હિન્દુ ધર્મમાં શરદ પૂનમનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. માન્યતા છે કે આ દિવસે ચંદ્ર તેની સોળ કળાએ ખીલેલો હોય છે અને ચંદ્રના કિરણોમાંથી અમૃતનો વરસાદ થાય છે. એવું પણ મનાય છે કે આ પવિત્ર રાત્રીએ દેવી લક્ષ્મી પૃથ્વી પર ભ્રમણ કરવા આવે છે. આથી આ દિવસે ઉપવાસ, પૂજા-અર્ચના અને દાન-પુણ્ય કરવાનું ખાસ ફળ મળે છે.
શરદ પૂનમની રાત્રે ચંદ્રના પ્રકાશમાં ખીર મૂકવાની પરંપરા છે. લોકમાન્યતા અનુસાર ચંદ્રમાંથી નીકળતાં કિરણો ખીરમાં ભળે છે. આ ઉપરાંત કેટલીક વસ્તુઓનું દાન કરવું પણ શુભ મનાય છે. ચાલો જાણીએ કઈ વસ્તુઓનું દાન કરવું સારું ગણાય છે.
1. વસ્ત્રોનું દાન: જરૂરિયાતમંદોને વસ્ત્રો દાન કરવા શુભ મનાય છે. ખાસ કરીને સફેદ રંગના વસ્ત્રો દાન કરવાની સલાહ અપાય છે, કારણ કે સફેદ રંગ પવિત્રતા, શાંતિ અને ચંદ્રનું પ્રતીક મનાય છે.
2. ચોખા કે ખીરની સામગ્રીનું દાન: જરૂરિયાતમંદને દૂધ, ખાંડ અને ચોખા જેવી ખીર બનાવવાની સામગ્રી દાન કરવી શુભ ગણાય છે. માન્યતા છે કે આનાથી પરિવાર પર માતા લક્ષ્મીની કૃપા રહે છે.
3. ચાંદી કે સફેદ ધાતુના વાસણોનું દાન: ચાંદીને ચંદ્રની ધાતુ મનાય છે. ચાંદીની વસ્તુ કે સફેદ ધાતુના વાસણોનું દાન કરવાથી માનસિક શાંતિ મળે છે અને જીવનમાં સમૃદ્ધિ આવે છે એવી માન્યતા છે.
4. સફેદ મીઠાઈઓનું દાન: સફેદ રંગની મીઠાઈઓ અને મોસમી ફળોનું દાન કરવું પણ શુભ ફળ આપે છે. એવું મનાય છે કે આનાથી ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિના યોગ બને છે.
5. ભોજન અને અન્નનું દાન: ભૂખ્યા કે જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિને ભોજન કરાવવું અને શક્તિ મુજબ દક્ષિણા આપવી સર્વોત્તમ દાન મનાય છે. માન્યતા છે કે આનાથી ઘરના ભંડાર ભરેલા રહે છે અને અન્ન-ધનની અછત રહેતી નથી.
નોંધ: આ લેખમાં જણાવેલી બાબતો ધાર્મિક માન્યતાઓ અને પરંપરાઓ પર આધારિત છે. આ માન્યતાઓ વૈજ્ઞાનિક રીતે સિદ્ધ નથી.