24 સપ્ટેમ્બરે ભારતીય શેરબજારમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી. સેન્સેક્સ 1,248 પોઈન્ટ (1.67%) ઘટીને 73,581 પર બંધ થયો, જ્યારે નિફ્ટી 384 પોઈન્ટ (1.64%) ઘટીને 23,063 પર આવી ગયો. બેન્કિંગ, મેટલ અને ઓટો શેરોમાં સૌથી વધુ વેચવાલી રહી.
આ ઘટાડાના કારણે રોકાણકારોની સંપત્તિમાં 3.94 લાખ કરોડ રૂપિયાનો ઘટાડો થયો છે. BSEમાં લિસ્ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપ અગાઉના 485 લાખ કરોડ રૂપિયાથી ઘટીને 481 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું છે.
બજારમાં આ ઘટાડા પાછળ ત્રણ મુખ્ય કારણો જવાબદાર મનાય છે:
1. ક્રૂડ ઓઈલ 100 ડોલરને પાર
બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલ લગભગ 102 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું છે. ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચેના તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને ચિંતાને કારણે તેલ પુરવઠો પ્રભાવિત થવાની આશંકા છે. મોંઘું ઓઈલ ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે તેનાથી આયાત ખર્ચ, મોંઘવારી અને રૂપિયા પર દબાણ વધી શકે છે.
2. અમેરિકામાં બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો
અમેરિકામાં 10 વર્ષના ટ્રેઝરી બોન્ડની યીલ્ડ વધીને 5.11% પર પહોંચી છે, જે 2007 પછીનું સર્વોચ્ચ સ્તર છે. બોન્ડ યીલ્ડ એટલે સરકારી બોન્ડ પર મળતું વાર્ષિક વળતર, જે બજારમાં માંગ-પુરવઠાના આધારે નક્કી થાય છે. યીલ્ડ વધવાથી ડોલરમાં રોકાણ વધુ આકર્ષક બને છે, જેથી વિદેશી રોકાણકારો ભારત જેવા ઊભરતા બજારોમાંથી નાણાં ઉપાડીને અમેરિકામાં રોકાણ કરવા લાગે છે.
3. ઇન્શ્યોરન્સ નિયમોમાં ફેરફારની ચિંતા
IRDAI દ્વારા પ્રસ્તાવિત ફેરફારોથી ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીઓના કમિશન અને વિતરણમાંથી થતી કમાણી પર અસર થવાની આશંકા છે. તેની અસર બેન્કિંગ અને નાણાકીય શેરો પર જોવા મળી. PB ફિનટેક લગભગ 10% ઘટ્યો, જ્યારે એક્સિસ બેન્ક, બજાજ ફાઇનાન્સ અને બજાજ ફિનસર્વ પણ દબાણમાં રહ્યા.
અન્ય બજારોની સ્થિતિ
એશિયન બજારોમાં મિશ્ર કારોબાર રહ્યો. કોસ્પી 0.90% અને નિક્કેઈ 0.76% વધ્યા, જ્યારે હેંગસેંગ 0.29% ઘટ્યો. અમેરિકન બજારમાં 23 સપ્ટેમ્બરે તેજી રહી હતી, પરંતુ ડાઉ જોન્સ 0.68%, નૈસ્ડેક 1.13% અને S&P 500 0.75% ઘટ્યા હતા.
FII અને DII પ્રવાહ
વિદેશી રોકાણકારોએ (FII/FPI) છેલ્લા 7 દિવસમાં 2,169 કરોડ રૂપિયાના શેર વેચ્યા છે, જ્યારે સ્થાનિક રોકાણકારોએ (DII) 10,279 કરોડ રૂપિયાની ખરીદી કરી છે. છેલ્લા 30 દિવસમાં FIIએ 22,631 કરોડના શેર વેચ્યા છે, જ્યારે DIIએ 66,653 કરોડની ખરીદી કરી છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, અગાઉના દિવસે 23 સપ્ટેમ્બરે બજારમાં તેજી રહી હતી. સેન્સેક્સ 299 પોઈન્ટ વધીને 74,828 પર અને નિફ્ટી 118 પોઈન્ટ વધીને 23,447 પર બંધ થયો હતો.
આજથી એ-વન સ્ટીલ્સ અને મનીવ્યૂના IPO ખુલ્યા છે. રોકાણકારો 28 સપ્ટેમ્બર સુધી બોલી લગાવી શકશે. એ-વન સ્ટીલ્સ 405 કરોડ રૂપિયા અને મનીવ્યૂ 1,091.68 કરોડ રૂપિયા ભેગા કરવા માંગે છે.