કેન્દ્ર સરકારે UPI વ્યવહારો માટે નવું માળખું જાહેર કર્યું છે, જે 15 ઓક્ટોબર, 2026થી દેશભરમાં લાગુ થશે. વિપક્ષના વિરોધ વચ્ચે સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 2000 રૂપિયાથી વધુના UPI વ્યવહારો પર ફી લાદવાનો નિર્ણય પાછો ખેંચવામાં આવશે નહીં. સામાન્ય ગ્રાહકો માટે UPIનો ઉપયોગ સંપૂર્ણપણે મફત રહેશે, કારણ કે આ ચાર્જ માત્ર વેપારીઓ પર લાગુ થશે.
નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) દ્વારા રજૂ કરાયેલા નવા નિયમ મુજબ 2000 રૂપિયાથી વધુના UPI પેમેન્ટ પર 0.4 ટકા શુલ્ક અથવા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગશે. જો વ્યવહાર 75000 રૂપિયાથી વધુનો હશે તો પણ તેના પર મહત્તમ ફી 300 રૂપિયા પ્રતિ વ્યવહાર નક્કી કરવામાં આવી છે.
મહિને 100000 રૂપિયા સુધીનું UPI પેમેન્ટ સ્વીકારતા નાના દુકાનદારો પર કોઈપણ પ્રકારનો વધારાનો ચાર્જ લાગશે નહીં. રેલવે, વીમા, ટેલિકોમ્યુનિકેશન અને ઈંધણ જેવી પસંદગીની સેવાઓમાં 2000 રૂપિયાથી વધુના પેમેન્ટ પર ટકાવારીના બદલે માત્ર 5 રૂપિયાનો ફ્લેટ ચાર્જ ચૂકવવો પડશે.
સામાન્ય વ્યક્તિથી વેપારી (P2M) વચ્ચે થતા કુલ વ્યવહારોમાં 2000 રૂપિયાથી ઓછી રકમના પેમેન્ટનો હિસ્સો આશરે 95 ટકા જેટલો છે, તેથી મોટાભાગના દૈનિક વ્યવહારો અપ્રભાવિત રહેશે.
MDR એટલે કે મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ એ એક સામાન્ય ફી છે જે ડિજિટલ પેમેન્ટ સેવાઓ આપવા બદલ દુકાનદારો બેંકો અને પેમેન્ટ કંપનીઓને ચૂકવે છે. ઉદાહરણ તરીકે 2000 રૂપિયાના વ્યવહાર પર 0.4 ટકા લેખે 8 રૂપિયા MDR થાય છે. આ રકમ વેપારીએ ચૂકવવાની રહેશે, ગ્રાહકો માટે UPI દ્વારા ચુકવણી કરવી હંમેશની જેમ વિનામૂલ્યે ચાલુ રહેશે.
કર્ણાટકના બેંગલુરુમાં નવા UPI મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR)ના વિરોધમાં કોંગ્રેસના નેતાઓ અને કાર્યકરો દ્વારા 16 સપ્ટેમ્બરે પ્રદર્શન કરાયું હતું.