઆરી 2025માં રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ફરી ચૂંટાયા બાદ કાનૂની ઇમિગ્રેશન નિયમો કડક કરવાની દિશામાં ઘણા પગલાં લેવાયા છે. કુશળ વિદેશી કર્મચારીઓ માટે વીઝા ફીમાં પણ વધારો કરવામાં આવ્યો છે. જો આ નવો નિયમ લાગુ થાય તો નોકરી ગુમાવ્યા પછી વિદેશી કર્મચારીઓ માટે અમેરિકામાં રહેવું મુશ્કેલ બની શકે છે.