ભારતીય શેરબજારમાં સોમવારે નકારાત્મક શરૂઆત થઈ હતી અને વેચવાલીનું દબાણ જોવા મળ્યું હતું. મધ્યપૂર્વમાં ઊર્જા પુરવઠા અંગેની ચિંતાઓને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલા ઉછાળા અને અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વની નાણાકીય નીતિ અંગેના નિર્ણય પહેલાં રોકાણકારોએ સાવચેતી અપનાવી હતી. સેન્સેક્સ ઘટ્યો હતો, જ્યારે નિફ્ટી પણ 22,600 ની આસપાસ સરકી ગયો હતો. માહિતી ટેક્નોલોજી અને એફએમસીજી ક્ષેત્રના શેરોમાં વેચવાલીનું દબાણ જોવા મળ્યું હતું. આમ, વૈશ્વિક જોખમો અને ઊર્જાના વધતા ખર્ચને કારણે બજારનું પ્રારંભિક વલણ નકારાત્મક રહ્યું હતું.
બજારમાં નકારાત્મકતા હોવા છતાં કેટલાક પરિબળો પસંદગીના શેરોમાં ખરીદીનો ટેકો આપી શકે છે. મજબૂત ત્રિમાસિક પરિણામો, સ્થાનિક માંગની સ્થિરતા અને કંપનીઓના વ્યવસાયિક અંદાજમાં સુધારો રોકાણકારોને આકર્ષી શકે છે. વૈશ્વિક બજારોમાં અગાઉના સત્ર દરમિયાન અમેરિકાના મુખ્ય સૂચકાંકોમાં વધારો નોંધાયો હતો, જ્યારે એશિયાના કેટલાક બજારોમાં પણ તેજી જોવા મળી હતી. આ સંકેતો ભારતીય બજારને ટેકો આપી શકે છે, પરંતુ ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ અને સ્થાનિક બજારમાં વેચવાલીના દબાણ વચ્ચે આ હકારાત્મક અસર મર્યાદિત રહી શકે છે. લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો અને બજાજ ઓટો જેવા શેરોમાં ખરીદીનો ટેકો મળ્યો હતો, જે દર્શાવે છે કે બજારમાં દરેક ક્ષેત્રમાં સમાન વેચવાલી નહોતી.
બજારના ઘટાડા પાછળ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ પરિબળોમાંનું એક રહ્યો હતો. સાઉદી અરેબિયાની રિફાઇનરી પર હુમલાના અહેવાલો બાદ ઊર્જા પુરવઠામાં વિક્ષેપની ચિંતા વધી હતી. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલનો ભાવ પ્રતિ બેરલ આશરે 115 થી 116 ડૉલરની નજીક પહોંચતાં ભારતના આયાત ખર્ચ અને મોંઘવારી અંગે ચિંતા વધી શકે છે. અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વના નિર્ણય પહેલાં રોકાણકારો સાવચેતી રાખી રહ્યા હતા. માહિતી ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રમાં વેચવાલી અને ઊંચા ખર્ચની સંભાવનાએ પણ બજારને દબાણમાં રાખ્યું હતું.
વૈશ્વિક સ્તરે પરિસ્થિતિ મિશ્ર રહી હતી. અમેરિકાના બજારો અગાઉના સત્રમાં વધારા સાથે બંધ થયા હતા અને એશિયાના કેટલાક બજારોમાં પણ તેજી જોવા મળી હતી. તેમ છતાં, ભારતીય બજાર પર ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ અને ફેડરલ રિઝર્વના નીતિગત નિર્ણયની રાહની અસર વધુ પ્રબળ રહી હતી. વ્યાજદર અંગેનો નિર્ણય જેટલો મહત્ત્વપૂર્ણ છે, એટલું જ મહત્ત્વ ફેડરલ રિઝર્વના ભાવિ નીતિગત સંકેતોનું રહેશે. ઊંચા ઊર્જા ભાવને કારણે મોંઘવારી ફરી વધી શકે તેવી ચિંતા વૈશ્વિક બજારો માટે જોખમરૂપ બની છે. મધ્યપૂર્વમાં તણાવ વધે તો ઊર્જા પુરવઠા અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર વધુ અસર થઈ શકે છે.
ભારતીય બજારની દિશા કંપનીઓનાં ત્રિમાસિક પરિણામો, સ્થાનિક વપરાશ, ધિરાણની વૃદ્ધિ અને ઉત્પાદન ખર્ચ પર પણ નિર્ભર રહેશે. મજબૂત પરિણામો ધરાવતી કંપનીઓમાં બજારના ઘટાડા દરમિયાન પણ ખરીદીનો ટેકો મળી શકે છે. જોકે, ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવથી પરિવહન, ઉત્પાદન અને આયાત ખર્ચ વધે તો કંપનીઓના નફાના માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. રૂપિયાની ચાલ અને વિદેશી મૂડીપ્રવાહ પણ બજાર માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે. રોકાણકારો હાલ કંપનીઓની આવકવૃદ્ધિ ઉપરાંત આગામી ત્રિમાસિક ગાળામાં નફાકારકતા જળવાઈ રહેવાની સંભાવનાઓનું મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે.
27 ઑક્ટોબરના કામચલાઉ આંકડા મુજબ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ આશરે રૂ. 4,240.39 કરોડની ચોખ્ખી ખરીદી કરી હતી, જ્યારે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ આશરે રૂ. 1,250.03 કરોડની ચોખ્ખી વેચવાલી કરી હતી. આ આંકડા અગાઉના સત્રના છે અને 28 ઑક્ટોબરના અંતિમ પ્રવાહને દર્શાવતા નથી. વિદેશી રોકાણકારોની ખરીદી છતાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને વૈશ્વિક નીતિગત અનિશ્ચિતતાને કારણે બજારમાં નબળાઈ જોવા મળી હતી. આગામી સત્રોમાં સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી-વેચવાલીની સતતતા બજારના વલણ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો ભારતીય અર્થતંત્ર માટે મુખ્ય પડકાર બની રહ્યો છે. 28 ઑક્ટોબરના અહેવાલ મુજબ બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલ પ્રતિ બેરલ આશરે 115.63 ડૉલર અને અમેરિકન ડબલ્યુટીઆઈ ક્રૂડ આશરે 101.12 ડૉલર સુધી પહોંચ્યું હતું. મધ્યપૂર્વમાં પુરવઠા સંબંધિત જોખમો વધે તો ભાવ ઊંચા રહી શકે છે, જે આયાત ખર્ચ અને મોંઘવારી પર દબાણ વધારી શકે છે. સોના અને ચાંદીની દિશા ડોલર, વૈશ્વિક વ્યાજદર અને સુરક્ષિત રોકાણની માંગ પર નિર્ભર રહેશે. ઔદ્યોગિક ધાતુઓમાં ચીનની માંગ અને વૈશ્વિક ઉત્પાદનના આંકડા મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
ભાવિ દિશા: આગામી સત્રોમાં બજારની દિશા અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વની નીતિ, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, રૂપિયાની ચાલ અને કંપનીઓનાં ત્રિમાસિક પરિણામો પર નિર્ભર રહેશે. ક્રૂડ ઓઈલમાં રાહત મળે અને વૈશ્વિક નીતિગત સંકેતો અનુકૂળ બને તો બજારમાં સુધારાની શક્યતા છે.