સંગીત રિયાલિટી શો 'સા રે ગા મા પા'ની નવી સીઝન 19 સપ્ટેમ્બર 2026થી ઝી ટીવી પર શરૂ થઈ ચૂકી છે. આ સીઝનમાં ગાયક અને સંગીતકાર શંકર મહાદેવન જજ તરીકે જોવા મળી રહ્યા છે. શોમાં દેશભરમાંથી આવેલા ગાયકો પોતાની પ્રતિભા દર્શાવી રહ્યા છે.
આ દરમિયાન શંકર મહાદેવને શોની ભવ્યતા, નવી પ્રતિભા, સંગીતની શક્તિ, સોશિયલ મીડિયાના યુગમાં કલાકારોની લોકપ્રિયતા અને AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ)ના વધતા ઉપયોગ વિશે વાત કરી.
તેમણે જણાવ્યું કે કોઈ કલાકારની ઓળખ માત્ર સૂર અને ટેકનિકથી થતી નથી, પરંતુ તેના અવાજમાં રહેલી ખાસ લાગણી પણ મહત્વ ધરાવે છે, જે સીધી હૃદય સુધી પહોંચે છે. તેમણે નવા કલાકારો અંગે પોતાના શરૂઆતના દિવસોની યાદો શેર કરી અને અરિજિત સિંહ સાથે જોડાયેલો એક રસપ્રદ કિસ્સો સંભળાવ્યો.
પ્રશ્ન: આ વખતે 'સા રે ગા મા પા'માં શું ખાસ જોવા મળશે? તમે શોને કઈ રીતે તૈયાર થતો જોયો છે?
જવાબ: આ વખતે શોની થીમ મેગા છે. તમે અત્યાર સુધીમાં જેટલા પણ 'સા રે ગા મા પા' અથવા અન્ય રિયાલિટી શો જોયા છે, તેના સ્તરને દસ ગણું કરી દો. આ વખતે શો એ જ સ્તર પર તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. સેટની વાત કરીએ કે મ્યુઝિશિયન્સની, તો અહીં લગભગ 100 મ્યુઝિશિયન્સ અને આશરે 100 કોરસ સિંગર્સ છે. ભારતનાં અલગ-અલગ રાજ્યોમાંથી લોક કલાકારો અને સ્થાનિક ડાન્સર્સને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા છે.
શંકર મહાદેવને કહ્યું કે સંગીત કોઈપણ શોની આત્મા છે અને તેની શક્તિને માત્ર ટેકનિકથી માપી શકાતી નથી.
પ્રશ્ન: તમે અલગ-અલગ રાજ્યોના લોક કલાકારોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. શું આ વખતે શોમાં સંગીતની સાથે ભારતીય સંસ્કૃતિને પણ વિશેષ સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે?
જવાબ: બિલકુલ. ઓડિશા, કેરળ, મધ્ય પ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, આસામ અને અન્ય રાજ્યોના કલાકારો અહીં પોતાની સંસ્કૃતિની ઝલક દર્શાવી રહ્યા છે. તેથી આ શો સાંસ્કૃતિક રીતે પણ સમૃદ્ધ છે. તે સંગીત અને સંસ્કૃતિનું શાનદાર પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ જ કારણસર તેને 'હિન્દુસ્તાનનું સંગીત સ્થાન' કહેવામાં આવ્યું છે.
પ્રશ્ન: એટલે શોમાં સંસ્કૃતિ અને ભવ્યતા સાથે સંગીતની ગુણવત્તા પણ સૌથી વધુ મહત્વની છે?
જવાબ: બિલકુલ. 'સા રે ગા મા પા' સૌથી જૂના અને મૂળ સિંગિંગ રિયાલિટી શોમાંનો એક છે. તેને લગભગ 31 વર્ષ થઈ ચૂક્યાં છે. તમે કોઈ વ્યક્તિને ગમે તેટલી સારી રીતે તૈયાર કરો, તેને મોટા ડિઝાઇનર કપડાં પહેરાવો, પરંતુ જો તેની અંદર આત્મા અને જીવન ન હોય તો તેનો કોઈ ફાયદો નથી. આ શોનું જીવન તેનું સંગીત છે. અહીંની પ્રતિભા અને સંગીતની ગુણવત્તા મજબૂત છે.
પ્રશ્ન: જ્યારે તમે શોની વાત કરો છો, ત્યારે સંગીતને તેની આત્મા ગણાવી રહ્યા છો. શોમાં ઉમેરવામાં આવેલો વિઝ્યુઅલ અને ડાન્સનો હિસ્સો આ સંગીતને વધુ વિશાળ કેવી રીતે બનાવે છે?
જવાબ: તેની સાથે જોડાયેલો વિઝ્યુઅલ અને સોનિક એક્સપીરિયન્સ દર્શકો માટે શાનદાર અનુભવ છે. અમે પણ તેને જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. મેં મારા બાળકોને પણ આ વિશે જણાવ્યું નહોતું. મારા બે બાળકો છે, સિદ્ધાર્થ અને શિવમ. બંને સંગીત સાથે જોડાયેલા છે, કમ્પોઝ કરે છે અને પરફોર્મ પણ કરે છે.
મેં તેમને સરપ્રાઇઝ આપ્યું અને સીધો પહેલો એપિસોડ બતાવ્યો. તેમણે શો જોયો તો તેઓ પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા કે તેમણે આ પહેલાં આવું સ્તર ક્યારેય જોયું નહોતું. મને લાગે છે કે ઝી ટીવી, પ્રોડ્યુસર્સ, ડિરેક્ટર્સ અને ક્રિએટિવ ટીમે દર્શકોને એવો અનુભવ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, જે તેમણે પહેલાં ક્યારેય જોયો નથી.
પ્રશ્ન: તમે કહ્યું કે શોનું અસલી જીવન તેનું સંગીત છે. આ વાતને આગળ વધારીએ તો નવા કલાકારોમાં તમે સૌથી પહેલાં શું શોધો છો - સૂર, રિયાઝ કે તેમના અવાજમાં કંઈક બીજું?
જવાબ: બધું જ. હકીકતમાં, સિંગિંગ માત્ર એક માધ્યમ છે. એક કલાકારનો પોતાનો ઓરા હોય છે. તે માત્ર તેની સિંગિંગ, સૂરના જ્ઞાન અથવા પરફોર્મ કરવાની ક્ષમતાથી નથી આવતું. કોઈ કલાકારમાં ભગવાન એવી વસ્તુ આપી દે છે કે તે માત્ર ઊભા રહીને ચાર લાઇન ગાય અને લોકો તેની તરફ આકર્ષાઈ જાય. આ જ મા સરસ્વતીનો કમાલ છે.
પ્રશ્ન: એટલે ઘણી વાર કલાકાર ટેકનિકલ રીતે ખૂબ સારો હોવા છતાં એટલી અસર નથી છોડી શકતો, જ્યારે કોઈ સામાન્ય અવાજમાં પણ કંઈક એવું હોય છે જે દિલને સ્પર્શી જાય છે?
જવાબ: બિલકુલ. કોઈ કલાકારના અવાજમાં એવું કંઈક હોય છે કે તે સીધો દિલને સ્પર્શી જાય છે. હજારો લોકો કોઈ ગીતને સાચા સૂર, હરકત અને ફીલ સાથે ગાઈ શકે છે, પરંતુ કોઈ ખાસ કલાકારના અવાજમાં કંઈક અલગ હોય છે.
લતાજીએ 'લગ જા ગલે' ગાયું. ઘણા લોકો તેને સૂરથી સૂર મેળવીને ગાઈ શકે છે, પરંતુ લતાજી જ્યારે ગાતાં હતાં ત્યારે તેમાં એવું શું હતું કે તે સીધું દિલ સુધી પહોંચતું હતું? આ જ પ્રશ્ન છે.
પ્રશ્ન: તો