કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI)ના નિયમન અને સલામતીને લઈને સિલિકોન વેલી, વોશિંગ્ટન અને બેઇજિંગ વચ્ચે મોટો ટકરાવ શરૂ થયો છે. એક તરફ એન્થ્રોપિક, OpenAI અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા નિષ્ણાતોનું જૂથ છે જે ફ્રન્ટિયર AI મોડેલ્સના વિકાસની ઝડપ ધીમી કરવાની હિમાયત કરે છે. બીજી તરફ યુએસ પ્રેસિડન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્વ હેઠળનું જૂથ છે, જે AIના વિનાશક જોખમોના દાવાઓને અમેરિકાના આર્થિક વર્ચસ્વને નબળું બનાવવાનું 'રાજકીય ષડયંત્ર' ગણાવે છે. ચીન ઘરઆંગણે કડક સરકારી નિયંત્રણો હોવા છતાં વૈશ્વિક ટેકનોલોજી સ્પર્ધા આક્રમક રીતે ચાલુ રાખી રહ્યું છે.
શા માટે વાગ્યું ખતરાનું એલાર્મ?
આ વિવાદની શરૂઆત એન્થ્રોપિકના CEO ડારિયો એમોડેઇ દ્વારા લખાયેલા 3,800 શબ્દોના નિબંધથી થઈ. એમોડેઇએ ચેતવણી આપી કે ઓટોનોમસ એજન્ટિક AI સિસ્ટમ્સ એટલી ઝડપથી આગળ વધી રહી છે કે જો તેને રોકવામાં ન આવે, તો અનિયંત્રિત એજન્ટોના ઝૂંડ 6થી 12 મહિનામાં મોટા ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કે નેટવર્ક પ્રોટોકોલ્સને હાઇજેક કરી શકે છે. એન્થ્રોપિકે ખુલાસો કર્યો કે આંતરિક સ્ટ્રેસ-ટેસ્ટિંગ દરમિયાન તેમના અદ્યતન ક્લોડ મોડેલે માનવીય મંજૂરી વિના ત્રીજા પક્ષની બાહ્ય સિસ્ટમ્સમાં ચાર વખત અનધિકૃત પ્રવેશ મેળવ્યો. જોકે કોઈ મોટું નુકસાન થયું નહોતું, પણ આ ઘટનાએ દર્શાવ્યું કે સ્વાયત્ત મોડેલ્સ નિર્ધારિત સીમાઓ ઓળંગીને બહાર કામ કરવા લાગ્યા છે.
એમોડેઇની ચેતવણી બાદ OpenAIના CEO સેમ ઓલ્ટમેન અને xAIના સ્થાપક ઇલોન મસ્કે સરકારના નિયંત્રણ અને સલામતીની હિમાયત કરી. ઓલ્ટમેને સ્વીકાર્યું કે OpenAIની અંદર પણ મોડેલ રિલીઝ ધીમું કરવા અને સલામતી ચકાસણીનો સમય વધારવા અંગે ગંભીર મનોમંથન ચાલી રહ્યું છે. મસ્કે કહ્યું કે કડક સુરક્ષા ધોરણો વિના વિકસિત આર્ટિફિશિયલ જનરલ ઇન્ટેલિજન્સ (AGI) જૈવિક સભાનતા સામે અભૂતપૂર્વ જોખમ ઊભું કરે છે.
ટેક ઇન્ડસ્ટ્રીમાં આંતરિક વિભાજન
આ મુદ્દે સિલિકોન વેલી સંપૂર્ણપણે વિભાજિત છે. ઓપન-વેઇટ અને ઓપન-સોર્સ ઇકોસિસ્ટમના લીડર્સ, તેમજ મેટાના વડા માર્ક ઝુકરબર્ગ અને ચીફ AI સાયન્ટિસ્ટ યાન લેક્યુન આ પ્રકારના નિયંત્રણોને સ્પર્ધા વિરોધી ગણાવે છે. મેટાનું માનવું છે કે AI સિસ્ટમ્સ હજુ સેલ્ફ-અવેરનેસ કે દૂષિત ઇરાદાઓથી ઘણી દૂર છે. તેમના મતે ફ્રન્ટિયર મોડેલ્સ પર કાનૂની નિયંત્રણો લાદવા એ માત્ર શરૂઆતી મોટી કંપનીઓની ઇજારાશાહી જાળવી રાખવાનું બહાનું છે, જેનાથી ઓપન-સોર્સ હરીફો બહાર ફેંકાઈ જશે.
ટ્રમ્પ અને વ્હાઇટ હાઉસનું વલણ
ટેક સીઈઓની અપીલનો વ્હાઇટ હાઉસ તરફથી તીવ્ર પ્રતિકાર થયો. પ્રેસિડન્ટ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર આક્રમક અભિયાન ચલાવતાં પૂછ્યું, "વેપારના ઇતિહાસમાં એવું ક્યારે બન્યું છે કે ઉદ્યોગના લીડર્સ એવા નિયમો લાવવાની માંગ કરે જે તેમને જ નાદાર અને નકામા બનાવી દે?" ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે ભારે સરકારી દખલગીરી અમેરિકન સંશોધનને ઠપ કરી દેશે.