ડિજિટલ પેમેન્ટનો ઉપયોગ આપણા રોજિંદા જીવનમાં વધી રહ્યો છે. UPI થી નાના વેપારીથી લઈને મોટા વેપાર સુધી દરેક જગ્યાએ પેમેન્ટ કરવામાં આવે છે. હવે શેરબજારમાં રોકાણ કરતા લોકો માટે એક મહત્વપૂર્ણ સમાચાર છે. આગામી 15 ઓક્ટોબર, 2026 થી શેરબજાર અને અન્ય મૂડી બજારો સાથે સંકળાયેલા UPI પેમેન્ટ પર 0.02% નો મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) ચાર્જ લાગુ થશે. આ ચાર્જ શેરની ખરીદી, સિક્યોરિટીઝ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડના રોકાણ માટે કરવામાં આવતા પેમેન્ટ પર લાગશે.
જોકે, રોકાણકારો માટે એક રાહતની વાત છે કે આ ચાર્જ પર મહત્તમ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન આ ચાર્જ વધુમાં વધુ 300 રૂપિયા સુધી જ લાગશે. એટલે કે, જો તમે લાખો રૂપિયાનું મોટું ટ્રાન્ઝેક્શન કરો તો પણ તમારે વધુમાં વધુ 300 રૂપિયા જ ચાર્જ ભરવો પડશે.
સામાન્ય રીતે MDR ચાર્જ વેપારી (જેને પેમેન્ટ મળે છે તે પક્ષ) ચૂકવે છે, ગ્રાહક પાસેથી તે સીધો વસૂલવામાં આવતો નથી. શેરબજારના કિસ્સામાં સ્ટોક બ્રોકર પ્રાપ્તકર્તા હોય છે, તેથી પ્રાથમિક રીતે આ ખર્ચ બ્રોકર્સે ઉઠાવવો પડે તેમ છે. પરંતુ બ્રોકર્સ આ વધારાનો ખર્ચ પોતાના માથે લેશે કે ભવિષ્યમાં કોઈ અન્ય સ્વરૂપે રોકાણકારો પર નાખશે, તે અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે.
નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ના MD અને CEO આશિષ કુમાર ચૌહાણે આ મુદ્દે મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. 'ઈકોનોમિક ટાઈમ્સ' ને આપેલી મુલાકાતમાં તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ નવા MDR ચાર્જ અંગે NSE અને સરકાર વચ્ચે કોઈપણ પ્રકારની સત્તાવાર ચર્ચા થઈ નથી. તેમણે કહ્યું કે આ મામલો સંપૂર્ણપણે સ્ટોક બ્રોકર્સ અને તેમના ગ્રાહકો (રોકાણકારો) વચ્ચેનો આંતરિક વિષય છે. આ ચાર્જની અસરનું વ્યવસ્થાપન કેવી રીતે કરવું અને તેનો ઉકેલ કઈ રીતે લાવવો, તે બ્રોકર્સ અને ગ્રાહકોએ સંયુક્ત રીતે નક્કી કરવું પડશે.
આ નવા ચાર્જને કારણે સ્ટોક બ્રોકર્સ એક વિચિત્ર સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ રોકાણકાર પોતાના ટ્રેડિંગ એકાઉન્ટમાં UPI દ્વારા રકમ જમા કરાવે છે. આ રકમ જમા થતાં જ બ્રોકરને તેના પર MDR ચૂકવવો પડશે. પરંતુ જો તે ગ્રાહક ભવિષ્યમાં કોઈ શેર ખરીદે જ નહીં અથવા ટ્રેડિંગ કર્યા વિના જ પોતાના પૈસા પાછા ખેંચી લે, તો બ્રોકરને કોઈ બ્રોકરેજની આવક થતી નથી, છતાં તેણે MDR નો ખર્ચ ભોગવવો પડે છે. આવા કિસ્સાઓમાં આ વધારાનો ખર્ચ કોણ ઉઠાવશે તે પ્રશ્ન છે. આશિષ ચૌહાણના મતે, આ સમસ્યાનો યોગ્ય ઉકેલ બ્રોકર્સ અને ક્લાયન્ટ્સે પરસ્પર સમજૂતીથી શોધવો પડશે. આગામી સમયમાં બ્રોકર્સ અને રોકાણકારો આ નવી ટ્રાન્ઝેક્શન ફી પ્રત્યે કેવો પ્રતિભાવ આપે છે તેના પર સૌની નજર રહેલી છે.