ડિજિટલ પેમેન્ટનો ઉપયોગ કરતા લોકો માટે એક મહત્ત્વની ખબર સામે આવી છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 15 ઑક્ટોબરથી 2,000 રૂપિયાથી વધુના UPI વ્યવહારો પર લાગુ થનારો 0.4% MDR (મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ) ચાર્જ ગ્રાહકોને નહીં, પણ વેપારીઓને ચૂકવવો પડશે.
નાણા મંત્રાલયે આ અંગે પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ અને UPI સાથે જોડાયેલી સંસ્થાઓ સાથે બેઠકો શરૂ કરી છે. હેતુ એ છે કે કોઈ પણ દુકાનદાર આ ચાર્જ ગ્રાહકો પાસેથી ન વસૂલી શકે.
નવા નિયમ મુજબ, 15 ઑક્ટોબરથી 2,000 રૂપિયાથી વધુના પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ (P2M) વ્યવહારો પર 0.4% MDR લાગશે. આ ચાર્જ ગ્રાહકે નહીં, પરંતુ દુકાનદારે ભરવાનો રહેશે. 75,000 રૂપિયા કે તેથી વધુના મોટા વ્યવહારો પર આ ચાર્જની મહત્તમ મર્યાદા 300 રૂપિયા રાખવામાં આવી છે. બે વ્યક્તિ વચ્ચે થતા (P2P) વ્યવહારો અને રોજિંદા નાના પેમેન્ટ પહેલાની જેમ મફત જ રહેશે.
સરકારને ચિંતા છે કે કેટલાક વેપારીઓ સામાનના ભાવ વધારીને કે બિલમાં અલગ ચાર્જ ઉમેરીને આ ફી ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલી શકે છે. આ રોકવા માટે નાણા મંત્રાલય ખાસ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ તૈયાર કરી રહ્યું છે. સરકારનો હેતુ ડિજિટલ પેમેન્ટ માટે સ્થિર આવક માળખું ઊભું કરવાનો છે, જેથી સામાન્ય લોકો પર વધારાનો બોજ ન પડે.
સરકારના આંકડા મુજબ, કુલ UPI વ્યવહારોમાંથી માત્ર 4% જ આ શ્રેણીમાં આવે છે. તેથી ડિજિટલ પેમેન્ટના ઉપયોગ પર મોટી અસર થવાની શક્યતા નથી. RuPay ડેબિટ કાર્ડથી થતા પેમેન્ટ પણ પહેલાની જેમ મફત રહેશે.
આ ચાર્જ અમેરિકાના દબાણ હેઠળ લાવવામાં આવ્યો હોવાના આક્ષેપોને સરકારે નકારી કાઢ્યા છે. નાણાકીય સેવા વિભાગ (DFS)એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે NPCIના સર્ક્યુલરથી આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રેડિટ કાર્ડને RuPay કાર્ડ પર કોઈ વિશેષ પ્રાથમિકતા મળતી નથી. સરકારનું કહેવું છે કે અસર પામતા વ્યવહારોની સંખ્યા ઓછી હોવાથી દેશમાં મોંઘવારી વધશે નહીં.