દેશના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારની કામગીરી સામે વિપક્ષે ઉઠાવેલા સવાલો હવે સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે તેમની વિરુદ્ધ દાખલ કરાયેલી તમામ અરજીઓ ઔપચારિક રીતે સ્વીકારી લીધી છે અને આ બધી અરજીઓની સંયુક્ત સુનાવણી 27 ઓક્ટોબરે હાથ ધરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કથિત ગેરરીતિઓ અને SIR પ્રક્રિયાને લઈને રાજકીય ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો હતો. હવે આ મામલો દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પહોંચતાં રાજકારણમાં મોટો વળાંક આવ્યો છે. અલગ અલગ દાખલ થયેલી અરજીઓને જોડીને એકસાથે સુનાવવાનો કોર્ટનો નિર્ણય મહત્ત્વનો ગણાય છે.
આ કાનૂની લડાઈમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર ઉપરાંત અન્ય બે ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીને પણ પ્રતિવાદી તરીકે દર્શાવાયા છે. અદાલતના આ પગલાંથી ચૂંટણી પંચની પારદર્શિતા અંગેની ચર્ચા ફરી તેજ બની છે.
ઇન્ડિયા ગઠબંધનના 11 નેતાઓ અરજદાર
સુપ્રીમ કોર્ટમાં કુલ 11 અરજદારોએ અરજી દાખલ કરી છે, જેમાં વિપક્ષી ગઠબંધન 'ઇન્ડિયા'ના અનેક જાણીતા નેતાઓનો સમાવેશ થાય છે. લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ પણ આ મામલે રિટ અરજી દાખલ કરી છે.
રાહુલ ગાંધી ઉપરાંત કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે, સમાજવાદી પાર્ટીના અખિલેશ યાદવ, રાજદના તેજસ્વી યાદવ અને એનસીપીના સુપ્રિયા સુલે જેવા રાષ્ટ્રીય સ્તરના નેતાઓ અરજદારોમાં સામેલ છે. સાથે જ સંજય રાઉત, એમ.એ. બેબી, ડી. રાજા, મહુઆ માઝી, સૌગત રોય અને ઇ.ટી. મોહમ્મદ બશીરનાં નામ પણ યાદીમાં છે.
તાજેતરમાં જ રાહુલ ગાંધીની કાનૂની ટીમે સુપ્રીમ કોર્ટની રજિસ્ટ્રીની મુલાકાત લીધી હતી અને તેમની અરજીને સત્તાવાર ડાયરી નંબર ફાળવાયો છે. રાહુલ ગાંધી નવી દિલ્હીમાં ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનોને ટાંકીને અરજી દાખલ કરવાની સમયમર્યાદા વધારવાની માંગ કરી રહ્યા હતા.
સીજેઆઈએ નેતાઓને મળવાનો ઇનકાર કર્યો
આ વિવાદ વચ્ચે રાજ્યસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગે અને રાહુલ ગાંધીએ ચીફ જસ્ટિસ ઓફ ઇન્ડિયા (સીજેઆઈ) ડી.વાય. ચંદ્રચૂડ સાથે રૂબરૂ મુલાકાત માટે સમય માંગ્યો હતો. જોકે સીજેઆઈએ તેમને ખાનગીમાં મળવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો અને કાયદાકીય પ્રક્રિયા અનુસરવાની સલાહ આપી.
સીજેઆઈએ નેતાઓને મુલાકાતને બદલે નિયમ મુજબ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરવા જણાવ્યું હતું. આ જ મામલે સુનાવણી દરમિયાન ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે લોકશાહીમાં 'સત્તાના વિભાજન'ના સિદ્ધાંતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને કેસની વહેલી સુનાવણીની ખાતરી આપી હતી.
બીજી તરફ, સુપ્રીમ કોર્ટે ફોર્મ 6 અંગે ચાલી રહેલી અફવાઓ પર પણ સ્પષ્ટતા કરી છે. અદાલતે જણાવ્યું છે કે તેણે ફોર્મ 6 અંગે કોઈ નિર્ણય કે આદેશ પસાર કર્યો નથી. બિહારમાં ફોર્મ 6 સંબંધિત કોઈ સમસ્યા નહોતી અને કોર્ટે આવી કોઈ મંજૂરી આપી નથી.
નવી દિલ્હીમાં વિરોધ, સુપ્રીમ કોર્ટ તરફ કૂચ
ચૂંટણી પંચની કથિત અનિયમિતતાઓ અને સીઈસી જ્ઞાનેશ કુમારની કામગીરી સામે ઇન્ડિયા ગઠબંધને આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. નવી દિલ્હીના રસ્તાઓ પર વિરોધ પ્રદર્શનો ચાલુ છે. વિપક્ષી નેતાઓએ એકજૂટ થઈને અવાજ ઉઠાવવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટ તરફ વિરોધ કૂચ પણ યોજી હતી.
લોકશાહી ઢબે થઈ રહેલા આ વિરોધ પ્રદર્શનમાં મોટી સંખ્યામાં વિપક્ષી કાર્યકરો જોડાઈ રહ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા જાળવવી એ લોકશાહીનો પાયો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે અરજીઓ સ્વીકારતાં તેમને કાનૂની મંચ પરથી ન્યાય મળવાની આશા જાગી છે.
હવે આખો દેશ 27 ઓક્ટોબરની સુનાવણીની રાહ જોઈ રહ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં થનારી આ સુનાવણી ચૂંટણી પંચના ભવિષ્ય અને તેની વિશ્વસનીયતા માટે નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. કોર્ટના આદેશ પર તમામ રાજકીય પક્ષો અને સામાન્ય નાગરિકોની નજર રહેશે.