અવારનવાર એવું માનવામાં આવે છે કે ડાયાબિટીસ ફક્ત સ્થૂળ કે મેદસ્વી લોકોને જ થાય છે. એટલે જ દુબળા-પાતળા લોકો પોતાને આ બીમારીથી સુરક્ષિત માની લે છે. પણ ડોક્ટર્સ કહે છે કે આ માન્યતા હંમેશા સાચી નથી. દુબળા-પાતળા હોવું એ ડાયાબિટીસથી બચવાની ગેરંટી નથી.
જો પરિવારમાં ડાયાબિટીસનો ઇતિહાસ હોય, શારીરિક પ્રવૃત્તિ ઓછી હોય અથવા ખાનપાન ખરાબ હોય, તો સામાન્ય કે ઓછું વજન હોવા છતાં ડાયાબિટીસ થઈ શકે છે. ડોક્ટર્સના મતે માત્ર શરીરનું વજન જોઈને જોખમ નક્કી ન કરવું જોઈએ, પરંતુ નિયમિત બ્લડ શુગર ટેસ્ટ અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
દુબળા લોકોને ડાયાબિટીસ કેમ થાય?
ડોક્ટર્સના જણાવ્યા મુજબ ડાયાબિટીસ ફક્ત વજન વધવાથી નથી થતો. તેના પાછળ ઘણા કારણો જવાબદાર હોઈ શકે છે. જો માતા-પિતા કે નજીકના સંબંધીઓને ડાયાબિટીસ હોય, તો પાતળી વ્યક્તિમાં પણ જોખમ વધે છે. આ ઉપરાંત ખરાબ જીવનશૈલી, ઓછી શારીરિક સક્રિયતા, માનસિક તણાવ અને ખોટું ખાનપાન પણ આ બીમારીને વધારે છે.
કેટલાક લોકોના શરીરમાં બહારથી ચરબી ઓછી દેખાય છે, પણ પેટની આસપાસ અને અંદરના અંગો નજીક ચરબી જમા થયેલી હોય છે. તેને 'છુપાયેલી ચરબી' (હિડન ફેટ અથવા વિસરલ ફેટ) કહેવાય છે, જે ઇન્સ્યુલિનના કાર્યમાં અડચણ ઊભી કરી શકે છે.
ટાઇપ-1 અને ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસમાં શું તફાવત?
ડાયાબિટીસ મુખ્યત્વે બે પ્રકારના હોય છે. ટાઇપ-1 ડાયાબિટીસ કોઈપણ વજન ધરાવતી વ્યક્તિને થઈ શકે છે. આમાં શરીર ઇન્સ્યુલિન બનાવવાનું જ બંધ કરી દે છે. આ સમસ્યા મોટે ભાગે બાળકો અને યુવાનોમાં જોવા મળે છે.
ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ સામાન્ય રીતે મેદસ્વીતા સાથે જોડવામાં આવે છે, પણ તે દુબળા-પાતળા લોકોમાં પણ થઈ શકે છે. જ્યારે શરીર ઉત્પન્ન થયેલા ઇન્સ્યુલિનનો યોગ્ય ઉપયોગ કરી શકતું નથી, ત્યારે લોહીમાં શુગરનું સ્તર વધે છે અને ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસની સ્થિતિ સર્જાય છે.
કયા લક્ષણોને અવગણવા ન જોઈએ?
જો તમે દુબળા-પાતળા હોવ, તો પણ કેટલાક સંકેતોને સામાન્ય ગણીને નજરઅંદાજ ન કરો. વારંવાર તરસ લાગવી, વારંવાર પેશાબ જવું પડવું, અચાનક વજન ઘટવા લાગવું, ઝડપથી થાકી જવું, આંખે ઝાંખું દેખાવું અને વારંવાર ચેપ લાગવો એ ડાયાબિટીસના લક્ષણો હોઈ શકે છે. આવા લક્ષણો દેખાય ત્યારે તાત્કાલિક બ્લડ શુગરની તપાસ કરાવવી જોઈએ.
અસ્વીકરણ: આ સમાચાર સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. વધુ માહિતી માટે તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.