સોમવારના સત્રમાં ભારતીય શેરબજારમાં અગાઉના સતત છ સપ્તાહના ઘટાડા બાદ મજબૂત સુધારો જોવા મળ્યો છે. નીચા સ્તરે ખરીદી, શોર્ટ કવરિંગ, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો અને વૈશ્વિક બજારોના સકારાત્મક સંકેતોને કારણે તેજીનું વલણ મજબૂત બન્યું છે. વેપારમાં સેન્સેક્સ આશરે 700 પોઈન્ટ વધ્યો હતો અને નિફ્ટી આશરે 100 પોઈન્ટ વધ્યો હતો. જો આ તેજી ચાલુ રહે તો સેન્સેક્સમાં 700 પોઈન્ટ સુધીનો સકારાત્મક મૂવમેન્ટ જોવા મળી શકે છે. જોકે બજારની અંદર અસ્થિરતા હજુ પણ ઊંચી હોવાથી ઊંચા સ્તરે નફાવસૂલી જોવા મળી શકે છે.
બજારમાં તેજીનું સૌથી મોટું કારણ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ લગભગ 2% ઘટીને $102 પ્રતિ બેરલની નીચે આવ્યું છે. સાઉદી અરેબિયામાં તેલ પુરવઠો ધીમે ધીમે સામાન્ય થવાની આશાએ ક્રૂડના ભાવ પર દબાણ આવ્યું છે. ભારત જેવા મોટા ક્રૂડ આયાતકાર દેશ માટે ક્રૂડમાં ઘટાડો આયાત બિલ, મોંઘવારી અને કંપનીઓના ખર્ચ માટે રાહતરૂપ બની શકે છે.
બીજું મહત્વનું પરિબળ અગાઉના સતત ઘટાડા બાદ નીચા સ્તરે ખરીદી છે. સતત છ સપ્તાહના ઘટાડા પછી રોકાણકારોએ પસંદગીના મોટા શેરોમાં ફરી ખરીદી શરૂ કરી છે. શોર્ટ કવરિંગે પણ બજારની તેજીને વેગ આપ્યો છે. વૈશ્વિક બજારોમાંથી પણ સકારાત્મક સંકેતો મળ્યા છે. એશિયાઈ બજારોમાં ટેકનોલોજી અને સેમિકન્ડક્ટર શેરોમાં મજબૂતી જોવા મળી છે, જેના કારણે ભારતીય બજારના સેન્ટિમેન્ટને ટેકો મળ્યો છે.
તેજી છતાં બજાર માટે મુખ્ય જોખમ પશ્ચિમ એશિયાની ભૂરાજકીય સ્થિતિ છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી તણાવ વધ્યો છે અને બંને તરફથી આક્રમક નિવેદનો આવ્યા છે. જો સંઘર્ષ વધે અને હોર્મુઝ જળમાર્ગ અથવા અન્ય પુરવઠા માર્ગો પર અસર થાય તો ક્રૂડમાં ફરી મોટો ઉછાળો આવી શકે છે. અમેરિકી 10 વર્ષીય બોન્ડ યીલ્ડ 5%ની નજીક રહેતા વૈશ્વિક ઇક્વિટી બજારો પર દબાણ યથાવત છે. ઊંચી યીલ્ડના કારણે રોકાણકારો જોખમી ઉભરતા બજારોની સરખામણીમાં અમેરિકી સંપત્તિઓ તરફ વધુ આકર્ષાઈ શકે છે.
એશિયાઈ બજારોમાંથી આજે ભારતીય બજારને સકારાત્મક સંકેતો મળ્યા છે. દક્ષિણ કોરિયાનો બજાર લગભગ 1.4% અને તાઈવાનનો બજાર લગભગ 1% વધ્યો હતો. જાપાનનું બજાર રજાના કારણે બંધ રહ્યું હતું, જ્યારે અમેરિકી શેરબજારના વાયદામાં પણ મજબૂતી જોવા મળી હતી. અમેરિકામાં ટેકનોલોજી અને સેમિકન્ડક્ટર શેરોમાં મજબૂતીના કારણે નાસ્ડેકમાં સુધારો થયો હતો. આ વૈશ્વિક ટેક સેન્ટિમેન્ટ ભારતીય આઈટી અને ટેકનોલોજી શેરો માટે પણ આધારરૂપ બની શકે છે, જોકે આજે ભારતીય બજારમાં સેક્ટરવાર વલણ મિશ્ર રહ્યું છે.
ભારતીય બજારમાં અગાઉના ઘટાડા બાદ નીચા સ્તરે ખરીદીનું વલણ મુખ્ય સ્થાનિક પરિબળ છે. શુક્રવારે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો લગભગ રૂ. 599 કરોડના ચોખ્ખા ખરીદદાર રહ્યા હતા, જ્યારે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ રૂ. 1,000 કરોડથી વધુની ખરીદી કરી હતી. આથી બજારમાં પ્રવાહિતા અને ખરીદીના સેન્ટિમેન્ટને ટેકો મળ્યો છે. સાથે સાથે રાષ્ટ્રીય શેરબજારની આશરે રૂ. 2.3 અબજ ડોલરની જાહેર ઇશ્યૂ પ્રક્રિયા પણ આજે પૂર્ણ થઈ રહી હોવાથી બજારમાં પ્રાથમિક બજાર તરફ મૂડીના પ્રવાહ પર નજર છે.
આજે ખાસ કરીને એફએમસીજી, ફાર્મા, બેન્કિંગ, નાણાકીય સેવાઓ, કેપિટલ ગુડ્સ અને પસંદગીના ઓટો શેરોમાં ખરીદી જોવા મળી છે. અલ્ટ્રાટેક સિમેન્ટ, સન ફાર્મા, એચસીએલ ટેક, એશિયન પેઇન્ટ્સ અને ઇન્ડિગો જેવા શેરોમાં 2% થી 3% સુધીની મજબૂતી નોંધાઈ હતી. બેન્કિંગ ક્ષેત્રમાં એચડીએફસી બેન્ક અને આઈસીઆઈસીઆઈ બેન્કમાં પણ ખરીદી જોવા મળી હતી, જ્યારે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં પણ મજબૂતી નોંધાઈ હતી. આ મોટા વજન ધરાવતા શેરોના સુધારાથી સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીને સીધો ટેકો મળ્યો છે. બીજી તરફ આઈટી ક્ષેત્રમાં સમગ્ર સેક્ટરમાં એકસરખી તેજી જોવા મળી નથી અને કેટલીક કંપનીઓમાં નફાવસૂલીને કારણે દબાણ પણ જોવા મળ્યું છે. પાવર ગ્રિડ અને ભારતી એરટેલ જેવા શેરો પણ દબાણ હેઠળ રહ્યા હતા.
અગાઉના સતત ઘટાડા બાદ આ સુધારો રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટમાં સુધારો દર્શાવે છે. જો બેન્કિંગ, રિલાયન્સ, ફાર્મા અને અન્ય મોટા વજન ધરાવતા શેરોમાં ખરીદી ચાલુ રહે અને વૈશ્વિક બજારોનો સહયોગ મળે તો સેન્સેક્સમાં 700 પોઈન્ટ સુધીનો ઉછાળો જોવા મળી શકે છે.
સપ્ટેમ્બરમાં અત્યાર સુધી વિદેશી રોકાણકારોની કુલ વેચવાલી રૂ. 23,000 કરોડથી વધુ હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. તેથી એક દિવસની ખરીદીને સ્થાયી વલણમાં ફેરફાર તરીકે જોવાને બદલે સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.