કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા UPI ના મોટા વ્યવહારો પર ચાર્જ લગાવવાના નિર્ણયને લઈને દેશભરમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે. આ નિર્ણયનું સમર્થન કરતાં નીતિ આયોગના વાઇસ ચેરમેન અશોક કુમાર લાહિરીએ કહ્યું છે કે સરકાર ટેક્સ વસૂલ્યા વિના ચાલી શકે નહીં. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ તેમનું વ્યક્તિગત મંતવ્ય છે, નીતિ આયોગનું અધિકૃત વલણ નથી.
સરકાર 15 ઑક્ટોબરથી ₹2,000થી વધુના UPI પેમેન્ટ પર 0.4% શુલ્ક (MDR) લાગુ કરવા જઈ રહી છે. આ શુલ્ક ગ્રાહકોને બદલે વેપારીઓએ ચૂકવવાનો રહેશે. ₹2,000 સુધીના વ્યવહારો પર કોઈ ચાર્જ લાગશે નહીં.
લાહિરીએ કહ્યું કે સરકાર દરેક લેણ-દેણ પર અનિશ્ચિત સમય માટે સબસિડી આપી શકે નહીં. તેમણે ચાણક્ય નીતિનું ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે રાજાએ પ્રજા પાસેથી ટેક્સ એ રીતે વસૂલવો જોઈએ જે રીતે ભમરો ફૂલને નુકસાન પહોંચાડ્યા વગર મધ એકઠું કરે છે. ₹100 ના વ્યવહાર પર લાગતા 40 પૈસા જેવા ચાર્જની સરખામણી ચેકબુક જેવી બેંકિંગ સેવાઓ સાથે કરતાં તેમણે કહ્યું કે આનાથી કોઈ મરી જવાનું નથી, પરંતુ વ્યવસ્થા ચલાવવા માટે આ ખર્ચ આપવાની આદત કેળવવી પડશે.
આ નિર્ણય સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જનહિત અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે. વકીલ અંજન દત્તા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં 14 સપ્ટેમ્બરની નોટિફિકેશન અને MDR વ્યવસ્થાને પડકારવામાં આવી છે. અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી છે કે આ વ્યવસ્થા મનસ્વી અને ભેદભાવપૂર્ણ છે, જેનાથી ઓછા માર્જિન પર કામ કરતા વેપારીઓ અને ગ્રાહકો પર મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે તથા ડિજિટલ પેમેન્ટ પર પણ વિપરીત અસર પડી શકે છે.