UPI પેમેન્ટ્સથી પૈસાની લેવડદેવડ સરળ બની છે, પણ ક્યારેક ઉતાવળમાં ખોટા નંબર કે અજાણ્યા QR કોડ પર પૈસા ટ્રાન્સફર થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં ગભરાવાને બદલે યોગ્ય પગલાં લેવાં જરૂરી છે.
ખોટા ખાતામાં મોકલેલા પૈસા હંમેશાં માટે ગયા નથી હોતા. પરંતુ, UPI PIN દાખલ કરીને કરેલું ટ્રાન્ઝેક્શન અધિકૃત ગણાય છે, એટલે બેંક તેને આપમેળે રિવર્સ કરી શકતી નથી. પૈસા પાછા મળશે કે નહીં, તે તમે કેટલી ઝડપથી ફરિયાદ નોંધાવો છો તેના પર નિર્ભર છે.
સૌથી પહેલાં આ તપાસો
ખોટું પેમેન્ટ થાય તો તરત તમારી UPI એપ (PhonePe, Google Pay, Paytm, BHIM)માં ટ્રાન્ઝેક્શન સ્ટેટસ જુઓ. જો તે પેન્ડિંગ હોય કે પ્રોસેસિંગમાં હોય અને નિષ્ફળ જાય, તો પૈસા આપમેળે પાછા આવી જશે. જો પેમેન્ટ સફળ થયું હોય, તો પૈસા પ્રાપ્તકર્તાના ખાતામાં જમા થઈ ગયા છે. હવે તેની જાતે રિવર્સ થવાની રાહ ન જુઓ.
પૈસા પાછા મેળવવા આ પગલાં ભરો
સૌથી પહેલાં તમારી UPI એપમાં Help & Support કે Raise Dispute સેક્શનમાં જઈને ટ્રાન્ઝેક્શનની જાણ કરો. ત્યારબાદ તરત તમારી બેંકના કસ્ટમર કેરનો સંપર્ક કરો અથવા હોમ બ્રાન્ચ પર જાઓ. બેંકને UPI ટ્રાન્ઝેક્શન ID, રેફરન્સ નંબર, તારીખ અને સ્ક્રીનશોટ આપો.
જો UPI એપ કે બેંકમાંથી રાહત ન મળે, તો NPCI (npci.org.in) પર Dispute Redressal Mechanism હેઠળ ફરિયાદ કરો. 30 દિવસમાં ઉકેલ ન આવે તો RBI લોકપાલ યોજના હેઠળ ફરિયાદ કરી શકો છો.
શું બેંક પૈસા પાછા કાઢી શકે?
ઘણા લોકો માને છે કે બેંક પ્રાપ્તકર્તાના ખાતામાંથી પૈસા કાઢીને પાછા આપી દેશે, પણ એવું નથી. તમે UPI PIN દાખલ કરીને ચુકવણી કરી છે, એટલે બેંક પ્રાપ્તકર્તાની પરવાનગી વિના રકમ કાઢી શકતી નથી. બેંક પ્રાપ્તકર્તાનો સંપર્ક કરી શકે છે, જે મોટે ભાગે સ્વેચ્છાએ પૈસા પરત કરે છે. જો ઇનકાર કરે, તો કાનૂની પ્રક્રિયામાં સમય લાગી શકે છે.
ભૂલ ટાળવા આ ટિપ્સ અપનાવો
UPI PIN દાખલ કરતાં પહેલાં સ્ક્રીન પરના નામ અને UPI ID તપાસો. નવા UPI ID પર મોટી રકમ મોકલતાં પહેલાં 1-10 રૂપિયાનું ટેસ્ટ પેમેન્ટ કરો. Pay બટન દબાવતાં પહેલાં વિગતો ફરી વાંચો.
પ્રશ્નો-જવાબ
પ્રશ્ન 1: શું ખોટા UPI ID પર મોકલેલા પૈસા પાછા મળી શકે છે?
જવાબ: હા, પરંતુ તરત UPI એપ, બેંક અને NPCI પોર્ટલ પર ફરિયાદ નોંધાવવી પડશે.
પ્રશ્ન 2: સૌથી પહેલાં કોનો સંપર્ક કરવો?
જવાબ: પહેલાં UPI એપની હેલ્પલાઇન, પછી બેંક.
પ્રશ્ન 3: શું બેંક UPI ટ્રાન્ઝેક્શન તરત રદ કરી શકે છે?
જવાબ: ના. PIN દાખલ કરેલું ટ્રાન્ઝેક્શન અધિકૃત હોવાથી એકતરફી રદ કરી શકાતું નથી.
પ્રશ્ન 4: ખોટા UPI ટ્રાન્સફરથી કેવી રીતે બચવું?
જવાબ: UPI PIN દાખલ કરતાં પહેલાં નામ, UPI ID અને રકમ ફરી તપાસો.