નવી દિલ્હી: ચૂંટણી એફિડેવિટમાં ખોટી માહિતી આપવા કે મહત્વપૂર્ણ તથ્યો છુપાવવા બદલ ચૂંટાયેલા ઉમેદવારો સામે સામાન્ય નાગરિકો પણ સીધી ફોજદારી ફરિયાદ કરી શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે આ મામલે ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે આવી ફરિયાદ માટે ચૂંટણી પંચની સત્તાવાર ફરિયાદ હોવી અનિવાર્ય નથી.
જસ્ટિસ દીપાંકર દત્તા અને જસ્ટિસ શીલ નાગૂનીની બેન્ચે જણાવ્યું કે જનપ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ (RPA)ની કલમ 125A હેઠળના ગુનાના આરોપમાં સામાન્ય નાગરિકની ફરિયાદને ફક્ત એ કારણે રદ કરી શકાય નહીં કે તે ચૂંટણી પંચ કે સરકારી અધિકારીએ દાખલ કરી નથી. ક્રિમિનલ પ્રોસિજર કોડ (CrPC)ની કલમ 195 હેઠળના પ્રતિબંધો પણ આ મામલે અડચણરૂપ નહીં બને.
કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો કોઈ ચૂંટાયેલા જનપ્રતિનિધિને જાણીજોઈને હેરાન કરવાના ઈરાદાથી ખોટી કે પાયાવિહોણી ફરિયાદ કરવામાં આવે, તો સક્ષમ મેજિસ્ટ્રેટ તથ્યો મુજબ યોગ્ય કાનૂની પગલાં લઈ શકે છે.
આ ચુકાદો કર્ણાટકના રહેવાસી રાજકુમાર માડકીની અપીલ પર આવ્યો છે. તેમણે બીદર વિધાનસભા બેઠકના ધારાસભ્ય શૈલેન્દ્ર બેલદાલે સામે 2023ની ચૂંટણીના એફિડેવિટમાં પોતાના રહેઠાણના સરનામા અંગે ખોટી માહિતી આપવાનો આરોપ મૂક્યો હતો. માડકીએ બેંગલુરુની અદાલતમાં ફોજદારી ફરિયાદ નોંધાવી હતી, પરંતુ કર્ણાટક હાઈકોર્ટે 7 માર્ચ 2025ના રોજ એવું કહીને ફરિયાદ રદ કરી દીધી હતી કે આવી કાર્યવાહી માત્ર ચૂંટણી પંચની ફરિયાદ પર જ શક્ય છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે હવે આ કાનૂની પ્રશ્નનો ઉકેલ આપતાં નાગરિકોની ખાનગી ફરિયાદોને માન્ય ઠેરવી છે. જોકે, કોર્ટે ધારાસભ્ય બેલદાલે સામેની પહેલાં રદ થયેલી કાર્યવાહી ફરી શરૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો નથી.