નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચ (EC) અને કેન્દ્ર સરકારને SIR (સતત ચૂંટણી પ્રક્રિયા) સંબંધિત નિર્ણયો અંગે નોટિસ પાઠવી છે. કોર્ટે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને તાત્કાલિક સસ્પેન્ડ કરવાની માંગ હાલ પૂરતી નકારી કાઢી છે, પરંતુ SIR અંગે લેવાયેલા નિર્ણયો પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાન્ત, જસ્ટિસ બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બેન્ચે આ કેસની સુનાવણી કરી હતી. અરજીકર્તાઓએ આરોપ લગાવ્યો છે કે SIR સંબંધિત લગભગ 14 મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો અન્ય બે ચૂંટણી કમિશનરની સંમતિ વિના, એટલે કે CEC જ્ઞાનેશ કુમાર દ્વારા એકપક્ષીય રીતે લેવામાં આવ્યા હતા. આ આરોપોની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં લેતા, સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચને સીધો સવાલ કર્યો છે કે શું SIR અંગેના તમામ નિર્ણયો સર્વસંમતિથી લેવામાં આવ્યા હતા.
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે જો ચૂંટણી પંચે કાયદાકીય જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કર્યું હશે અથવા જો તેના નિર્ણયો નિયમ મુજબ સર્વસંમતિથી લેવામાં આવ્યા નહીં હોય, તો તેના ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડી શકે છે. કોર્ટે ભારપૂર્વક કહ્યું કે જો જરૂર પડશે તો SIR પ્રક્રિયા પર રોક લગાવવા માટે કોર્ટ તૈયાર છે. આ ઉપરાંત, SIR પ્રક્રિયામાં મહત્વપૂર્ણ Form-6ના મુદ્દે પણ સુપ્રીમ કોર્ટે કડક ટિપ્પણી કરી. કોર્ટે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું કે Form-6માં કોઈપણ પ્રકારના ફેરફારને તેની મંજૂરી નથી, અને ચૂંટણી પંચ દ્વારા આવા ફેરફાર કરાયા હોવાના દાવાને પણ નકારી કાઢ્યો.
કોર્ટે જ્ઞાનેશ કુમાર સામે તાત્કાલિક કોઈ કાર્યવાહી કરવાનો ઇનકાર કરતા કહ્યું કે કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા, તમામ સંબંધિત પક્ષકારોને સાંભળવા એ ન્યાયિક પ્રક્રિયાનો અભિન્ન અંગ છે. આથી, કોર્ટે હાલ પૂરતો વચગાળાનો આદેશ જારી કર્યા વિના, ચૂંટણી પંચ અને અન્યો પાસેથી જવાબ માંગ્યો છે.
આ મામલે વધુ જાણકારી આપતા અમારા સંવાદદાતા પિયુષ પાંડેએ જણાવ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે કોઈ અંતરિમ આદેશ જારી કર્યો નથી, પરંતુ નોટિસ પાઠવીને જવાબ માંગ્યો છે. તેમણે ઉમેર્યું કે જો SIR પ્રક્રિયા માટે લેવાયેલા નિર્ણયોમાં કોઈ ખામી જણાશે, ખાસ કરીને સર્વસંમતિનો અભાવ, તો સુપ્રીમ કોર્ટ આખી SIR પ્રક્રિયાને પણ રદ કરી શકે છે.
આ સમગ્ર મામલો હવે ચૂંટણી પંચના જવાબ પર નિર્ભર છે. જો ચૂંટણી પંચનો જવાબ સંતોષકારક નહીં હોય અને કોર્ટને લાગશે કે કેટલાક નિર્ણયો સામાન્ય સંમતિ વગર લેવાયા છે, તો કોર્ટ આવા નિર્ણયો પર ફેરવિચારણા કરી શકે છે અથવા તેમને પરત ખેંચવાની દિશામાં વિચાર કરી શકે છે. CEC જ્ઞાનેશ કુમાર સામેની અરજીમાં કુલ પાંચ મુખ્ય માંગણીઓ કરવામાં આવી છે, અને સુપ્રીમ કોર્ટનો આગામી નિર્ણય આ સમગ્ર પ્રકરણ માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે. હાલ પૂરતી જ્ઞાનેશ કુમારને રાહત મળી છે, પરંતુ આ વિવાદ હજુ પૂરો થયો નથી અને ચૂંટણી પંચના પ્રતિભાવ બાદ તેની દિશા નક્કી થશે.