સત્ય. સાહસ. સંકલ્પ.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ મુદ્દે અમેરિકા અને ચીનનું સમાન વલણ, પુતિને પણ સહયોગની અપીલ કરી

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ મુદ્દે અમેરિકા અને ચીનનું સમાન વલણ, પુતિને પણ સહયોગની અપીલ કરી

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી તેલનો પુરવઠો અટક્યા વિના ચાલુ રહે અને ઈરાન પાસે પરમાણુ હથિયાર ન હોય, એ બંને અમેરિકા અને ચીનના હિતમાં છે. આ મુદ્દે બંને દેશોનું વલણ એક જેવું છે.

ટ્રમ્પે આ નિવેદન ચીનના શેનઝેનમાં થયેલી બેઠક દરમિયાન આપ્યું. આ બેઠકમાં રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ પણ હાજર હતા. એશિયા-પેસિફિક આર્થિક સહયોગ (APEC) સમિટ દરમિયાન થયેલી આ બેઠકમાં વૈશ્વિક સુરક્ષા, ઊર્જા પુરવઠો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો પર ચર્ચા થઈ.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવની અસર વૈશ્વિક તેલ બજાર પર દેખાઈ રહી છે. આ કટોકટીને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ લગભગ 100 ડોલર સુધી પહોંચ્યા છે. ચીન વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ આયાતકારોમાંનો એક હોવાથી આ દરિયાઈ માર્ગમાં કોઈ અડચણ આવે તો તેની અર્થવ્યવસ્થા અને ઊર્જા જરૂરિયાતો પર મોટો પડકાર ઊભો થઈ શકે છે. અમેરિકા પણ તેલના વધતા ભાવ અને તેની વૈશ્વિક અસરોને લઈને ચિંતિત છે.

જોકે, ઈરાન સાથેનો તણાવ ઘટાડવા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા બંને દેશ કેવી રીતે સહકાર કરશે, તે અંગે હજુ સુધી કોઈ નક્કર સમજૂતી સામે આવી નથી.

બેઠક દરમિયાન ટ્રમ્પે ચીન પાસે અમેરિકન ખેડૂતો પાસેથી વધુ કૃષિ ઉત્પાદનો ખરીદવાની માંગ પણ મૂકી. તેમણે કહ્યું કે ચીનમાં અમેરિકન કૃષિ ઉત્પાદનોની સારી માંગ છે અને બંને દેશ વચ્ચે કૃષિ વેપાર વધારવાની ઘણી તકો છે. બીજી તરફ, શી જિનપિંગે તાઇવાનના મુદ્દે અમેરિકાને સાવચેતીપૂર્વક પગલાં લેવા અપીલ કરી અને બંને દેશ વચ્ચેના મતભેદ ઘટાડીને સંબંધો મજબૂત કરવા પર ભાર મૂક્યો.

આ બેઠકમાં પુતિને પણ શાંતિ અને સુરક્ષા માટે સહયોગ જરૂરી હોવાની વાત કરી. તેમણે કહ્યું કે રશિયા, અમેરિકા અને ચીનના ઘણા હિતો સમાન છે અને વિશ્વમાં શાંતિ તથા સુરક્ષા જાળવવામાં ત્રણેય દેશોની મહત્વની ભૂમિકા છે. પુતિને યુક્રેન યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે ત્રણેય દેશો વચ્ચે સંવાદ અને સહયોગ પર પણ ભાર મૂક્યો.

બેઠક પહેલાં ટ્રમ્પ અને પુતિન વચ્ચે લગભગ 40 મિનિટ અલગથી વાતચીત થઈ હતી. તેમાં યુક્રેન યુદ્ધ અને અમેરિકા-રશિયા સંબંધો સહિતના મુદ્દે ચર્ચા થઈ. ક્રેમલિનના અધિકારી યુરી ઉષાકોવે જણાવ્યું કે આ વાતચીત પછી પુતિન ખૂબ સંતુષ્ટ જોવા મળ્યા.

રાજદ્વારી દૃષ્ટિએ આ મુલાકાત પુતિન માટે મહત્વની ગણાય છે. અમેરિકા અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિઓ સાથે એક જ મંચ પર હાજરી આપીને પુતિનને વૈશ્વિક રાજકારણમાં રશિયાની ભૂમિકા રજૂ કરવાની તક મળી છે.

એકંદરે, બેઠકમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો તેલ પુરવઠો, ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ, યુક્રેન યુદ્ધ, તાઇવાનનો મુદ્દો અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર જેવા વિષયો કેન્દ્રમાં રહ્યા. જોકે, આ મુદ્દાઓ પર ત્રણેય મહાસત્તાઓ વચ્ચે ભવિષ્યમાં કેટલો સહયોગ જોવા મળશે, તે આગામી રાજદ્વારી વાટાઘાટો પરથી સ્પષ્ટ થશે.