સોમવારે ભારતીય શેરબજારમાં સપ્તાહની શરૂઆત નકારાત્મક માહોલમાં થઈ હતી. અગાઉના સપ્તાહમાં નોંધપાત્ર તેજી આવ્યા બાદ રોકાણકારોએ નફારૂપી વેચવાલી શરૂ કરતાં બજારમાં દબાણ જોવા મળ્યું હતું. ખાસ કરીને ખાનગી બેન્કોના ત્રિમાસિક પરિણામો અપેક્ષા કરતાં નબળાં રહેતાં બેન્કિંગ શેરોમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. ત્યારબાદ ખરીદી થતાં બજારે પ્રારંભિક ઘટાડાનો મોટો હિસ્સો સરભર કર્યો હતો. આમ છતાં અસ્થિરતા સ્પષ્ટ રહી અને સેન્સેક્સમાં 800 પોઈન્ટનો ઘટાડો થયો હતો.
સેન્સેક્સ પર મુખ્યત્વે ખાનગી બેન્કોના શેરોમાં થયેલી વેચવાલીનું દબાણ જોવા મળ્યું હતું. એચડીએફસી બેંક અને એક્સિસ બેંકના નબળા પરિણામો તથા નફાકારકતા અંગેની ચિંતાઓને કારણે રોકાણકારોએ આ શેરોમાં વેચવાલી કરી હતી. એક્સિસ બેંકના શેરમાં 4%થી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જ્યારે એચડીએફસી બેંક પણ નબળો રહ્યો હતો. જોકે, એસબીઆઈ અને રિલાયન્સ જેવા શેરોમાં ખરીદી થતાં બજારને અમુક ટેકો મળ્યો હતો. આગામી વેપારમાં મોટા વજન ધરાવતા શેરોમાં ખરીદી પાછી ફરે છે કે વેચવાલી વધે છે તે સેન્સેક્સની દિશા નક્કી કરશે.
બજારમાં નકારાત્મક વલણ હોવા છતાં કેટલાક પરિબળો ઘટાડાને મર્યાદિત કરી શકે છે. એસબીઆઈ અને રિલાયન્સ જેવા મોટા શેરોમાં ખરીદી જોવા મળી હતી. જાહેર ક્ષેત્રની બેન્કોમાં પણ મજબૂતી રહી હતી. પંજાબ નેશનલ બેંકના પરિણામો બાદ તેના શેરમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. વધુમાં, રૂપિયો મજબૂત થવો અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થોડો ઘટાડો થવો બજારને રાહત આપી શકે છે. કંપનીઓનાં પરિણામો અપેક્ષા કરતાં સારા રહે તો પસંદગીના શેરોમાં ખરીદીનો નવો પ્રવાહ ઊભો થઈ શકે છે.
બજાર પર દબાણ ઊભું કરનાર મુખ્ય કારણોમાં ખાનગી બેન્કોનાં નબળાં પરિણામો, ઊંચા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, વૈશ્વિક ટેકનોલોજી શેરોમાં વેચવાલી અને અગાઉની તેજી બાદ નફારૂપી વેચવાલીનો સમાવેશ થાય છે. એચડીએફસી બેંકમાં ઊંચી જોગવાઈઓ અને વ્યાજ આવકના માર્જિન અંગે ચિંતાઓ જોવા મળી હતી. એક્સિસ બેંકમાં પણ ખર્ચ અને અન્ય આવક સંબંધિત નબળાઈના અહેવાલો બાદ વેચવાલી વધી હતી. આ ઉપરાંત, વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા ઓક્ટોબર દરમિયાન મોટા પ્રમાણમાં નાણાં પાછાં ખેંચવામાં આવતાં બજારના વિશ્વાસ પર દબાણ રહ્યું છે.
વૈશ્વિક બજારોમાંથી મિશ્રથી નબળા સંકેતો મળ્યા હતા. અમેરિકાના બજારોમાં અગાઉના સત્ર દરમિયાન ટેકનોલોજી અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા સંબંધિત શેરોમાં વેચવાલી જોવા મળી હતી. એશિયાના કેટલાક બજારો પણ ઘટાડા સાથે વેપાર કરી રહ્યા હતા. રોકાણકારોમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા ક્ષેત્રમાં ઊંચા મૂડીરોકાણ અને તેના વળતર અંગેની ચિંતાઓ વધી રહી છે. બીજી તરફ, રશિયા સંબંધિત પ્રતિબંધોમાં રાહતથી ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠા અંગેની ચિંતાઓ થોડી હળવી થઈ હતી. તેમ છતાં પશ્ચિમ એશિયાના તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઊંચા રહેતાં ભારતીય બજાર પર દબાણ યથાવત્ રહ્યું હતું.
સ્થાનિક બજારમાં કંપનીઓનાં ત્રિમાસિક પરિણામો સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ પરિબળ બની રહ્યાં છે. ખાનગી બેન્કોના પરિણામો અંગેની નિરાશાએ રોકાણકારોને સાવચેત બનાવ્યા હતા. બીજી તરફ, જાહેર ક્ષેત્રની બેન્કોમાં ખરીદીથી બજારને મર્યાદિત ટેકો મળ્યો હતો. રૂપિયો અગાઉના નબળા સ્તરોમાંથી સુધરીને પ્રતિ ડોલર આશરે 94.82 સુધી પહોંચ્યો હતો, જે આયાત ખર્ચના દબાણને થોડું હળવું કરી શકે છે. જોકે, ઊંચા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને મોંઘવારી અંગેની ચિંતાઓને કારણે બજારમાં જોખમ લેવાની તૈયારી મર્યાદિત રહી શકે છે.
ક્ષેત્રવાર હલચલમાં ખાનગી બેન્કોમાં નબળાઈ અને જાહેર ક્ષેત્રની બેન્કોમાં મજબૂતી મુખ્ય રહી હતી. ખાનગી બેન્કિંગ ક્ષેત્રમાં લગભગ 1.7%નો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જ્યારે જાહેર ક્ષેત્રની બેન્કોમાં લગભગ 2.2%નો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. મિડકેપ અને સ્મોલકેપ શેરોમાં પણ નબળાઈ રહી હતી. માહિતી ટેકનોલોજી, ગ્રાહક ઉપયોગી ચીજવસ્તુઓ અને અન્ય મોટા શેરોમાં થયેલી વેચવાલી બજારના એકંદર વલણને અસર કરતી રહી.
વિદેશી રોકાણકારોના પ્રવાહ અંગે સાવચેતી યથાવત્ છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલ મુજબ ઓક્ટોબર મહિનામાં અત્યાર સુધી વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ ભારતીય શેરબજારમાંથી આશરે રૂ.52,100 કરોડ પાછા ખેંચ્યા છે. ઊંચા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, અમેરિકાના ઊંચા બોન્ડ યીલ્ડ અને મજબૂત ડોલર આ વેચવાલીનાં મુખ્ય કારણોમાં સામેલ છે. જોકે, અગાઉના શુક્રવારે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા રૂ.1,165.92 કરોડની ચોખ્ખી ખરીદી નોંધાઈ હતી. સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની આજની ચોક્કસ ચોખ્ખી ખરીદી કે વેચવાલીના આંકડા ઉપલબ્ધ ન હોવાથી તેને લઈને નિશ્ચિત દાવો કરવો યોગ્ય નથી.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થોડો ઘટાડો નોંધાયો હોવા છતાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ પ્રતિ બેરલ આશરે 108 ડોલરની આસપાસ રહ્યું હતું.