અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન આજે ચીનના શેનઝેનમાં એશિયા-પેસિફિક આર્થિક સહયોગ (APEC) સમિટ દરમિયાન પહેલીવાર એકસાથે બેઠક કરી રહ્યા છે. આ ત્રિપક્ષીય બેઠકમાં ઈરાન યુદ્ધ, યુક્રેન યુદ્ધ સહિતના પાંચ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
બુધવારે ત્રણેય નેતાઓ APEC સમિટના સ્વાગત સમારંભમાં એકસાથે જોવા મળ્યા હતા. આ બેઠકની તુલના 1945ના યાલ્ટા સંમેલન સાથે કરવામાં આવી રહી છે, જ્યારે અમેરિકાના તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ ફ્રેન્કલિન રૂઝવેલ્ટ, બ્રિટનના વડાપ્રધાન વિન્સ્ટન ચર્ચિલ અને સોવિયેત નેતા જોસેફ સ્ટાલિન ક્રિમિયાના યાલ્ટામાં મળ્યા હતા. તે સમયે દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ પછીના યુરોપની વ્યવસ્થા અને જર્મનીના ભવિષ્ય અંગે નિર્ણયો લેવાયા હતા. હવે લગભગ 80 વર્ષ બાદ આજની ત્રણ મહાસત્તાઓના વર્તમાન નેતાઓ એકસાથે બેઠક કરી રહ્યા છે.
યાલ્ટા સંમેલન પછી લગભગ 6 મહિના બાદ અમેરિકાએ જાપાન પર પરમાણુ હુમલો કર્યો હતો અને 7 મહિના બાદ સપ્ટેમ્બર 1945માં દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ સમાપ્ત થયું હતું.
આ બેઠક પહેલાં ત્રણેય નેતાઓએ APEC સમિટમાં તેમના વિચારો રજૂ કર્યા હતા. રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિને કહ્યું કે રશિયા એશિયા-પ્રશાંત ક્ષેત્રનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે અને તે આ વિસ્તારના દેશો સાથે મળીને કામ કરવા માંગે છે. તેમણે જણાવ્યું કે રશિયા આ ક્ષેત્રના વિકાસમાં યોગદાન આપી રહ્યું છે અને અન્ય દેશો સાથે સંબંધો જાળવી રાખવા તથા પોતાની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવા માંગે છે. પુતિને વધુમાં કહ્યું કે રશિયા એશિયા-પ્રશાંત દેશોને મોટા પ્રમાણમાં અનાજ અને ખાતર પૂરું પાડે છે અને AI તથા અન્ય નવી ટેક્નોલોજી સંબંધિત માહિતી પણ વહેંચવા તૈયાર છે. તેમણે APECના સંયુક્ત નિવેદનને પણ સમર્થન આપ્યું.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે AIના વિકાસ પર રોક લગાવતા નિયમોનો વિરોધ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે AIનો વધતો ઉપયોગ સારી બાબત છે અને તેના પર એવા નિયમો લાદવા જોઈએ નહીં જેનાથી તેનો વિકાસ અટકી જાય. ટ્રમ્પ ઈચ્છે છે કે AI કંપનીઓ પર સરકારી પ્રતિબંધો ઓછા રહે જેથી આ ટેક્નોલોજી ઝડપથી આગળ વધી શકે. જોકે, AIના ખોટા ઉપયોગ અને તેનાથી થતા નુકસાનને લઈને દુનિયાભરમાં ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ટ્રમ્પે AIને 'સુપર ઇન્ટેલિજન્સ' તરીકે પણ ઓળખાવ્યું હતું.
APEC સમિટને સંબોધિત કરતાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકા સેંકડો વર્ષોથી પ્રશાંત ક્ષેત્રની મોટી તાકાત રહ્યું છે અને આગળ પણ આ વિસ્તારમાં શાંતિ અને વિકાસ માટે કામ કરતું રહેશે. તેમણે દાવો કર્યો કે પ્રશાંત ક્ષેત્રના દેશો સાથે અમેરિકાના સંબંધો ખૂબ સારા રહ્યા છે અને અમેરિકા પહેલાથી વધુ પ્રગતિ કરી રહ્યું છે તથા અન્ય દેશોની સરખામણીમાં ત્યાં મોંઘવારી ઓછી છે.
ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે એશિયા-પ્રશાંત દેશો વચ્ચે સહયોગ વધારવા માટે 2 કરોડ ડૉલર ખર્ચ કરવાની જાહેરાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે ચીન આ ક્ષેત્રના દેશો સાથે મળીને કામ કરતું રહેશે. APEC સમિટના પૂર્ણ સત્રમાં બોલતાં જિનપિંગે મુક્ત વેપાર અને આર્થિક સહયોગ વધારવા પર ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે એશિયા-પ્રશાંત ક્ષેત્રના તમામ દેશો એકસાથે છે અને પડકારોનો સામનો કરવા માટે તેમણે એકબીજાનો સાથ આપવો જોઈએ. જિનપિંગે કોઈપણ ભેદભાવ વિના વેપાર અને સહયોગ વધારવાની અપીલ કરી અને શેનઝેનમાં એશિયા-પ્રશાંત અભ્યાસ કેન્દ્ર બનાવવાની જાહેરાત પણ કરી, જ્યાં આ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર સંશોધન કરવામાં આવશે.
સમિટમાં સામેલ નેતાઓએ સામૂહિક ફોટો પડાવ્યો હતો, જે દરમિયાન ટ્રમ્પ અને પુતિને ફરી હાથ મિલાવ્યા હતા.