લેહ: ક્લાઇમેટ એક્ટિવિસ્ટ સોનમ વાંગચુકે દાવો કર્યો છે કે પોલીસે તેમને ઘરમાં નજરકેદ કરી દીધા છે. ગુરુવારે રાત્રે વીડિયો જાહેર કરીને તેમણે કહ્યું કે તેમના ઘરની બહાર ભારે પોલીસ અને અર્ધસૈનિક દળ તૈનાત છે અને પોલીસ તેમને ઘરની બહાર જવા દેતી નથી. જ્યારે લદ્દાખ પોલીસનું કહેવું છે કે આ હાઉસ અરેસ્ટ નથી, પરંતુ ચૂંટણી દરમિયાન લાગુ કરવામાં આવેલા પ્રતિબંધક આદેશનું પાલન છે.
વાંગચુક અને લદ્દાખના સંગઠનો 4 ડિસેમ્બરે યોજાનારી પહાડી પરિષદની ચૂંટણીનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. પોલીસે એક દિવસ પહેલાં જ તેમને પ્રદર્શન સ્થળેથી હટાવીને તેમના ઘરે પહોંચાડ્યા હતા. તેમના લેહ આવવા-જવા પર 60 દિવસનો પ્રતિબંધ પણ લગાવવામાં આવ્યો હોવાનું સામે આવ્યું છે.
વાંગચુકે કહ્યું કે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનમાં સામેલ થવાથી રોકવાના વિરોધમાં તેઓ મેજિસ્ટ્રેટ, હાઇકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટમાં જશે. તેમણે ગયા વર્ષની 24 સપ્ટેમ્બરની ઘટના અંગે કમિશન ઑફ ઇન્ક્વાયરીનો અહેવાલ જાહેર કરવાની માંગ પણ ફરી દોહરાવી અને આરોપ લગાવ્યો કે આ મામલાને દબાવવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે આખા લદ્દાખમાં પ્રદર્શનો શાંતિપૂર્ણ રીતે યોજાયા છે અને માંગણીઓ પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી આંદોલન ચાલુ રહેશે.
ચૂંટણીનો વિરોધ કેમ?
લદ્દાખમાં ડિસેમ્બરમાં તાપમાન -15થી -25 ડિગ્રી સુધી ઉતરી જાય છે. લદ્દાખની મોટી વસ્તી શિયાળામાં લેહની બહાર જમ્મુ અને દિલ્હી તરફ સ્થળાંતર કરે છે, જેને શિયાળુ સ્થળાંતર કહેવામાં આવે છે. ડિસેમ્બરમાં ચૂંટણી યોજાય તો ઘણા લોકો મતદાન કરી શકશે નહીં, તેથી આંદોલનકારીઓ ચૂંટણી એપ્રિલ-મે 2027 સુધી મુલતવી રાખવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
બીજો વિરોધ નવા 100 મતવિસ્તારોની વહેંચણીને લઈને છે. લોકોનો આરોપ છે કે યોગ્ય ચર્ચા વિના ઉતાવળમાં બેઠકોની વહેંચણી કરવામાં આવી છે. લેહમાં લદ્દાખ બુદ્ધિસ્ટ એસોસિએશન અને ગોંપા એસોસિએશને પણ આંદોલનને સમર્થન આપ્યું છે.
લદ્દાખ ચૂંટણીની વિગતો
4 ડિસેમ્બરે લદ્દાખ ઓટોનોમસ હિલ ડેવલપમેન્ટ કાઉન્સિલ (LAHDC)ની ચૂંટણી યોજાશે. આ વિધાનસભા કે લોકસભાની ચૂંટણી નથી, પરંતુ લદ્દાખની સ્થાનિક સરકારની ચૂંટણી છે, જે રસ્તા, પાણી, શાળા, આરોગ્ય, ખેતી અને જમીન જેવા રોજિંદા કામો સંભાળે છે.
આ વખતે પહેલી વાર 8 જિલ્લાઓમાં 8 અલગ-અલગ પરિષદો બનશે. અગાઉ માત્ર બે પરિષદો હતી- લેહ અને કારગિલ. હવે છ નવા જિલ્લા બન્યા છે, તેથી આઠ પરિષદો હશે. 4 ડિસેમ્બરે સવારે 8 વાગ્યાથી સાંજે 5 વાગ્યા સુધી મતદાન થશે અને 8 ડિસેમ્બરે મતગણતરી થશે.
24 સપ્ટેમ્બર 2025ની હિંસા
લદ્દાખને પૂર્ણ રાજ્યનો દરજ્જો આપવાની માંગને લઈને ચાલી રહેલા આંદોલન દરમિયાન 24 સપ્ટેમ્બરે હિંસા ભડકી ઊઠી હતી. યુવાનોએ ભાજપ કાર્યાલય, હિલ કાઉન્સિલ અને અનેક વાહનોમાં આગ લગાવી દીધી હતી. પરિસ્થિતિ કાબૂમાં લેવા પોલીસ અને અર્ધલશ્કરી દળોએ ટિયર ગેસનો ઉપયોગ કરવો પડ્યો હતો. 1989 પછી લદ્દાખમાં થયેલી આ સૌથી મોટી હિંસામાં ચાર લોકોનાં મોત થયા હતા, જ્યારે 80થી વધુ આંદોલનકારો અને 30 સુરક્ષાકર્મીઓ ઘાયલ થયા હતા.