નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે ફટાકડા પરના પ્રતિબંધને પડકારતી અરજી પર સુનાવણી કરી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે દેશભરમાં ફટાકડા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવો શક્ય નથી, કારણ કે તેનાથી લોકોની ધાર્મિક ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચશે. જસ્ટિસ એમ.એમ. સુંદરેશ અને જસ્ટિસ પી.બી. વરાળેની બેન્ચે કહ્યું કે ધાર્મિક ભાવનાઓ, આરોગ્ય અને પર્યાવરણ વચ્ચે સંતુલન જાળવવું જરૂરી છે.
જોકે, કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે 24 કલાક સુધી આતશબાજીની મંજૂરી આપી શકાય નહીં. ફટાકડા ફોડવા માટે ચોક્કસ સમય નક્કી કરવો પડશે, જેથી તહેવાર ઉજવી શકાય અને લોકોને મુશ્કેલી પણ ન પડે. બેન્ચે કેન્દ્ર સરકાર અને કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB)ને ફટાકડામાં બેરિયમની તપાસ, ડેસિબલ સ્તર નક્કી કરવા અને ફાયર ટેસ્ટ માટે સમય આપ્યો. આ મામલે આગામી સુનાવણી 15 ઓક્ટોબરે થશે.
સુનાવણી દરમિયાન એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ ઐશ્વર્યા ભાટીએ એક નોંધ રજૂ કરી, જેમાં કેટલાક ખાસ 'નેક્સ્ટ-જનરેશન જોઈન્ટ ગ્રીન ક્રેકર્સ'ને મર્યાદિત શરતો સાથે છૂટ આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો. આ ફટાકડા CSIR-NEERIના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવ્યા છે. નવા ફોર્મ્યુલામાં ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે બેરિયમ સોલ્ટનું પ્રમાણ ઘટાડવામાં આવ્યું છે. નોંધ અનુસાર, આ ખાસ ફટાકડાને ફક્ત લાઇસન્સ પ્રાપ્ત ઉત્પાદકો જ બનાવી શકે અને તેમણે નક્કી કરેલી અવાજ મર્યાદા તથા ઉત્સર્જન અને સુરક્ષા નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. આ ફટાકડામાં અવાજની મર્યાદા 125 dB(AI)/145 dB(C) પીક નક્કી કરવામાં આવી છે અને પ્રતિબંધિત રસાયણો પણ ન હોવા જોઈએ.
ગયા વર્ષે દિવાળી પહેલાં દિલ્હીમાં એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ 200ને પાર થઈ ગયો હતો. તેથી સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી અને નેશનલ કેપિટલ રિજનમાં ગ્રીન ફટાકડાના વેચાણ અને ઉપયોગની મંજૂરી આપી હતી. આ છૂટ પરંપરાઓ તથા પર્યાવરણ અને આરોગ્ય સંબંધિત ચિંતાઓ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાની શરતો સાથે આપવામાં આવી હતી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ગ્રીન ફટાકડા દિવાળી પહેલાં અને દિવાળીના દિવસે જ નિર્ધારિત સમય દરમિયાન ફોડી શકાશે. પ્રદૂષણ નિયંત્રણ અંગે કોર્ટે કહ્યું હતું કે જો દિલ્હી-NCRના શહેરોને સ્વચ્છ હવાનો અધિકાર છે, તો બીજા શહેરોના લોકોને કેમ નહીં?