દિગ્ગજ ફિલ્મ નિર્દેશક સિંગીતમ શ્રીનિવાસ રાવનું શનિવારે 95 વર્ષની વયે નિધન થયું. તેમણે ચેન્નાઈની કાવેરી હોસ્પિટલમાં અંતિમ શ્વાસ લીધા. વય સંબંધિત સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓને કારણે તેમની હોસ્પિટલમાં સારવાર ચાલી રહી હતી.
સિંગીતમે તેલુગુ, કન્નડ, તમિલ, હિન્દી અને અંગ્રેજી ભાષામાં લગભગ 60 ફિલ્મોનું નિર્દેશન કર્યું હતું. તેમને બે રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર સહિત અનેક સન્માન મળ્યાં હતાં. 94 વર્ષની વયે તેમણે પોતાની છેલ્લી ફિલ્મ ‘સિંગ ગીથમ’નું નિર્દેશન કર્યું હતું, જે 12 જૂન 2026ના રોજ રિલીઝ થઈ હતી.
તેલુગુ અને તમિલ ફિલ્મ ઉદ્યોગના ઘણા કલાકારોએ સોશિયલ મીડિયા પર તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપી. કમલ હાસન, જુનિયર NTR, શ્રુતિ હાસન, નાગ અશ્વિન અને મહેશ બાબુએ તેમના નિધન પર શોક વ્યક્ત કર્યો.
સિંગીતમ શ્રીનિવાસ રાવને 5 નંદી પુરસ્કાર, 3 કર્ણાટક રાજ્ય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને 3 ફિલ્મફેર પુરસ્કાર સાઉથ મળ્યા હતા. વર્ષ 2011માં ફિલ્મ ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયાએ તેમને લાઇફટાઇમ અચીવમેન્ટ પુરસ્કાર આપ્યો હતો.
સિંગીતમ શ્રીનિવાસ રાવે ફિલ્મી કારકિર્દીની શરૂઆત દિગ્ગજ નિર્દેશક કે.વી. રેડ્ડીના સહાયક તરીકે કરી હતી. તેમણે ‘માયાબજાર’ અને ‘જગદેક વીરુની કથા’ જેવી ફિલ્મોમાં કામ કર્યું. વર્ષ 1972માં તેલુગુ ફિલ્મ ‘નીતિ-નિજાયતી’થી નિર્દેશનની શરૂઆત કરી. ત્યારબાદ તેમણે તેલુગુ, તમિલ, કન્નડ, હિન્દી અને અંગ્રેજીમાં લગભગ 60 ફિલ્મોનું નિર્દેશન કર્યું. તેમની જાણીતી ફિલ્મોમાં ‘દિક્કત્ર પાર્વતી’, ‘મયૂરી’, ‘પુષ્પક વિમાનમ’, ‘આદિત્ય 369’, ‘ભૈરવ દ્વીપમ’, ‘મગલિર મત્તુમ’ અને ‘માઇકલ મદના કામ રાજન’નો સમાવેશ થાય છે.
સિંગીતમ અને કમલ હાસને અનેક ચર્ચિત ફિલ્મોમાં સાથે કામ કર્યું હતું. તેમાં ‘પુષ્પક વિમાનમ’, ‘અપૂર્વ સહોદરગળ’ અને ‘માઇકલ મદના કામ રાજન’નો સમાવેશ થાય છે. ‘પુષ્પક વિમાનમ’માં સંવાદ વિના વાર્તા કહેવાનો પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
સિંગીતમે હિન્દી તેમજ અન્ય ભાષાઓમાં બનેલી ફિલ્મોનું નિર્દેશન કર્યું હતું. તેમાં ‘થ્રિલોક સુંદરી’ (1982), ‘લિટલ જ્હોન’ (2001), ‘મુંબઈ એક્સપ્રેસ’ (2005) અને એનિમેશન ફિલ્મ ‘ઘટોત્કચ’ (2008)નો સમાવેશ થાય છે. ‘ફૂલ’ (1993) પણ તેમની હિન્દી ફિલ્મોમાં સામેલ હતી.
‘પુષ્પક વિમાન’ 27 નવેમ્બર 1987ના રોજ રિલીઝ થઈ હતી. અલગ-અલગ ભાષાકીય વિસ્તારોમાં તેને અલગ-અલગ નામોથી રિલીઝ કરવામાં આવી હતી. કર્ણાટકમાં તેનું મૂળ નામ ‘પુષ્પક વિમાન’ હતું. આંધ્ર પ્રદેશમાં તેને ‘પુષ્પક વિમાનમ’ નામથી રિલીઝ કરવામાં આવી હતી. હિન્દીભાષી વિસ્તારોમાં ફિલ્મનું નામ ‘પુષ્પક’ રાખવામાં આવ્યું હતું, જેનો અર્થ ‘ફૂલ’ થાય છે. તમિલનાડુમાં તેને ‘પેસુમ પડમ’ નામથી રિલીઝ કરવામાં આવી હતી, જેનો અર્થ ‘બોલતી તસવીર’ થાય છે. જ્યારે કેરળમાં તેને ‘પુષ્પકવિમાનમ’ નામથી રિલીઝ કરવામાં આવી હતી.
ફિલ્મ ‘પુષ્પક વિમાન’માં કમલ હાસને એક બેરોજગાર ગ્રેજ્યુએટની ભૂમિકા ભજવી હતી. ફિલ્મમાં કોઈ સંવાદ નહોતો. તેમ છતાં તેને દર્શકો અને સમીક્ષકો તરફથી સારો પ્રતિસાદ મળ્યો. બેંગલુરુમાં આ ફિલ્મ 35 અઠવાડિયાં સુધી સિનેમાઘરોમાં ચાલી. ફિલ્મને બેસ્ટ પોપ્યુલર ફિલ્મ પ્રોવાઇડિંગ હોલસમ એન્ટરટેનમેન્ટનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર મળ્યો. 35મા ફિલ્મફેર પુરસ્કાર સાઉથમાં સિંગીતમને બેસ્ટ ડિરેક્ટર અને કમલ હાસનને બેસ્ટ એક્ટરનો પુરસ્કાર મળ્યો. ફિલ્મને બેસ્ટ ફિલ્મનો પુરસ્કાર પણ મળ્યો.
સિંગીતમ અલગ પ્રકારની વાર્તાઓ અને પ્રયોગો માટે જાણીતા હતા. ‘દિક્કત્ર પાર્વતી’ને પણ રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર મળ્યો હતો. ‘આદિત્ય 369’ને તેલુગુ સિનેમાની જાણીતી સાયન્સ ફિક્શન ફિલ્મોમાં ગણવામાં આવે છે, જ્યારે ‘ભૈરવ દ્વીપમ’ ફૅન્ટસી શૈલીની પ્રમુખ ફિલ્મોમાં સામેલ રહી હતી.
વર્ષ 2026માં સિંગીતમે લગભગ 10 વર્ષ બાદ નિર્દેશન ક્ષેત્રે વાપસી કરી હતી. તેમની છેલ્લી ફિલ્મ ‘સિંગ ગીથમ’ હતી. 94 વર્ષની ઉંમર સુધી તેઓ સિનેમા સાથે જોડાયેલા રહ્યા અને નવી વાર્તાઓ પર કામ કરતા રહ્યા.
કમલ હાસને રવિવારે X પર સિંગીતમની તસવીર શેર કરી હતી. તેમણે પોતાને સિંગીતમના શિષ્ય ગણાવ્યા અને તેમની સાથે કામ કરવાના અનુભવને યાદ કર્યો. કમલ હાસને લખ્યું, “સિંગીતમ કારુએ પોતાની ઇચ્છા મુજબ, પોતાની યુવાની સાથે જ અંતિમ શ્વાસ લીધો. તેમની યુવાની ઘણા લોકો સુધી પહોંચી શકી નહીં. એ ગુણને ફેલાવવો જોઈએ.”