શેરબજાર સતત આઠમા અઠવાડિયે ઘટાડા સાથે બંધ થયું છે. 1 ઑક્ટોબરે અઠવાડિયાના છેલ્લા કારોબારી દિવસે સેન્સેક્સ 570 પોઈન્ટ (0.79%) ઘટીને 71,910 પર અને નિફ્ટી 198 પોઈન્ટ (0.88%) ઘટીને 22,422 પર બંધ થયો. ઓટો અને મીડિયા શેરોમાં સૌથી વધુ વેચવાલી જોવા મળી.
બીએસઈમાં લિસ્ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (એમ-કેપ) અગાઉના સત્રના 471.86 લાખ કરોડ રૂપિયાથી ઘટીને 461.77 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું હતું, એટલે કે લગભગ 10.08 લાખ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન. જોકે, માર્કેટ બંધ થયા બાદ થોડી રિકવરી આવતાં કુલ નુકસાન 6 લાખ કરોડ રૂપિયા રહ્યું અને બીએસઈ માર્કેટ કેપ 466 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું.
આ સતત આઠમું અઠવાડિયું છે જ્યારે બજાર લાલ નિશાનમાં બંધ થયું છે. છેલ્લા 25 વર્ષમાં આ ઘટાડાનો સૌથી લાંબો સમયગાળો છે. આ પહેલાં 2001માં બજારમાં સતત 9 અઠવાડિયા સુધી ઘટાડો નોંધાયો હતો. જાન્યુઆરીમાં નિફ્ટીના 26,373ના સર્વકાલીન ઉચ્ચ સ્તરથી તે અત્યાર સુધીમાં લગભગ 15% નીચે આવી ગયો છે. શેરબજારના નિયમો મુજબ, જો બજાર તેના ઉચ્ચતમ સ્તરથી 20% ઘટી જાય તો તેને સત્તાવાર 'બેર માર્કેટ' ગણવામાં આવે છે.
શેરબજારમાં ઘટાડાનાં ત્રણ મુખ્ય કારણો:
1. વિદેશી રોકાણકારોનું વેચાણ: વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય બજારમાંથી ઝડપથી નાણાં પાછાં ખેંચ્યાં છે. માત્ર મંગળવાર અને બુધવારે જ 20 હજાર કરોડ રૂપિયાથી વધુના શેર વેચાયા, જેના કારણે બુધવાર સુધીમાં આ અઠવાડિયે કુલ વેચાણ લગભગ 26 હજાર કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું. છેલ્લા 7 દિવસમાં વિદેશી રોકાણકારોએ 29,176 કરોડ રૂપિયાના શેર વેચ્યા છે, જ્યારે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ (DII) 11,272 કરોડ રૂપિયાની ખરીદી કરી છે.
2. અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડમાં ઉછાળો: 10 વર્ષના અમેરિકન સરકારી બોન્ડ પરનું વ્યાજ (યીલ્ડ) વધીને 5.33% અને 30 વર્ષના બોન્ડ પર 5.67% થઈ ગયું છે. આ 2002 પછીનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. સુરક્ષિત સરકારી બોન્ડ પર વધુ વળતર મળવાથી વિદેશી રોકાણકારો શેરબજારમાંથી નાણાં ઉપાડીને બોન્ડમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે.
3. રૂપિયામાં ઘટાડો: ડૉલર મજબૂત થવાને કારણે ભારતીય રૂપિયો નબળો પડ્યો છે. પ્રતિ ડૉલર રૂપિયો ઘટીને 95.98ના સ્તરે આવી ગયો. સરકારી બેંકોએ ડૉલર વેચીને રૂપિયાને ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ ચલણ નબળું પડવાની અસર શેરબજાર પર પડી.
આ દરમિયાન, ડિજિટલ લેન્ડિંગ પ્લેટફોર્મ મનીવ્યૂના શેર ₹34ના ઇશ્યૂ ભાવ સામે 61.76% વધીને ₹55 પર લિસ્ટ થયા. 24થી 28 સપ્ટેમ્બર સુધી ખુલેલો આ IPO 98.46 ગણો સબસ્ક્રાઇબ થયો હતો, જેમાં સંસ્થાકીય ખરીદદારોનો હિસ્સો 227 ગણાથી વધુ ભરાયો હતો.
એશિયન બજારોમાં આજે તેજી રહી. દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી 1.95%, જાપાનનો નિક્કેઈ 3.30% અને હોંગકોંગનો હેંગ સેંગ 0.37% વધ્યો. જ્યારે 30 સપ્ટેમ્બરે અમેરિકન બજારમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો – ડાઉ જોન્સ 0.86% ઘટીને 50,906 પર, નાસ્ડેક 0.24% વધીને 26,861 પર અને S&P 500 0.25% ઘટીને 7,652 પર બંધ થયો.