પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વધી રહ્યો છે ત્યારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને સીધી અને આકરી ચેતવણી આપી છે. રવિવારે એક મુલાકાતમાં તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ નિર્ણાયક તબક્કે પહોંચી ગયો છે. ઈરાને વર્તન સુધારવું પડશે, નહીં તો ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડશે.
ટ્રમ્પે કહ્યું, "મારો પ્રશ્ન એ છે કે હું ક્યારે અને કેવી રીતે આખા દેશનો નાશ કરી શકું? તેઓ જો અત્યારથી યોગ્ય રીતે વર્તે તો તેમના માટે સારું રહેશે." તેમણે ઉમેર્યું કે ઈરાનને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરવાના અથવા આર્થિક રીતે બરબાદ કરવાના તમામ વિકલ્પો ખુલ્લા છે. સાથે જ તેમણે રાજદ્વારી ઉકેલ માટે પણ તૈયારી દર્શાવી અને કહ્યું કે આગામી સમયમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટી ઘટનાઓ જોવા મળી શકે છે.
સોમવારથી ન્યૂયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાનું ઉચ્ચ-સ્તરીય સપ્તાહ શરૂ થઈ રહ્યું છે. આ મંચ પર મધ્ય પૂર્વની કટોકટી મુખ્ય ચર્ચાનો વિષય બનશે. બેઠકો પહેલાં ટ્રમ્પે રાજદ્વારી વાટાઘાટો માટે તૈયારી દર્શાવી છે અને સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન સાથે સીધી વાટાઘાટો કરવા તૈયાર થઈ શકે છે.
યમનના હૂતી વિદ્રોહીઓ અંગે અમેરિકાનું વલણ
સાઉદી અરેબિયા પર તાજેતરના બેલિસ્ટિક મિસાઇલ હુમલાઓ બાદ અમેરિકા વધુ સતર્ક બન્યું છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે વોશિંગ્ટન યમનના હૂતી વિદ્રોહીઓ સાથે સંપર્કમાં છે. આ જૂથ અમેરિકન નાગરિકો પર હુમલો ન કરવા સંમત થયું છે. તેમ છતાં, અસ્થિર મધ્ય પૂર્વમાં નવો યુદ્ધ મોરચો ખૂલવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે. અમેરિકન વહીવટીતંત્ર હૂતીઓ સામે લશ્કરી કાર્યવાહીના વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યું છે. આ તંગ સ્થિતિને કારણે ટ્રમ્પે કેમ્પ ડેવિડનો પ્રવાસ અધવચ્ચે ટૂંકાવીને વોશિંગ્ટન પરત ફર્યા હતા.
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર CNNના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વિશ્લેષક એલેક્સ પ્લિટસાસે જણાવ્યું કે રાષ્ટ્રપતિના નિવાસસ્થાને યમન સામે સંભવિત લશ્કરી હુમલાના વિકલ્પો અંગે ઉચ્ચ સ્તરીય ચર્ચા થઈ હતી. આ વાટાઘાટો બાદ મધ્ય પૂર્વમાં આવેલા તમામ યુએસ દૂતાવાસોએ અમેરિકન નાગરિકો માટે સુરક્ષા ચેતવણી જારી કરી છે. ઈરાન, યમન અને પશ્ચિમી દેશોના હિતોને લગતા પ્રાદેશિક તણાવોએ સુરક્ષા સ્થિતિને જટિલ બનાવી છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઈરાનની પ્રતિક્રિયા
સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાને હૂતી વિદ્રોહીઓના ખતરાની ગંભીરતા સ્વીકારી છે. તેમણે કહ્યું કે જો યમનના નિર્દોષ નાગરિકોની સલામતીની ચિંતા ન હોત, તો મોટી લશ્કરી કાર્યવાહી કરીને આ સંઘર્ષનો અંત લાવી શકાયો હોત. ઈરાન અને તેના પ્રાદેશિક સાથીઓ સાથે જોડાયેલા ડ્રોન અને મિસાઈલ હુમલાના ભયને કારણે યુએસ રાજદ્વારી મિશનોએ નાગરિકોને દૂતાવાસની ચેતવણીઓ પર નજર રાખવાની સલાહ આપી છે.
બીજી તરફ, ઈરાને પણ પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. ઈરાનની સુરક્ષા સમિતિના વડા મોહસેન રેઝૈને 'અલ જઝીરા' સાથેની મુલાકાતમાં જણાવ્યું કે તેહરાને કતારની મધ્યસ્થી દ્વારા લડાઈનો અંત લાવવા માટે શરતો રજૂ કરી છે. ઈરાનની મુખ્ય માંગણીઓમાં તમામ મોરચે દુશ્મનાવટનો તાત્કાલિક અંત, ઈરાનના રાષ્ટ્રીય ભંડોળને મુક્ત કરવું અને નૌકાદળની નાકાબંધી હટાવવાનો સમાવેશ થાય છે.
હાલમાં અમેરિકાનું ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર લશ્કરી તૈયારીઓની સાથોસાથ આ શરતો પર પણ વિચાર કરી રહ્યું છે. આગામી દિવસોમાં વિશ્વના મોટા નેતાઓ યુએન જનરલ એસેમ્બલી માટે ન્યૂયોર્કમાં ભેગા થવાના છે, ત્યારે પશ્ચિમ એશિયાની આ કટોકટી આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ચર્ચાનો કેન્દ્રિય વિષય બનશે.