ઉત્તર પ્રદેશમાં વિધાનસભા મતદાર યાદી અને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીની મતદાર યાદી વચ્ચે 3.38 કરોડ મતદારોનો તફાવત સામે આવ્યો છે. રાયબરેલીના મકદૂમપુર ગામના વિવાદ બાદ હાઈકોર્ટના આદેશથી આ વિસંગતતા ખુલી હતી. હવે ચૂંટણી પંચે ત્રણેય મતદાર યાદીઓની ચકાસણીનો આદેશ આપ્યો છે, જેમાં મૃત, સ્થાનાંતરિત અને ગેરહાજર નામો દૂર કરાયા હતા. પાત્ર મતદારોના નામ ફરી ઉમેરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ છે.
આંકડાઓ પ્રમાણે, પંચાયત ચૂંટણીની મતદાર યાદીમાં 12.58 કરોડ મતદારો છે, જ્યારે વિધાનસભાની ગ્રામીણ યાદીમાં માત્ર 10.20 કરોડ મતદારો છે. એટલે કે 2.38 કરોડનો તફાવત છે. શહેરી વિસ્તારોમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની યાદીમાં 4.32 કરોડ મતદારો સામે વિધાનસભા યાદીમાં 3.31 કરોડ મતદારો છે, એટલે કે 1 કરોડથી વધુનો તફાવત છે. એકંદરે, પંચાયત અને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની યાદીમાં કુલ 16.90 કરોડ મતદારો છે, જ્યારે વિધાનસભા યાદીમાં 13.52 કરોડ મતદારો છે.
મકદૂમપુર ગામની પંચાયત યાદીમાં 1,987 મતદારો હતા, જેમાંથી 1,547 મતદારો વિધાનસભા યાદીમાં હતા. કોર્ટના નિર્દેશથી 448 ગાયબ મતદારોની તપાસ થઈ, જેમાં 44 મતદારો બાજુના મથક પર સ્થાનાંતરિત થયા હતા અને 290 અપાત્ર, સ્થાનાંતરિત કે ડુપ્લિકેટ હતા. 114 મતદારો ગામમાં રહેતા હોવા છતાં વિધાનસભા યાદીમાંથી ગાયબ હતા.
હિંદુ અને મુસ્લિમ મતદારોના નામ કપાવા અંગે પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. લખનૌ પશ્ચિમ બેઠક પર 55,997 નવા મતદારો જોડાયા છે, જ્યારે લખનૌ ઉત્તર બેઠક પર 1.44 લાખ મતદારો ઘટ્યા છે. લખનૌમાં 22%, ગાઝિયાબાદમાં 20.22%, કાનપુર નગરમાં 19.92% અને મેરઠમાં 18.7% મતદારો ઘટ્યા છે. બીજી બાજુ રામપુરમાં 10%, સહારનપુરમાં 10.48% અને મુઝફ્ફરનગરમાં 10.38% મતદારોના નામ કપાયા છે. અયોધ્યામાં મુખ્યમંત્રીએ મુસ્લિમ મતદારોમાં 1.65% વધારો અને હિન્દુ મતદારોના 1.27 કરોડ નામ કપાવાની વાત કહી હતી. આ ઉપરાંત 55 લાખ લાભાર્થીઓના નામ પણ યાદીમાંથી ગાયબ હોવાનું સામે આવ્યું છે.
મહિલા મતદારોના નામ પુરુષો કરતાં વધુ કપાયા છે. હાલની યાદીમાં 7.37 કરોડ પુરુષ અને 6.15 કરોડ મહિલા મતદારો છે. ટકાવારીમાં 54.54% પુરુષ અને 45.46% મહિલા છે, જેનાથી જાતિ પ્રમાણ ઘટીને 834 થયું છે. એટલે કે 1,000 પુરુષો સામે 834 મહિલાઓ છે.
આ ભૂલ સુધારવા માટે ફોર્મ-6 ભરાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેથી પાત્ર મતદારોના નામ ફરી યાદીમાં જોડી શકાય. ચૂંટણી પંચે સમગ્ર રાજ્યમાં ત્રણેય યાદીઓની તપાસ કરીને વિસંગતતા દૂર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.