ચૂંટણી પંચની સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયા સામે દેશભરમાં વિરોધ વધી રહ્યો છે. કોંગ્રેસ સહિત વિપક્ષી પક્ષો મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે. આ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ જજ જસ્ટિસ ગોપાલ ગૌડાએ કોર્ટને SIR અંગેનો પોતાનો નિર્ણય પાછો ખેંચવા અપીલ કરી છે.
ગયા મે મહિનામાં સુપ્રીમ કોર્ટે બિહારમાં SIRની કાયદેસરતા માન્ય રાખી હતી. હવે જસ્ટિસ ગોપાલ ગૌડાએ દાવો કર્યો છે કે ચૂંટણી પંચે ખોટા તથ્યો રજૂ કરીને કોર્ટને ગેરમાર્ગે દોરી છે. તેમણે કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાની મેળે આ નિર્ણય પાછો ખેંચવો જોઈએ અને ચૂંટણી પંચ પાસેથી બધા રેકોર્ડ મંગાવવા જોઈએ. એ રેકોર્ડ પરથી સ્પષ્ટ થાય કે SIRનો નિર્ણય મોટાભાગના ચૂંટણી કમિશનરોની સહમતિથી લેવાયો હતો કે નહીં. જસ્ટિસ ગૌડાના જણાવ્યા મુજબ, SIRના નિર્ણયમાં ગેરકાયદેસરતા અને બંધારણ વિરુદ્ધતા સ્પષ્ટ દેખાય છે.
આ ઉપરાંત, ફોર્મ-6માં થયેલા ફેરફાર અંગે મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સુપ્રીમ કોર્ટે આવા સંશોધિત ફોર્મ-6ને મંજૂરી આપી ન હતી.
આ મામલે ન્યાયમૂર્તિ ઉજ્જવલ ભુઈયાના નિવેદનથી વિવાદ ઊભો થયો છે. રવિવારે નેશનલ યુનિવર્સિટી ઓફ લોમાં એક કાર્યક્રમમાં તેમણે કહ્યું હતું કે લાખો ભારતીય નાગરિકોને મતદાનના અધિકારથી વંચિત કરતી કોઈપણ પ્રક્રિયા પોતાના આધાર પર જ મનસ્વી અને બંધારણીય વ્યવસ્થાની વિરુદ્ધ છે. બંધારણ નાગરિકોના બે વર્ગ પાડતું નથી – એક જેમને મત આપવાનો અધિકાર છે અને બીજા જેમને નથી.
આ નિવેદન પર પ્રતિક્રિયા આપતાં પૂર્વ CJI બી.આર. ગવઈએ સોમવારે કહ્યું કે, 'ન્યાયિક મર્યાદા તેમને એવા મામલે ટિપ્પણી કરવાની પરવાનગી આપતી નથી, જે અદાલતમાં વિચારાધીન છે. જસ્ટિસ ભુઈયાએ આવી ટિપ્પણી ન કરવી જોઈતી હતી.'
જસ્ટિસ ગવઈની ટીકા પર પલટવાર કરતાં જસ્ટિસ ગોપાલ ગૌડાએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે તેમને આવી આલોચના કરવાનો અધિકાર ક્યાંથી આવ્યો? તેમણે યાદ અપાવ્યું કે જ્યારે ગવઈ બોમ્બે હાઈકોર્ટના જજ હતા, ત્યારે તેમણે લોયા કેસ પર ટિપ્પણી કરી હતી, જ્યારે એ કેસની સુનાવણી સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહી હતી. જસ્ટિસ ગૌડાના મતે, જસ્ટિસ ભુઈયાએ મતદારો મોટા પ્રમાણમાં મતદાનથી વંચિત ન રહે તે માટે બોલીને કોઈ કાનૂની ભૂલ કરી નથી. એક જજ તરીકે તેમને બંધારણીય મુદ્દા પર બોલવાનો પૂરો અધિકાર હતો.