વીમા પોલિસી હોવા છતાં વીમા કંપની તમારા પરિવારનો ક્લેમ ફગાવીને એક પણ રૂપિયો આપવાનો ઇનકાર કરી શકે છે. ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સનો મુખ્ય હેતુ પરિવારને આર્થિક તંગીથી બચાવવાનો છે, પરંતુ માત્ર પોલિસી ખરીદી લેવી એ ક્લેમ મળવાની ગેરંટી નથી. પોલિસીના નિયમો, અજાણતા થયેલી ભૂલો કે ખાસ સંજોગોના લીધે વીમા કંપનીઓ ક્લેમ રોકી લે છે. સવાલ એ છે કે, કઈ શરતો અને પરિસ્થિતિઓ હેઠળ ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સ નિષ્ફળ જાય છે અને નોમિનીને કંઈ જ નથી મળતું?
ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સનો હેતુ પોલિસીધારકના મૃત્યુ પછી તેના પરિવારને આર્થિક ટેકો આપવાનો છે. જો પોલિસીની મુદત દરમિયાન વીમાકૃત વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય છે, તો પોલિસીની શરતો અનુસાર નોમિનીને ડેથ બેનિફિટ મળી શકે છે. સામાન્ય રીતે કુદરતી મૃત્યુ, બીમારી કે અકસ્માત જેવી પરિસ્થિતિઓ કવરમાં જોડાયેલી હોય છે. જો કે, કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં વીમા કંપની ક્લેમને રોકી શકે છે અથવા ફગાવી શકે છે. તેથી, ફક્ત પોલિસી ખરીદવી જ પૂરતી નથી, પરંતુ તેના નિયમો અને અપવાદો સમજવા પણ જરૂરી છે.
1. નશાની હાલતમાં વાહન ચલાવતી વખતે મૃત્યુ: જો પોલિસીધારકનું મૃત્યુ નશાની હાલતમાં વાહન ચલાવતી વખતે થયેલા અકસ્માતમાં થાય છે, તો કેટલીક પોલિસીઓમાં તેને કવરથી બહાર રાખવામાં આવી શકે છે. દારૂ અથવા અન્ય કોઈ નશાકારક પદાર્થની અસરમાં ડ્રાઇવિંગ કરવાથી થયેલા મૃત્યુના કિસ્સામાં ક્લેમની શરતો પોલિસી અનુસાર જોવામાં આવે છે. તેથી, આવી સ્થિતિમાં વીમા કંપની તપાસ કર્યા પછી નિર્ણય લે છે.
2. ડ્રગ્સ કે દારૂનું વ્યસન: ડ્રગ્સ અથવા દારૂનું વ્યસન અને તેના કારણે થયેલું મૃત્યુ પણ કેટલાક ટર્મ પ્લાનની શરતોમાં બહાર હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને ઓવરડોઝ અથવા નશાની સીધી અસરથી થયેલા મૃત્યુના કિસ્સામાં પોલિસીની શરતો મહત્વપૂર્ણ હોય છે. વીમો ખરીદતી વખતે નશાની ટેવ સાથે જોડાયેલી માહિતી છુપાવવી પણ પછીથી મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.
3. જોખમી રમત કે પ્રવૃત્તિ દરમિયાન મૃત્યુ: જો કોઈ વ્યક્તિનું મૃત્યુ જોખમી રમત કે પ્રવૃત્તિ દરમિયાન થાય છે, તો દરેક ટર્મ પ્લાનમાં તેનું કવર મળવું જરૂરી નથી. કાર કે બાઇક રેસિંગ, સ્કાયડાઇવિંગ, પેરાગ્લાઇડિંગ, સ્કૂબા ડાઇવિંગ અને બંજી જમ્પિંગ જેવી પ્રવૃત્તિઓને કેટલીક પોલિસીઓમાં જોખમવાળી પ્રવૃત્તિ માનવામાં આવી શકે છે. આવા કિસ્સાઓમાં ક્લેમ પોલિસીની શરતોના આધારે નક્કી થાય છે.
4. નોમિની સામે હત્યાનો આરોપ: જો પોલિસીધારકની હત્યા થઈ જાય છે અને તપાસમાં નોમિનીની ભૂમિકા સામે આવે છે, તો ક્લેમનું પેમેન્ટ તાત્કાલિક કરી શકાતું નથી. આવા કિસ્સામાં વીમા કંપની તપાસના પરિણામની રાહ જોઈ શકે છે. જો નોમિની પર હત્યાનો આરોપ સાબિત થાય છે, તો પેમેન્ટ સંબંધિત નિર્ણય તેના આધારે જ કરવામાં આવે છે.
5. સ્વાસ્થ્યની માહિતી છુપાવવી: ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સ લેતી વખતે પોતાના સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી સાચી માહિતી આપવી ખૂબ જ જરૂરી છે. જો પોલિસી ખરીદતી વખતે કોઈ ગંભીર બીમારીની માહિતી જાણી-જોઈને છુપાવવામાં આવી હોય અને પછીથી તે જ બીમારીથી મૃત્યુ થાય, તો ક્લેમ પર સવાલ ઊઠી શકે છે. વીમા કંપની પ્રપોઝલ ફોર્મમાં આપેલી માહિતી અને ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજોની તપાસ કરી શકે છે.
6. ગુનાહિત પ્રવૃત્તિમાં સંડોવણી: જો પોલિસીધારક કોઈ ગુનાહિત પ્રવૃત્તિમાં સંડોવાયેલ હોય અને તે દરમિયાન તેનું મૃત્યુ થાય છે, તો ક્લેમ પર અસર પડી શકે છે. આવા કિસ્સાઓમાં પોલીસ તપાસ અને પોલિસીની શરતો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ હોય છે. વીમા કંપની ઉપલબ્ધ રેકોર્ડના આધારે દાવ પર નિર્ણય કરે છે.
7. આત્મહત્યા અને 12 મહિનાનો નિયમ: ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સમાં આત્મહત્યા સાથે જોડાયેલો નિયમ અલગ હોય છે અને તેમાં નક્કી કરેલી મુદત દરમિયાન ખાસ શરતો લાગુ થઈ શકે છે. વર્તમાન નિયમનકારી નિયમો હેઠળ ઘણા બિન-લિંક્ડ જીવન વીમા ઉત્પાદનોમાં જોખમ શરૂ થવાના અથવા પોલિસી ફરીથી શરૂ થવાના 12 મહિનાની અંદર આત્મહત્યાની સ્થિતિમાં ઓછામાં ઓછું કુલ જમા પ્રીમિયમના 80 ટકા અથવા ઉપલબ્ધ સરેન્ડર વેલ્યુ (જે વધુ હોય) આપવાની જોગવાઈ છે. જો કે, સંબંધિત પોલિસીના નિયમો જોવા જરૂરી છે.
8. અન્ય અપવાદો: ઉપરોક્ત ઉપરાંત, પોલિસીમાં દર્શાવેલા અન્ય કોઈ પણ અપવાદો લાગુ પડી શકે છે. તેથી, ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સ લેતી વખતે ફક્ત ઓછું પ્રીમિયમ અને મોટું કવર જોઈને નિર્ણય ન લેવો જોઈએ. પોલિસીમાં કયા મૃત્યુ કવર કરવામાં આવ્યા છે અને કઈ પરિસ્થિતિઓમાં અપવાદ લાગુ થાય છે, તેને ધ્યાનથી વાંચવું જરૂરી છે. સાથે જ સ્વાસ્થ્ય, નશાની ટેવ અને અન્ય જરૂરી માહિતી સાચે-સાચી આપવી જોઈએ. આનાથી ભવિષ્યમાં પરિવારને ક્લેમ કરતી વખતે મુશ્કેલી ઓછી થઈ શકે છે.