ઝારખંડના ટાટાનગરથી સંબલપુર જતી ઇસ્પાત એક્સપ્રેસ 23 સપ્ટેમ્બર 2024ના રોજ 9 કલાક મોડી પડી હતી. આ વિલંબને કારણે મુસાફર સંજય કુમારે રેલવે સામે કાનૂની લડત ચલાવી અને ₹4.50 લાખ વળતરની માંગ કરી હતી.
ઝારખંડના સરાયકેલા-ખરસાવાં જિલ્લા કન્ઝ્યુમર કમિશને 2 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ચુકાદો આપ્યો. કમિશને રેલવેની દલીલો ફગાવી દેતાં 528 મિનિટના વિલંબને 'સેવામાં ખામી' ગણાવ્યો અને રેલવેને 45 દિવસમાં મુસાફરને ₹30,000 વળતર તથા ₹5,000 કેસ ખર્ચ ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો.
મુસાફર સંજય કુમારે ટાટાનગરથી સંબલપુર માટે બે સ્લીપર ટિકિટ બુક કરાવી હતી. ટ્રેનને સવારે 10:18 કલાકે ઉપડવાનું અને સાંજે 3:50 કલાકે સંબલપુર પહોંચવાનું હતું, પરંતુ તે નિયત સમયે પહોંચી ન શકી. આથી તેમણે 8 ઓક્ટોબર 2024ના રોજ સાઉથ ઈસ્ટર્ન રેલવેના સિનિયર ડિવિઝનલ ઓપરેશન્સ મેનેજરને લીગલ નોટિસ મોકલી અને ત્યારબાદ કન્ઝ્યુમર કમિશનમાં કેસ દાખલ કર્યો. પોતાના દાવાના સમર્થનમાં તેમણે ટિકિટ, લીગલ નોટિસ અને અન્ય દસ્તાવેજો રજૂ કર્યા.
સાઉથ ઈસ્ટર્ન રેલવે અને ઈસ્ટ કોસ્ટ રેલવેએ લેખિત જવાબમાં મુસાફરના દાવાનો વિરોધ કર્યો હતો. રેલવેની દલીલ હતી કે આવા કેસની સુનાવણી રેલવે ક્લેમ્સ ટ્રિબ્યુનલમાં થવી જોઈએ. ટિકિટ IRCTC મારફતે બુક થઈ હોવા છતાં IRCTCને પક્ષકાર બનાવવામાં આવી નથી અને ટ્રેન ખડગપુર ડિવિઝનમાંથી પસાર થાય છે તો પણ તે ડિવિઝનને સામેલ કરવામાં આવ્યું નથી, એવી આપત્તિ રેલવેએ વ્યક્ત કરી હતી. સરકારી સંસ્થા સામે કેસ કરતા પહેલા 60 દિવસની નોટિસ આપવાની પ્રક્રિયા પૂરી ન કરી હોવાની દલીલ પણ રેલવેએ કરી હતી. વધુમાં, મુસાફરે આર્થિક નુકસાન સાબિત કરવા કોઈ દસ્તાવેજ કે પુરાવા રજૂ કર્યા નથી અને માત્ર ટ્રેન મોડી પહોંચવાથી આર્થિક નુકસાન સાબિત થતું નથી, એમ રેલવેએ જણાવ્યું હતું. ટ્રેનને સુરક્ષિત રીતે ચલાવવી, ભલે તેમાં વિલંબ થયો હોય, તેને સેવામાં ખામી ન ગણી શકાય, એવી પણ રેલવેની દલીલ હતી.
કન્ઝ્યુમર કમિશને રેલવેની આ તમામ દલીલો ફગાવી દીધી. અધિકારક્ષેત્રના સવાલ પર સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયનો હવાલો આપતાં કમિશને કહ્યું કે આવા કેસોની સુનાવણી કન્ઝ્યુમર કમિશન કરી શકે છે અને મુસાફરોને માત્ર રેલવે અધિકારીઓની દયા પર છોડી શકાય નહીં. કમિશને નોંધ્યું કે રેલવે એ સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું કે ટ્રેનમાં વિલંબ એવા કારણોસર થયો હતો જે તેના નિયંત્રણ બહાર હતા. મુસાફર તરફથી રજૂ કરાયેલી ટિકિટ અને લીગલ નોટિસને પૂરતો રેકોર્ડ માનવામાં આવ્યો. આમ, લાંબા વિલંબના કિસ્સામાં મુસાફર વળતર માંગી શકે છે, એવો સંદેશ આ ચુકાદાથી જાય છે.