ઇલોન મસ્કની કંપની સ્ટારલિંકે ભારતમાં હાઇ-સ્પીડ સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા શરૂ કરવા માટે પોતાને સંપૂર્ણપણે તૈયાર જાહેર કરી છે. કંપનીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર જણાવ્યું કે તેણે છેલ્લા પાંચ વર્ષથી ભારતીય નિયમનકારો, ઉદ્યોગ અને ઓપરેટરો સાથે મળીને કામ કર્યું છે.
આ પહેલાં ઇલોન મસ્કે ભારતમાં લાઇસન્સ મળવામાં થઈ રહેલા વિલંબ અંગે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણી પર સીધો આરોપ લગાવ્યો હતો. મસ્કના નિવેદનો બાદ રિલાયન્સે શુક્રવારે સત્તાવાર નિવેદન બહાર પાડીને સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ભારતમાં કાયદાનું શાસન છે અને તમામ અરજદારો માટે એકસરખી પ્રક્રિયા લાગુ પડે છે.
મસ્કે 7 ઓક્ટોબરે કોઈનું નામ લીધા વિના લખ્યું હતું કે કેટલાક ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓ સ્ટારલિંકની મંજૂરી રોકી રહ્યા છે, જે ભારતની જનતા વિરુદ્ધનો અપરાધ છે. બીજા દિવસે તેમણે મુકેશ અંબાણી પર કટાક્ષ કરતાં પૂછ્યું હતું, 'શું અંબાણી ભારતના અસલી બોસ છે?' મસ્કે કહ્યું કે સ્ટારલિંકને દુનિયાના 165થી વધુ દેશોમાં લાઇસન્સ મળ્યું છે અને તે પાંચ વર્ષથી ભારત સરકારના દરેક કાયદાનું પાલન કરી રહ્યા છે, તો પછી લાઇસન્સ કેમ મળ્યું નથી? તેમણે અંબાણીને 'પ્રાઇમ મિનિસ્ટર અંબાણી' કહીને આરોપ લગાવ્યો કે તેઓ પોતાનો એકાધિકાર જાળવી રાખવા માંગે છે.
મસ્કના આરોપોના જવાબમાં રિલાયન્સે કહ્યું કે તાજેતરની ટિપ્પણીઓ અંગે અમે સાચા તથ્યો રેકોર્ડ પર મૂકવા માંગીએ છીએ. દરેક ભારતીય એન્ટરપ્રાઇઝની જેમ રિલાયન્સ પણ એવા ભારતમાં આગળ વધી છે જે રોકાણ અને નવીનતાનું સ્વાગત કરે છે, પછી તે સ્થાનિક હોય કે આંતરરાષ્ટ્રીય. ભારત સરકારે કહ્યું છે તેમ, દરેક અરજદાર માટે એકસરખી પ્રક્રિયા લાગુ પડે છે. ખુદ જિયોની સેટેલાઇટ સર્વિસિસ પણ હજુ મંજૂરી અને ક્લિયરન્સની રાહ જોઈ રહી છે. રિલાયન્સે કહ્યું કે તે સ્ટારલિંક સહિત તમામ કંપનીઓની સ્પર્ધાનું સ્વાગત કરે છે અને દરેક પ્લેયરે ભારતના લોકોની સેવા કરવી જોઈએ તથા દેશના કાયદા-નીતિઓનું પાલન કરવું જોઈએ.
મસ્કના નિવેદનો બાદ કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રાલયે પણ સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી હતી. મંત્રાલયે મસ્કનું નામ લીધા વિના જણાવ્યું કે ભારતનું સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન ફ્રેમવર્ક સંપૂર્ણપણે નિષ્પક્ષ છે.
સ્ટારલિંકે પોતાની તૈયારી અંગે જણાવ્યું કે ભારતીય યુઝર્સનો ડેટા સુરક્ષિત રહે તે માટે જરૂરી સરકારી મંજૂરીઓ સાથે દેશની અંદર જ ગેટવે અને સમર્પિત સિસ્ટમ્સ બનાવવામાં આવી છે. કંપનીનું કહેવું છે કે તેનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે અને લાઇસન્સ મળતાં જ તે ભારતના દૂરના અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી પહોંચાડવા માટે તરત સેવાઓ શરૂ કરી શકે છે.
'ઇન્ડિયા મોબાઇલ કોંગ્રેસ 2026'માં કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ જણાવ્યું કે દેશમાં ત્રણ સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ કંપનીઓને લાઇસન્સ મળી ચૂક્યાં છે – રિલાયન્સ જિયો સેટકોમ, ભારતી એરટેલ સપોર્ટેડ યુટેલસેટ વનવેબ અને ઇલોન મસ્કની સ્ટારલિંક. જોકે, સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ તમામ કંપનીઓની સુરક્ષા મંજૂરી હજુ બાકી છે અને સેટેલાઇટ સ્પેક્ટ્રમનું પ્રાઇસિંગ ફ્રેમવર્ક પણ નક્કી કરવામાં આવી રહ્યું છે. તમામ જરૂરી શરતો પૂર્ણ થયા બાદ જ ભારતમાં આ સેવાઓ શરૂ થઈ શકશે.
સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ ચલાવવા માટે રેડિયો ફ્રીક્વન્સી એટલે કે સ્પેક્ટ્રમની ફાળવણી જરૂરી છે, જેની પ્રક્રિયા સરકાર હાલમાં પૂર્ણ કરી રહી છે.