સિક્કિમ સરકારે ગ્લેશિયર તળાવો (ગ્લેશિયલ લેક) સાથે સંકળાયેલા સંભવિત ખતરાને ધ્યાનમાં રાખીને 40 જોખમી તળાવોની ઓળખ કરી છે. આ માહિતી 4 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ GLOF (ગ્લેશિયર લેક આઉટબર્સ્ટ ફ્લડ)ના જોખમ અંગે યોજાયેલા એક કાર્યક્રમમાં આપવામાં આવી હતી.
આ 40 તળાવોમાંથી 16 તળાવોને સૌથી ગંભીર જોખમ ધરાવતી શ્રેણી Aમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. જેમાં 'શાકો ચો' તળાવને સૌથી વધુ સંવેદનશીલ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. વધુમાં, 2 તળાવો શ્રેણી B, 9 તળાવો શ્રેણી Cમાં છે, જ્યારે બાકીના 13 તળાવો પર સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. વૈજ્ઞાનિકો સેટેલાઇટ તસવીરો અને રિમોટ સેન્સિંગની મદદથી આ તળાવોમાં થતા ફેરફારો પર નજર રાખી રહ્યા છે.
જો આ તળાવોમાંથી અચાનક પાણી ફાટી નીકળે તો નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ભયંકર પૂર આવી શકે છે. ગ્લેશિયર પીગળવાથી જમા થતા પાણીથી બનતા આ તળાવો કોઈ પ્રાકૃતિક કારણસર તૂટી જાય તો GLOF સર્જાય છે. સિક્કિમમાં ઓક્ટોબર 2023માં GLOFથી 60થી વધુ લોકોના મોત થયા હતા અને મંગન, ગંગટોક, પાક્યોંગ તથા નામચી જિલ્લાઓમાં ભારે તારાજી સર્જાઈ હતી.
આ દુર્ઘટના બાદ રાજ્ય સરકારે જોખમી તળાવોનું પાણી ઘટાડવા પાઇપ, પંપ અને પાણીના નવા રસ્તા બનાવવા જેવા પ્રયાસો તેજ કર્યા છે. લ્હોનક કોમ્પ્લેક્સમાં પૂરના પાણીને રોકવા માટે વિશેષ માળખું બનાવવાની યોજના પર કામ ચાલી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, રાજ્યમાં અર્લી વોર્નિંગ સેન્સર લગાવવાનો પ્રસ્તાવ પણ છે, જેથી જોખમ વધતાં જ સમયસર ચેતવણી આપીને જાનહાનિ અટકાવી શકાય. રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન મંત્રાલયને આ અંગે વિગતવાર અહેવાલ મોકલવામાં આવ્યો છે.