ભારતીય શેરબજારમાં સોમવારે મોટો કડાકો જોવા મળ્યો. બપોરના સુમારે સેન્સેક્સ તેની દિવસની ઊંચી સપાટીથી 1000 પોઈન્ટથી વધુ ગગડ્યો, જ્યારે નિફ્ટી 50 પણ 250 પોઈન્ટથી વધુ તૂટીને 23,000ની નીચે આવી ગયો.
આ ઘટાડાને કારણે BSE પર લિસ્ટેડ કંપનીઓના રોકાણકારોને અંદાજે 4 લાખ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું છે. કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન 472 લાખ કરોડ રૂપિયાથી ઘટીને 468 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું છે.
બજારમાં આ ભારે ઘટાડા પાછળ ચાર મુખ્ય કારણો જોવા મળે છે:
1. બેન્કિંગ શેરોમાં ભારે વેચવાલી: ખાનગી બેન્કોના નબળા દેખાવે બજારને દબાણમાં મૂક્યું છે. HDFC બેન્કના શેર લગભગ 2% ઘટ્યા છે. સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરના પરિણામો બાદ નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) પર દબાણ અને નફાની ધીમી વૃદ્ધિએ રોકાણકારોની ચિંતા વધારી છે. આ ઉપરાંત એક્સિસ બેન્ક, કોટક બેન્ક, બજાજ ફિનસર્વ અને બજાજ ફાઇનાન્સમાં 1.72% થી 3.80% સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
2. ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલનો ભાવ 108 ડોલર પ્રતિ બેરલથી ઉપર રહેતાં ભારતીય અર્થતંત્ર પર દબાણ વધ્યું છે. ભારત ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે આયાત પર નિર્ભર છે, તેથી મોંઘું ક્રૂડ ઓઇલ આયાત બિલ અને ફુગાવાને વધારે છે, જેની સીધી અસર કંપનીઓના માર્જિન પર પડે છે.
3. વૈશ્વિક બજારોના નબળા સંકેતો: એશિયાઈ બજારોમાં પણ નરમાઈ જોવા મળી છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સંબંધિત કંપનીઓમાં મોટા પાયે ફંડિંગ અને રોકાણ અંગેની ચિંતાઓને કારણે ટેક્નોલોજી શેરો દબાણ હેઠળ છે, જેણે વૈશ્વિક રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટને નબળું બનાવ્યું છે.
4. ઇન્ડિયા VIXમાં ઉછાળો: બજારની અસ્થિરતા દર્શાવતો ઇન્ડિયા VIX લગભગ 4% વધીને 14.52ના સ્તરે પહોંચ્યો છે. VIXમાં આ વધારો આગામી દિવસોમાં વધુ ઉતાર-ચઢાવની શક્યતા દર્શાવે છે.
આગળની ચાલ અંગે, 20 ઓક્ટોબરે દશેરાના તહેવાર નિમિત્તે શેરબજાર બંધ રહેશે. બજાર ખુલ્યા બાદ રોકાણકારોની નજર ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, વૈશ્વિક વલણો અને કોર્પોરેટ ક્વાર્ટરના પરિણામો પર રહેશે. બેન્કિંગ શેરોની આગામી ચાલ પણ બજારની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.