સોમવાર, 28 સપ્ટેમ્બરે મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. એક જ દિવસમાં ચાંદી 7,000 રૂપિયાથી વધુ સસ્તી થઈ છે અને તેનો ભાવ 2,28,000 રૂપિયાની નીચે આવી ગયો છે.
સોમવારે બપોરે 12:36 વાગ્યે MCX પર ડિસેમ્બરનો ચાંદીનો વાયદો 2,27,494 રૂપિયા પ્રતિ કિલો પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. અગાઉનું ક્લોઝિંગ ભાવ 2,34,696 રૂપિયા હતું. એટલે કે એક દિવસમાં 7,202 રૂપિયા અથવા 3.07 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. હાલમાં એક કિલો ચાંદીનો ભાવ આશરે 2,27,494 રૂપિયા છે.
ઘટાડાનું કારણ શું?
બજારના જાણકારોના મતે ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ કિંમતી ધાતુઓનું મોટા પાયે વેચાણ છે. તેલના વધતા ભાવ ફુગાવાને વેગ આપી રહ્યા છે. ખાદ્યપદાર્થો અને પીણાં સહિત ઘણી ચીજવસ્તુઓના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે.
બીજું કારણ યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની વ્યાજ દર અંગેની અપેક્ષાઓ છે. બજાર માને છે કે ઓક્ટોબરમાં ફેડ ફરી એક વાર વ્યાજ દર વધારી શકે છે. ઊંચા વ્યાજ દર અને ટ્રેઝરી યીલ્ડ સોના-ચાંદી જેવી બિન-વ્યાજ ધારક સંપત્તિને રોકાણકારો માટે ઓછી આકર્ષક બનાવે છે, કારણ કે તેમાંથી કોઈ વ્યાજ મળતું નથી.
યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડ પણ વધી છે. 2004 પછી પહેલી વાર 30 વર્ષની યીલ્ડ તેના સૌથી ઊંચા સ્તરે પહોંચી છે. લાંબા ગાળાની યીલ્ડમાં આ વધારો બુલિયનના ભાવ પર દબાણ લાવે છે.
ત્રીજું પરિબળ અમેરિકી ડોલર છે. ડોલર ઇન્ડેક્સ વધીને આશરે 101.39 પર પહોંચ્યો છે, જે બે મહિનામાં તેનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. મજબૂત ડોલર ડોલરમાં દર્શાવેલી ધાતુઓને બીજા ચલણ ધરાવતા ખરીદદારો માટે મોંઘી બનાવે છે, જેથી માંગ પર દબાણ આવે છે.
આગળ ભાવ વધશે કે ઘટશે તે અંગે બજારમાં અનિશ્ચિતતા છે. જોકે નિષ્ણાતો સ્પષ્ટ સંકેત આપતા નથી, એટલે રોકાણકારો માટે કોઈ અંદાજ આપવો યોગ્ય નથી.