તાજિકિસ્તાને 2028-29ના કાર્યકાળ માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC)ની અસ્થાયી બેઠક માટે સત્તાવાર દાવેદારી રજૂ કરી છે. ન્યુયોર્કમાં યુએન મહાસભાના 81મા સત્ર દરમિયાન તાજિકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી સિરોજિદ્દીન મુહરિદ્દીને આ જાહેરાત કરી. ઈતિહાસમાં પહેલી વાર તાજિકિસ્તાન આ ચૂંટણીમાં ભાગ લઈ રહ્યું છે, જ્યાં તેનો સીધો મુકાબલો ભારત સાથે થશે.
ભારતને અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યુઝીલેન્ડનું સમર્થન છે, જ્યારે તાજિકિસ્તાનને 57 સભ્યો ધરાવતા ઓર્ગેનાઈઝેશન ઓફ ઈસ્લામિક કોઓપરેશન (OIC)નું સમર્થન મળ્યું છે. આ ચૂંટણી જૂન 2027માં યુએન જનરલ એસેમ્બલીમાં ગુપ્ત મતદાન દ્વારા યોજાશે. બેઠક મેળવવા માટે ઉમેદવાર દેશને હાજર મતદાન કરનારા સભ્યોના બે-તૃતીયાંશ બહુમતીની જરૂર પડશે.
તાજિકિસ્તાને શાંતિ સ્થાપનામાં તેના યોગદાન અને ક્ષેત્રીય સુરક્ષામાં તેની ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો છે. બીજી તરફ ભારતે જુલાઈ 2026માં ‘શાંતિ’ (SHANTI) થીમ હેઠળ પ્રચાર શરૂ કર્યો છે અને તે પરિષદમાં નવમી વખત અસ્થાયી સભ્ય બનવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
આ મુકાબલો ભારતની કૂટનીતિક પહોંચની પરીક્ષા લેશે, ખાસ કરીને ગ્લોબલ સાઉથ, OIC સભ્યો, SCO દેશો, આફ્રિકી દેશો અને પશ્ચિમી ભાગીદારો વચ્ચે. OICના સમર્થનથી તાજિકિસ્તાન મજબૂત દેખાય છે, જ્યારે ભારતે ફિજી, શ્રીલંકા અને અન્ય દેશોના સમર્થન પર ભાર મૂકવો પડશે. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ખાડી દેશો અને કેરેબિયન ક્ષેત્રો સાથે સંપર્ક વધાર્યો છે.
UNSCની રચના 1945માં યુએન ચાર્ટર હેઠળ થઈ હતી. તેમાં 15 સભ્યો હોય છે, જેમાં 5 કાયમી સભ્યો (ચીન, ફ્રાન્સ, રશિયા, બ્રિટન, અમેરિકા) વીટો પાવર ધરાવે છે. 10 અસ્થાયી સભ્યોને 2 વર્ષના કાર્યકાળ માટે પસંદ કરવામાં આવે છે. કુલ 193 સભ્ય દેશોમાંથી જીત માટે ઓછામાં ઓછા બે-તૃતીયાંશ મત જરૂરી છે.
ભારતે અગાઉ 1950-51, 1967-68, 1972-73, 1977-78, 1984-85, 1991-92, 2011-12 અને 2021-22માં અસ્થાયી સભ્ય તરીકે સેવા આપી છે. ભારત આતંકવાદ વિરોધી પગલાં, દરિયાઈ સુરક્ષા અને બહુપક્ષીય સંસ્થાઓમાં સુધારા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ભારત G-4 સમૂહનો પણ સભ્ય છે, જે UNSCમાં કાયમી અને અસ્થાયી બેઠકો વધારવાની તરફેણ કરે છે.