૨,૦૦૦ રૂપિયાથી વધુના UPI વ્યવહારો પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાના સરકારના નિર્ણયને લઈને રાજકીય વિવાદ ઊભો થયો છે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ આ નિર્ણયને 'UPI ટેક્સ' ગણાવીને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર અમેરિકી દબાણમાં કામ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. જવાબમાં કેન્દ્ર સરકારે કોંગ્રેસના જ નેતાઓનો ઉલ્લેખ કરીને બચાવ કર્યો છે અને કોંગ્રેસ પર બેવડા ધોરણ અપનાવવાનો આરોપ મૂક્યો છે.
સરકારી સૂત્રો અને ભાજપના જણાવ્યા અનુસાર, નાણાકીય બાબતોની સંસદીય સ્થાયી સમિતિએ જ UPI માટે તબક્કાવાર MDR વ્યવસ્થા લાગુ કરવાની ભલામણ કરી હતી. ૧૨ ઓગસ્ટે આ અહેવાલ અપનાવવામાં આવ્યો ત્યારે સમિતિની બેઠકમાં કોંગ્રેસના પાંચ સાંસદો – પી. ચિદમ્બરમ, મનીષ તિવારી, ગૌરવ ગોગોઈ, કિશોરી લાલ અને કે. ગોપીનાથ – હાજર હતા. સરકારી સૂત્રોએ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે કે જ્યારે સમિતિની બેઠકમાં કોંગ્રેસના આ નેતાઓએ કોઈ વાંધો નોંધાવ્યો ન હતો, તો હવે રાહુલ ગાંધી આનો વિરોધ કેમ કરી રહ્યા છે.
નવા નિયમો અનુસાર, ૧૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬થી ૨,૦૦૦ રૂપિયાથી વધુના પાત્ર વેપારી UPI વ્યવહારો પર ૦.૪ ટકા MDR લાગુ થશે, જે ગ્રાહકને બદલે વ્યાપારીઓ પાસેથી લેવામાં આવશે. ૭૫,૦૦૦ રૂપિયા કે તેથી વધુના વ્યવહારો માટે મહત્તમ મર્યાદા ૩૦૦ રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે. નાના વેપારીઓને રાહત આપતા, QR કોડ દ્વારા મહિને ૧ લાખ રૂપિયા સુધીની કમાણી કરનારાઓને આમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. સરકારનું કહેવું છે કે સાયબર સુરક્ષા અને પેમેન્ટ નેટવર્કને મજબૂત કરવા માટે આ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું છે.
આ સમગ્ર મામલે હજુ સુધી કોંગ્રેસ તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી, પરંતુ સરકારે સંસદીય સમિતિના અહેવાલનો હવાલો આપીને વિપક્ષને ઘેરી લીધો છે. આગામી ચૂંટણીઓ પહેલાં આ આર્થિક મુદ્દો જનતા વચ્ચે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે, જ્યાં સરકાર અને વિપક્ષ બંને એકબીજા પર આક્ષેપ-પ્રતિઆક્ષેપ કરી રહ્યા છે.