શક્તિ, ભક્તિ અને ઉપાસનાનો મહાપર્વ શારદીય નવરાત્રિ આ વર્ષે 11 ઓક્ટોબર, 2026 (રવિવાર)થી શરૂ થઈ રહ્યો છે. ઉદયતિથિ અનુસાર નવરાત્રિનો પ્રારંભ 11 ઓક્ટોબરથી થશે. આસો મહિનાના શુક્લ પક્ષની પ્રતિપદા તિથિથી નવરાત્રિ શરૂ થાય છે અને વિજયાદશમી (દશેરા)ના દિવસે તેનું સમાપન થાય છે. શરદ ઋતુમાં આવતા આ પર્વને 'શારદીય નવરાત્રિ' કહેવામાં આવે છે. આ નવ દિવસ માતા દુર્ગાના નવ અલગ-અલગ સ્વરૂપોની પૂજા-અર્ચના માટે સમર્પિત છે.
શ્રી લક્ષ્મીનારાયણ એસ્ટ્રો સોલ્યુશન, અજમેરનાં નિર્દેશિકા, જ્યોતિષાચાર્ય અને ટેરોટ કાર્ડ રીડર નીતિકા શર્માના જણાવ્યા અનુસાર, નવરાત્રિ દરમિયાન શ્રદ્ધાળુઓ વિધિ-વિધાન સાથે માતાજીની પૂજા કરે છે અને ઉપવાસ રાખે છે. નવરાત્રિની સ્થાપના સાથે જ અનેક ઘરોમાં માતામહ શ્રાદ્ધ પણ કરવામાં આવશે. આ દિવસે લોકો પોતાના નાની માટે તર્પણ કરશે.
ઘટસ્થાપનાનું શુભ મુહૂર્ત
શારદીય નવરાત્રિ 2026માં કળશ સ્થાપના માટે નીચે મુજબનાં શુભ મુહૂર્ત જણાવવામાં આવ્યાં છે:
- પ્રાતઃકાળનું શુભ મુહૂર્ત: સવારે 6:19થી 10:12 વાગ્યા સુધી
- અભિજિત મુહૂર્ત: સવારે 11:44થી બપોરે 12:31 વાગ્યા સુધી
- લાભ અને અમૃત ચોઘડિયું: સવારે 10:04થી બપોરે 12:15 વાગ્યા સુધી
- પ્રતિપદા તિથિનો પ્રારંભ: 10 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રાત્રે 9:19 વાગ્યે
- પ્રતિપદા તિથિની સમાપ્તિ: 11 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રાત્રે 9:30 વાગ્યે
આ ઉપરાંત, આ દિવસે ચિત્રા નક્ષત્ર રાત્રે 10:32 વાગ્યા સુધી અને વૈધૃતિ યોગ રાત્રે 9:05 વાગ્યા સુધી રહેશે. શાસ્ત્રો અનુસાર, જો પ્રતિપદા તિથિના દિવસે ચિત્રા નક્ષત્ર અથવા વૈધૃતિ યોગ, અથવા બંને આખો દિવસ હોય, તો અભિજિત મુહૂર્તમાં ઘટસ્થાપના કરવી જોઈએ.
ઘટસ્થાપના માટેના નિયમો
જ્યોતિષાચાર્ય નીતિકા શર્માના જણાવ્યા અનુસાર, આસો સુદ એકમ એટલે કે 11 ઓક્ટોબર, રવિવારથી શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે. દેવીપુરાણ અનુસાર, દ્વિસ્વભાવ લગ્ન દરમિયાન પ્રાતઃકાળે દેવીનું આહ્વાન અને ઘટસ્થાપના કરવાની પરંપરા છે.
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, શુભ સમયનું ધ્યાન રાખીને કળશ સ્થાપના કરવી જોઈએ. રાત્રિના સમયે અને અમાસની તિથિએ કળશ સ્થાપના કરવાની મનાઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ઘટસ્થાપના માટેનો ઉત્તમ સમય પ્રતિપદા તિથિનો એક તૃતીયાંશ ભાગ વીતી ગયા પછીનો માનવામાં આવે છે. જો આ સમયે ઘટસ્થાપના શક્ય ન હોય, તો દિવસના આઠમા મુહૂર્ત એટલે કે અભિજિત મુહૂર્તમાં કળશ સ્થાપના કરી શકાય છે.
હાથી પર માતા દુર્ગાનું આગમન: સુખ-સમૃદ્ધિનો સંકેત
આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ રવિવારે થઈ રહ્યો છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, વારના આધારે આ વર્ષે માતા દુર્ગાનું વાહન હાથી રહેશે. હાથી પર દેવીનું આગમન અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. માન્યતા અનુસાર, તે આવનારા સમયમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિનો સંકેત આપે છે. શાસ્ત્રોમાં જણાવ્યા મુજબ, જ્યારે માતા દુર્ગા હાથી પર સવાર થઈને આવે છે, ત્યારે સારો વરસાદ થવાની, ખેતીમાં સમૃદ્ધિ આવવાની અને અન્ન-ધનના ભંડાર ભરાવાની માન્યતા છે.
શારદીય નવરાત્રિની શરૂઆત સાથે જ દેશમાં મુખ્ય તહેવારોની ઉજવણીનો માહોલ શરૂ થઈ જાય છે, જે ધનતેરસ, દિવાળી અને છઠ પૂજા સુધી રહે છે.