ડિજિટલ પેમેન્ટનો રોજિંદો ઉપયોગ કરતા કરોડો લોકો માટે એક મહત્વનું સમાચાર છે. 15 ઓક્ટોબરથી UPI પેમેન્ટના નિયમોમાં ફેરફાર થવા જઈ રહ્યા છે. નવા નિયમ મુજબ, 2,000 રૂપિયાથી વધુ રકમના પસંદગીના વન-ટાઇમ P2M (ગ્રાહકથી વેપારી) વ્યવહારો પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ થશે.
પણ સામાન્ય ગ્રાહકોએ ગભરાવાની જરૂર નથી. આ ચાર્જ ગ્રાહક પર સીધો લાગતો નથી, તે વેપારીઓ સાથે જોડાયેલો છે.
MDR એટલે શું? MDR એટલે મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ. આ ચાર્જ વેપારી ચુકવણી પ્રણાલીમાં લેવામાં આવે છે. તે નવી ટ્રાન્ઝેક્શન ફી નથી જે UPI વાપરતા ગ્રાહકોએ સીધી ભરવી પડે.
નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI)ની નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ, UPI ઓટોપે દ્વારા થતા રિકરિંગ પેમેન્ટને વન-ટાઇમ પેમેન્ટથી અલગ ગણવામાં આવ્યા છે. એટલે કે, જો તમે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં SIP શરૂ કરી હોય, OTT પ્લેટફોર્મનું સબ્સ્ક્રિપ્શન લીધું હોય, અથવા વીજળી અને મોબાઇલના બિલ ઓટોપે દ્વારા દર મહિને આપમેળે ભરાતા હોય, તો તેના પર કોઈ નવો ચાર્જ લાગશે નહીં. રિકરિંગ UPI આદેશ ધરાવતા ગ્રાહકો પોતાની ચૂકવણી પહેલાની જેમ ચાલુ રાખી શકશે.
બીજી તરફ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ અને મૂડી બજારના અન્ય વ્યવહારોમાં જો ગ્રાહક વન-ટાઇમ પેમેન્ટ કરે છે, તો તેના પર 0.02% ના દરે MDR લાગુ પડશે. આ ચાર્જ પ્રતિ વ્યવહાર વધુમાં વધુ 300 રૂપિયા સુધી મર્યાદિત રહેશે.
વીમા પ્રીમિયમની ચૂકવણી માટે નવી અલગ શ્રેણી બનાવવામાં આવી છે. 2,000 રૂપિયાથી વધુના વીમા પેમેન્ટ માટે હવે 0.4% ના બદલે પ્રતિ વ્યવહાર માત્ર 5 રૂપિયાનો ફ્લેટ MDR લાગશે. એટલે કે, જો કોઈ UPI દ્વારા 50,000 રૂપિયાનું વીમા પ્રીમિયમ ભરે, તો 0.4% લેખે 200 રૂપિયાનો ચાર્જ નહીં, પણ માત્ર 5 રૂપિયા લાગશે.
આ ઉપરાંત, 2,000 રૂપિયાથી વધુના અન્ય નિયમિત P2M વ્યવહારો માટે 0.4% ના દરે MDR લાગુ થશે. 75,000 રૂપિયા કે તેથી વધુના પેમેન્ટ પર પણ આ ચાર્જ વધુમાં વધુ 300 રૂપિયા સુધી જ રહેશે. એકંદરે, આ નવા નિયમથી ઓટોપે સુવિધાને પ્રોત્સાહન મળશે અને ડિજિટલ લેવડદેવડ વધુ વ્યવસ્થિત બનશે.
મુખ્ય મુદ્દા:
- 15 ઓક્ટોબરથી 2,000 રૂપિયાથી વધુના પસંદગીના વન-ટાઇમ P2M વ્યવહારો પર MDR લાગુ થશે, જે ગ્રાહકને સીધો લાગતો નથી.
- UPI ઓટોપે દ્વારા થતા SIP, OTT સબ્સ્ક્રિપ્શન કે બિલ પેમેન્ટ પર કોઈ નવો ચાર્જ નહીં.
- 2,000 રૂપિયાથી વધુના વીમા પેમેન્ટ માટે 0.4% ના બદલે માત્ર 5 રૂપિયાનો ફ્લેટ MDR.